Generated by All in One SEO v4.9.3, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # erol anar Edebiyat, Sanat, Felsefe ve Hayata Dair ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://erolanar.org/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Posts - [Sanat nedir? Sanat İnsanı Özgürleştiren Bir Hareket ve Değişimdir](https://erolanar.org/sanat-nedir-sanat-insani-ozgurlestiren-bir-hareket-ve-degisimdir/) - "Sanat nedir?" sorusu her zaman gündemde kalacak, ama sanatın tanımlanmasından öte onun işlevi de içinde bulunulan konjonktüre göre değişebilmektedir. Sanatın işlevi nedir? - [Cehenneme Övgü Üzerine](https://erolanar.org/cehenneme-ovgu-uzerine/) - [Yeraltı Edebiyatına Giriş (2): Tüketim Kapitalizminin Sıkıştırdıǧı Bireyin Soluk Alma Çabası](https://erolanar.org/yeralti-edebiyatina-giris-2-tuketim-kapitalizminin-sikistirdiǧi-bireyin-soluk-alma-cabasi/) - Nasıl görsel sanatlarda Marcel Duchamp, kutsal ikon haline dönüştürülen sanat yapıtlarına, onların kutsallıklarıyla alay ederek sanatta bir devrime öncülük eden sanatçılardan birisi olmuşsa, yeraltı edebiyatı yazarları da kutsal bir ikon haline dönüştürülmüş edebiyat anlayışı ve edebiyatçılara bir saldırıdır. Edebiyatın protagonisti haline gelmemiş olan, "kaybedenleri" oyuna sokma çabasıdır. Dayatılan kural ve edebi tabuların kırılışın da bir öyküsüdür aynı zamanda. Lanetlilerin edebiyat sahnesine girişidir yeraltı edebiyatı. Yeraltı edebiyatı bir anlamda Duchamp'in "ready-made"lerine benzer. Çok fazla kurgu ve ince tasarım yoktur, hayatı olduğu gibi sert bir biçimde dile getirir: Küfürleriyle, uyuşturucu bağımlılarıyla, haydutlarıyla, kuralsızlarıyla... - [Yeraltı Edebiyatına Giriş: Kaybedenlerin Hikâyesi](https://erolanar.org/yeralti-edebiyatina-giris-kaybedenlerin-hikayesi/) - Yeraltı edebiyatı, bireyin tüketim toplumu içindeki sıkışmışlığını, zavallılığını hiç süslemeden, değiştirmeden olduğu gibi o katı gerçekliği birebir yansıtır. - [Zen Budizm, Hayat ve Ölüme Dair Düşünceler](https://erolanar.org/zen-budizm-hayat-ve-olume-dair-dusunceler/) - Ama buradan yola çıkarak, her şeyi aşağılıyoruz. Çünkü zaten biz her şeyi biliyoruz kendimize göre. Zen Budizm nedir? O her şeyden önce kendini bilmektir. - [“İlk Taşı Günahsız Olan Atsın”](https://erolanar.org/1773/) - İsa bunun üzerine şöyle der: “Aranızda günahsız olanınız, ona ilk taşı atsın!” (8. Bölüm, Zinada yakalanan kadın, Yuhanna İncili) - [Sürü Psikolojisi: Neden Sürüye Katılmayı Tercih Ederiz?](https://erolanar.org/suru-psikolojisi-neden-suruye-katilmayi-tercih-ederiz/) - Sürü psikolojisi tabiri 1848’de Amerikan politik sisteminde kullanılmaya başlandı. Dan Rice o zamanlar bando arabası kullanarak politik turlara katılmıştı. - [Entelektüel](https://erolanar.org/entelektuel-2/) - Entelektüel her șeyden önce hayatın öğrencisidir, hep öğrenir kitaplardan, insanlardan ve her şeyden. Entelektüel, otoriter baskıcı rejimlerin baş düşmanı olan kişidir . - [Belki de Hayata Fazlayız ya da Eksik](https://erolanar.org/belki-de-hayata-fazlayiz-ya-da-eksik/) - [Gece Notları: İnsan asıl olarak kendi iç dünyasında vardır](https://erolanar.org/gece-notlari-insan-asil-olarak-kendi-ic-dunyasinda-vardir/) - [Gece Notları: İnsanın canavarlaşma dışında bir tarihi yoktur](https://erolanar.org/gece-notlari-insanin-canavarlasma-disinda-bir-tarihi-yoktur/) - [Aşağı Mahalle'nin Göçmen Kızları](https://erolanar.org/asagi-mahallenin-gocmen-kizlari/) - ["Yaz Tahtaya Bir Daha"](https://erolanar.org/yaz-tahtaya-bir-daha/) - [Kazlar](https://erolanar.org/kazlar/) - [Tersakan Cumhuriyeti](https://erolanar.org/tersakan-cumhuriyeti/) - [Kendimizi Sevmek Üzerine](https://erolanar.org/kendimizi-sevmek-uzerine/) - [Kitlelerin zihinlerindeki kafesler ve komplocu zihinler](https://erolanar.org/kitlelerin-zihinlerindeki-kafesler-ve-komplocu-zihinler/) - ["Nokta kadar menfaat için, virgül kadar eğilme!"](https://erolanar.org/nokta-kadar-menfaat-icin-virgul-kadar-egilme/) - [Ne kadar çok aidiyetin varsa o kadar az bireysin](https://erolanar.org/ne-kadar-cok-aidiyetin-varsa-o-kadar-az-bireysin/) - [Gece Notları: Sen de kaçtığın bütün sürülerin yara izlerini taşıyorsun](https://erolanar.org/gece-notlari-sen-de-kactigin-butun-surulerin-yara-izlerini-tasiyorsun/) - [Akdeniz Anıları (30)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-30/) - [Bazı insanlar hayata fazla gelir](https://erolanar.org/bazi-insanlar-hayata-fazla-gelir/) - [Hayat Dersleri (III)](https://erolanar.org/hayat-dersleri-iii/) - ["Ne yaparsan yap her şey yarım kalacak"](https://erolanar.org/ne-yaparsan-yap-her-sey-yarim-kalacak/) - [Pencereler](https://erolanar.org/pencereler/) - [Sesli Düşünceler (II)](https://erolanar.org/sesli-dusunceler-ii/) - [Geleceǧin Toplumu (4): Distopik Bir Toplum mu Olacak?](https://erolanar.org/geleceǧin-toplumu-4-distopik-bir-toplum-mu-olacak/) - Bu gelișmenin iktidar odakları ile birey arasındaki ilișkide nasıl rol oynayacağı üzerine düșünürsek, iktidar odaklarının ve egemenlerin bireyin yazgısını tam olarak ellerine alacaklarını ve onunla ilgili her hareketi, (fiziksel ya da düșünsel) kayıt altına alabileceklerini ortaya koyuyor. Böylece devlet ve iktidar odakları, bireyi tam olarak kontrol altında tutacak ve onun yalnızca düșünce özgürlüğünü değil, düșünme özgürlüğünü dahi kısıtlayabilecektir. - [Gece Notları: Mutlak doğruya olan ölümcül tutkumuz bizi tüketiyor](https://erolanar.org/gece-notlari-mutlak-dogruya-olan-olumcul-tutkumuz-bizi-tuketiyor/) - [“Elalem Hapishanesi”nden Kurtulmak](https://erolanar.org/elalem-hapishanesinden-kurtulmak/) - [Benlik Aynasını Temizlemek](https://erolanar.org/benlik-aynasini-temizlemek/) - [Yalnız Kuş ](https://erolanar.org/yalniz-kus/) - [Gece Notları: İnsan her şeyi ancak kendini de tanımaya başladığında tanır](https://erolanar.org/gece-notlari-insan-her-seyi-ancak-kendini-de-tanimaya-basladiginda-tanir/) - [Normal İnsanın Canavarlığı](https://erolanar.org/normal-insanin-canavarligi/) - Yani “normal” insanların çoğu için bir şey için ayırdıkları zaman bittiğinde canavarlıklarına geri dönmeleri kendileri açısından son derece normaldir. Çünkü her şey bir görev, bir karşılık alma, “pastadan bir dilim kapabilme” yarışıdır onlara göre. Sanki ucunda ölüm vardır ve kıçlarını kurtarma derdindedirler. İşte bunun için Foucault, “Normal insan kurgudur.” demişti. Normal insan yalnızca kurgu değil, aynı zamanda bir canavardır da. - [Hiçbir şeyden Kaçamamaktır Hayat](https://erolanar.org/hicbir-seyden-kacamamaktir-hayat/) - [“Ters” Olmak Üzerine](https://erolanar.org/ters-olmak-uzerine/) - [Özgürlüğünüzü Kimseye Teslim Etmeyiniz](https://erolanar.org/ozgurlugunuzu-kimseye-teslim-etmeyiniz/) - [Kuzey Amerikan Edebiyatı Üzerine (1)](https://erolanar.org/kuzey-amerikan-edebiyati-uzerine-1/) - [Ben İktidarın Değil, Özgürlüğün Peşinde Koşanlardanım …](https://erolanar.org/ben-iktidarin-degil-ozgurlugun-pesinde-kosanlardanim/) - [Hep Göçebeyim Ben Hep Yersiz Yurtsuz](https://erolanar.org/hep-gocebeyim-ben-hep-yersiz-yurtsuz/) - [Hayat Zayıfları Affetmez](https://erolanar.org/hayat-zayiflari-affetmez/) - [‘İnsan İnsanın Yorgunudur’](https://erolanar.org/insan-insanin-yorgunudur/) - [And Dağlarının Eteklerinde Bir Yolculuk](https://erolanar.org/and-daglarinin-eteklerinde-bir-yolculuk/) - Kadının adı Alba, adamın adı ise Migúel. Yemekte beyaz şarap ile karides, somon balığı ve çeşitli mezeler, salatalar var. Yemekten sonra bize Alba’nın hayatını kurtaran küçük haberin yer aldığı gazete kupürünü gösteriyorlar. Migúel ise şanslı imiş, rütbeli bir asker akrabası devreye girerek, onu gözaltına alınmaktan kurtarmış darbe sırasında. - [Batı Yakasının Hikâyesi ve Beş Dolarlık Mutluluk](https://erolanar.org/bati-yakasinin-hikayesi-ve-bes-dolarlik-mutluluk/) - Ertesi gün pazardı, yataktan kalktığımda canım çok sigara istiyordu. Ama yapacak birşey yoktu. Bir gün daha dayanacaktım. Helen o gün iki arkadaşı ile pikniğe gidecekti beni de davet ettiler. Kızarmış tavuk ve meşrubat götüreceklerdi. Ben de onlarla beraber gittim. Alexandria adlı küçük ve güzel bir sahil kasabasına gittik. O gün kasaba çok kalabalıktı: piknik yapanlar, gezenler... - [Gerçek, Birey ve Kitleler](https://erolanar.org/gercek-birey-ve-kitleler/) - [İnsan Üzerine Notlar](https://erolanar.org/insan-uzerine-notlar/) - [“Kendinde Başlıyor İnsan Kendinde Bitiyor…”](https://erolanar.org/kendinde-basliyor-insan-kendinde-bitiyor/) - [Bir Varoluş Sorgulaması: Oslo, August 31st (Oslo, 31 Ağustos)](https://erolanar.org/bir-varolus-sorgulamasi-oslo-august-31st-oslo-31-agustos/) - [Sanata Dair Notlar](https://erolanar.org/sanata-dair-notlar-2/) - [İdeolojik Teknolojik Toplumsal Yabancılaşma (1): Prozac Toplumu](https://erolanar.org/ideolojik-teknolojik-toplumsal-yabancilasma-1-prozac-toplumu/) - [“Zulüm Bizdense Ben Bizden Deǧilim”](https://erolanar.org/zulum-bizdense-ben-bizden-deǧilim/) - Ben ne “bizdenim”, ne “sizden” ne de onlardan. Ben insanlıǧın o būyūk idealinden, özgūrlūkten, eşitlikten ve kardeşliktenim. - [Bir David Lynch Klasiği: Mulholland Çıkmazı](https://erolanar.org/bir-david-lynch-klasigi-mulholland-cikmazi/) - [İngilizce Dersi](https://erolanar.org/ingilizce-dersi/) - [Gerçeğe ve Hakikate Giden Yol Reddetme Kültürüyle Başlar](https://erolanar.org/gercege-ve-hakikate-giden-yol-reddetme-kulturuyle-baslar/) - [Hiçbir Yere Aitim Ben ve Kendime Yürüyorum](https://erolanar.org/hicbir-yere-aitim-ben-ve-kendime-yuruyorum/) - ["Demiryolu Çocukları"](https://erolanar.org/demiryolu-cocuklari/) - [Kendini Arayan İnsan Kendine Göçebedir](https://erolanar.org/kendini-arayan-insan-kendine-gocebedir/) - [Bireyleri Aynı Şeyleri Düşünmeye Zorlamak Onları Köleleştirmektir](https://erolanar.org/bireyleri-ayni-seyleri-dusunmeye-zorlamak-onlari-kolelestirmektir/) - [Cemaat ve Cemiyet Kültürüne Dair](https://erolanar.org/cemaat-ve-cemiyet-kulturune-dair/) - [Gece Notları: Özgürlük Nedir Bilir misin; Önce Mahalleden Çıkmaktır](https://erolanar.org/gece-notlari-ozgurluk-nedir-bilir-misin-once-mahalleden-cikmaktir/) - [Hayata Dair Birkaç Not](https://erolanar.org/hayata-dair-birkac-not/) - [Yüzleşme: Her Gülüşümüze Bir Ağlama Borcumuz Vardır](https://erolanar.org/yuzlesme-her-gulusumuze-bir-aglama-borcumuz-vardir/) - Ama elimizde hayat defteri var da, silgi yok. Yanlış ve hataları silemiyoruz hayatımızdan. İşte bu nedenle onların üzerini karalıyor, okunmaz hale getiriyoruz. Düşünmek bile istemiyoruz, sanki hiç yaşanmamışlar gibi. Ve yüzleşmekten kaçarak, sanıyoruz ki böylece onlardan kurtulacağız. Ancak ileride hata ve yanlışlarımız tekrar tekrar önümüze çıkıyor, bedel ödüyoruz durmaksızın. Buna rağmen kendimize mükemmel sanıyoruz. Bir hayatı değil de, bir yanılsamayı yaşıyoruz aslında. - [Huzursuzluğun, Çürümenin ve Kaos'un Kitapları Üzerine](https://erolanar.org/huzursuzlugun-curumenin-ve-kaosun-kitaplari-uzerine/) - [Sesli Düşünceler](https://erolanar.org/sesli-dusunceler-erol-anar/) - [Fener](https://erolanar.org/fener/) - [Büyük “S” ile yazılan Sanata Dair Birkaç Not](https://erolanar.org/buyuk-s-ile-yazilan-sanata-dair-birkac-not/) - [Hakikatlere Dair Notlar](https://erolanar.org/hakikatlere-dair-notlar/) - [Bana Kendi İnancını, İdeolojini, Düşünceni Dayatma!](https://erolanar.org/bana-kendi-inancini-ideolojini-dusunceni-dayatma/) - [Nevrotik İdeoloji ve Birey](https://erolanar.org/nevrotik-ideoloji-ve-birey/) - [Entelektüel Olmanın Yeter Şartları](https://erolanar.org/entelektuel-olmanin-yeter-sartlari/) - [En Totaliter Kişi, Kendimizden Başkası Değildir](https://erolanar.org/en-totaliter-kisi-kendimizden-baskasi-degildir/) - [Devrimciliğin ve Vicdanın İzi: Angelica Balabanoff](https://erolanar.org/devrimciligin-ve-vicdanin-izi-angelica-balabanoff/) - [İktidar Bütün Kötülüklerin Başladıǧı Noktadır](https://erolanar.org/iktidar-butun-kotuluklerin-basladiǧi-noktadir/) - [Sırtını Hiçbir Yere Yaslamayacaksan, Bir Dağ Olacaksın](https://erolanar.org/sirtini-hicbir-yere-yaslamayacaksan-bir-dag-olacaksin/) - [İnsan Sadece Kendine Aittir](https://erolanar.org/insan-sadece-kendine-aittir/) - [İçerideki Pencere](https://erolanar.org/icerideki-pencere/) - [Volin: Son Nefesine Kadar Devrimci ve Özgürlükçü](https://erolanar.org/volin-son-nefesine-kadar-devrimci-ve-ozgurlukcu/) - [Bir Devrimcinin Trajik Hayatı: Maria Spiridonova](https://erolanar.org/bir-devrimcinin-trajik-hayati-maria-spiridonova/) - [Bu Coğrafyada Özgür Düşünce Değil, Resmi İdeolojiler Savaşır](https://erolanar.org/bu-cografyada-ozgur-dusunce-degil-resmi-ideolojiler-savasir/) - [Entelektüelin İşlevi Ne Olmalıdır?](https://erolanar.org/entelektuelin-islevi-ne-olmalidir/) - [Hiçbir şey ve Hiç Kimse Benden Yukarıda Değildir](https://erolanar.org/hicbir-sey-ve-hic-kimse-benden-yukarida-degildir/) - [İnsanın En Büyük Çelişkisi Çifte Standartlarıdır](https://erolanar.org/insanin-en-buyuk-celiskisi-cifte-standartlaridir/) - [Dünyada Cennet Hiçbir Otoritenin Olmadıǧı Yerdir](https://erolanar.org/dunyada-cennet-hicbir-otoritenin-olmadiǧi-yerdir/) - Kimin gerçek anlamda muhalif, kimin ise sistem içi, onun bir parçası olarak muhalif görünümünde olduǧunu algılamak da giderek zorlaşıyor. Şuna benziyor bir kapıyı açıp başka bir odaya giriyorsun ve evden çıktıǧını sanıyorsun, ama yine aynı evdesin, yalnızca başka bir odadasın; işte o evin kapısında ‘sistem’ yazıyor. - [Yalnızlıklardan Dökülen Kelimeler Vardır](https://erolanar.org/yalnizliklardan-dokulen-kelimeler-vardir/) - [Bir Gün Bir Yerde Mutlaka](https://erolanar.org/bir-gun-bir-yerde-mutlaka/) - [Benlik Kavramı, Birey ve Toplum Üzerine](https://erolanar.org/benlik-kavrami-birey-ve-toplum-uzerine/) - [Sarsılmaz Bir Duruşun Olsun Hayata Karşı](https://erolanar.org/sarsilmaz-bir-durusun-olsun-hayata-karsi/) - [İttihat ve Terakki Anlayışı Günümüzde Hâlâ Geçerlidir](https://erolanar.org/ittihat-ve-terakki-anlayisi-gunumuzde-hala-gecerlidir/) - [Her Aidiyetimiz Benliğimiz Üzerindeki Bir Prangadır](https://erolanar.org/her-aidiyetimiz-benligimiz-uzerindeki-bir-prangadir/) - [İnkârcı Bir Filozof: Emil Michel Cioran (2)](https://erolanar.org/inkarci-bir-filozof-emil-michel-cioran-2/) - [İkili İlişkilere Dair Birkaç Not](https://erolanar.org/ikili-iliskilere-dair-birkac-not/) - [Yirmi Dört Saat Yağmurları](https://erolanar.org/yirmi-dort-saat-yagmurlari/) - [Çifte Standartsız Düşünceler](https://erolanar.org/cifte-standartsiz-dusunceler/) - [Başkasına Vermediğin Özgürlüğe Sen de Sahip Olamazsın](https://erolanar.org/baskasina-vermedigin-ozgurluge-sen-de-sahip-olamazsin/) - [Savaşlar, İşgaller ve Çifte Standartlarımız Üzerine](https://erolanar.org/savaslar-isgaller-ve-cifte-standartlarimiz-uzerine/) - [“Küçük Adamlar” ve “Büyük Adamlar”](https://erolanar.org/kucuk-adamlar-ve-buyuk-adamlar/) - [Kitleler Psikolojisi Üzerine](https://erolanar.org/kitleler-psikolojisi-uzerine/) - [Parti Küçük Devlettir](https://erolanar.org/parti-kucuk-devlettir/) - [Devrim ve Özgürlük (2)](https://erolanar.org/devrim-ve-ozgurluk-2/) - [Yalnızlık ve Yabancılaşmanın Ressamı: Edward Hopper](https://erolanar.org/yalnizlik-ve-yabancilasmanin-ressami-edward-hopper/) - [Sanata Dair Notlar (II)](https://erolanar.org/sanata-dair-notlar/) - Resim sanatında bugüne değin pek çok şey denendi. Ready-made yapıtlardan ve diğer postmodern akımlara resim sanatı tuvalin dışında arayışlara girdi. Biçim değiştirdi. Estetik duygusu ve etik bir kenara bırakıldı. Postmodern sanatın içinde "oyun" kavramı öne çıkarıldı. Aynı şekilde postmodern felsefedeki Wittgenstein'dan alarak Lyotard'ın geliştirdiği "dil oyunları" görsel sanatlar içinde sanatı bir "dil oyunu" bir biçim oyunu olarak algılanmaya götürdü. Sanat yapıtı, daha çok birebir üretilmiş sanat yapıtı olmaktan çok onu "bozan", bir yapıya büründü. - [Herkese ve Her şeye Karşıyım](https://erolanar.org/herkese-ve-her-seye-karsiyim/) - [Rus Aydınlanması Üzerine Notlar](https://erolanar.org/rus-aydinlanmasi-uzerine-notlar/) - [İktidarın Doğası Üzerine](https://erolanar.org/iktidarin-dogasi/) - [İktidar Psikolojisi ya da İktidar ve Psikoloji](https://erolanar.org/iktidar-psikolojisi-ya-da-iktidar-ve-psikoloji/) - [Amerikan Muhalifleri Üzerine](https://erolanar.org/amerikan-muhalifleri-uzerine/) - [Sartre ve Foucault Üzerine (1)](https://erolanar.org/sartre-ve-foucault-uzerine-1/) - [Bozuk Plak Gibidir İnsanların Çoğu](https://erolanar.org/bozuk-plak-gibidir-insanlarin-cogu/) - [İnsan İnsanı Eksiltiyor](https://erolanar.org/insan-insani-eksiltiyor/) - [Devletlerin Değil, Halkların Kurtulmasına Yardım Etmek…](https://erolanar.org/devletin-degil-halkin-kurtulmasina-yardim-etmek/) - [Mikro İktidarlar, Birey ve Toplum](https://erolanar.org/mikro-iktidarlar-birey-ve-toplum/) - [Bir Yalanı Bir Hayat Sanarak Yaşamak](https://erolanar.org/bir-yalani-bir-hayat-sanarak-yasamak/) - [Yağmur Ormanları Efsaneleri](https://erolanar.org/yagmur-ormanlari-efsaneleri/) - [Kürt Murat’ın Bahisi](https://erolanar.org/kurt-muratin-bahisi/) - [İktidar Odakları, İtaat ve Sadakat Üzerine](https://erolanar.org/iktidar-odaklari-itaat-ve-sadakat-uzerine/) - [Okulda Sıradan Bir Gündü](https://erolanar.org/okulda-siradan-bir-gundu-2/) - [“Muhalefetten” Devlet Memurluğuna Osmanlı-Türk Aydını (1)](https://erolanar.org/muhalefetten-devlet-memurluguna-osmanli-turk-aydini-1/) - [Grigori Zinoviev ve Bolşevik İktidar Savaşları](https://erolanar.org/grigori-zinoviev-ve-bolsevik-iktidar-savaslari/) - [Öz Oğluna Bile Sırtını Dönmeyeceksin](https://erolanar.org/oz-ogluna-bile-sirtini-donmeyeceksin/) - [Geceye Düşünceler](https://erolanar.org/geceye-dusunceler/) - [Dostoyevski ve Acının Kutsanışı](https://erolanar.org/dostoyevski-ve-acinin-kutsanisi/) - Anna Grigoryevna’nın anılarında şunları okuyoruz: “Bir gün Cenevre yolu üzerinde, Basel'de durduk. Kocamın bana önceden sözünü ettiği bir tablonun bulunduğu müzeyi gezdik. Bu Holbein'in bir tuvaliydi. lnsanlıkdışı bir işkence yapıldıktan sonra, haçtan çözülen ve çürümeye bırakılan İsa'yı gösteriyordu... Ona daha uzun süre bakmaya dayanamadığımdan başka bir salona gittim. Döndüğüm vakit kocam hâlâ oradaydı, aynı yerde, zincirle bağlanmış gibi. Heyecanlı yüzünde, daha önceleri çoğu kez sara nöbetlerinin başlangıcında gördüğüm ürküntüyle aynıifadeyi taşıyordu.’ Ve Dostoyevski ona şu tümceyi söylüyor: ‘Böyle bir tablo insanın inancını yok edebilir...” - [Tarihselliği Bağlamında Türk Aydını ve Toplumuna Özet Bir Bakış](https://erolanar.org/tarihselligi-baglaminda-turk-aydini-ve-toplumuna-ozet-bir-bakis/) - "Batı"da aydınlanma, burjuvazinin ve onun aydınlarının önderliğinde ezilen sınıfların aşağıdan yukarıya taleplerinin sonucu devrimlerle gerçekleşmiştir. Aydınlanma, çok boyutlu bir olgudur; siyasal, toplumsal, sanatsal, edebi, kültürel, bilimsel, köklü dönüşümlere yol açan boyutları vardır. Türkiye bu anlamda çok boyutlu bir aydınlanma yaşamamış, evrensel ölçekte entelektürel yetiştirememiştir. Yukarıdan aşağıya yapılan reformlar da, özellikle kırsal kesim tarafından içselleştirilemedi. - [Çağdaş Bir İnkârcı Filozof: Emil Michel Cioran (1)](https://erolanar.org/cagdas-bir-inkarci-filozof-emil-michel-cioran-1/) - [Her şeyin ve Hiçbir şeyin Çağında Sanat ve Edebiyat](https://erolanar.org/her-seyin-ve-hicbir-seyin-caginda-sanat-ve-edebiyat/) - [Devrim ve Özgürlük (1)](https://erolanar.org/devrim-ve-ozgurluk-1/) - [Gerçeğin ve Hakikatin Yolunda](https://erolanar.org/gercegin-ve-hakikatin-yolunda/) - [İdollerimiz Bizim Hapishanelerimizdir](https://erolanar.org/idollerimiz-bizim-hapishanelerimizdir/) - [Yanlış Hayatlar ve Yanılsamalar](https://erolanar.org/yanlis-hayatlar-ve-yanilsamalar/) - [Bir Zamanlar Aşağı Mahalle](https://erolanar.org/bir-zamanlar-asagi-mahalle/) - [Aforizmalar (2)](https://erolanar.org/aforizmalar-2/) - [Aforizmalar (1)](https://erolanar.org/aforizmalar-1/) - [İnsanlar Gerçeklerden Çok İnanmak İstediklerine İnanırlar](https://erolanar.org/insanlar-gerceklerden-cok-inanmak-istediklerine-inanirlar/) - [Gol Oldu!](https://erolanar.org/gol-oldu/) - [Rousseau ve “Toplum Sözleşmesi” Üzerine](https://erolanar.org/rousseau-ve-toplum-sozlesmesi-uzerine/) - [Her şey Bir Kurmaca ve Varsayımdan İbarettir](https://erolanar.org/her-sey-bir-kurmaca-ve-varsayimdan-ibarettir/) - [Kırbaç](https://erolanar.org/kirbac/) - [Yasaklı Bir Rus Yazar: Andrey Platonov](https://erolanar.org/yasakli-bir-rus-yazar-andrey-platonov/) - [Zeus’un İki Sofrası](https://erolanar.org/zeusun-iki-sofrasi/) - [“Büyük Oyun” Retoriği Üzerine](https://erolanar.org/buyuk-oyun-retorigi-uzerine/) - [Tartışmada Son Sözü Söyleyen Kazanır mı?](https://erolanar.org/tartismada-son-sozu-soyleyen-kazanir-mi/) - Kendi beğenisini, genelleştirerek insanların çoğunluğuna mal etmek ve böylece beğenisini merkeze koymak, sık görülen davranış biçimlerindendir. - [“Özgürlük Üzerine”](https://erolanar.org/ozgurluk-uzerine/) - [Varoluşumuzun Çıplaklığı](https://erolanar.org/varolusumuzun-ciplakligi/) - [İktidar ve Özgürlük Kavramlarına Dair Düşünceler](https://erolanar.org/iktidar-ve-ozgurluk-kavramlarina-dair-dusunceler/) - Yazıyı daha önce de bir kez yaptığım gibi, Rosa Luxemburg ile bitireyim: “Özgürlük, farklı düşünenlerin özgürlüğüdür.” - [Varoluşsal Birkaç Not](https://erolanar.org/varolussal-birkac-not/) - [Bireyin Özgür Olmadığı Bir Toplum Köledir](https://erolanar.org/bireyin-ozgur-olmadigi-bir-toplum-koledir/) - [İçimizdeki Varoluş Boşluğu](https://erolanar.org/icimizdeki-varolus-boslugu/) - [Devlet Üzerine (1): İnsanın ve Devletin Tarihine Özet Bir Bakış](https://erolanar.org/devlet-uzerine-1-insanin-ve-devletin-tarihine-ozet-bir-bakis/) - [Bertrand Russell Üzerine](https://erolanar.org/bertrand-russell-uzerine/) - [İçeride, Dışarıda Düşmanlar Yaratma ve Onları ‘Şeytanlaştırma’ Politikaları](https://erolanar.org/iceride-disarida-dusmanlar-yaratma-ve-onlari-seytanlastirma-politikalari/) - [İç Düşmanlar - Fathali M. Moghaddam](https://erolanar.org/ic-dusmanlar-fathali-m-moghaddam/) - [Kitlelerin Kendi Kendilerini Yönetecek Güçleri Vardır](https://erolanar.org/kitlelerin-kendi-kendilerini-yonetecek-gucleri-vardir/) - [İktidar Mekanizmaları ve Görünmez Tasmalar](https://erolanar.org/iktidar-mekanizmalari-ve-gorunmez-tasmalar/) - [Akdeniz Anıları (12)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-12/) - [Sana Mektuplar: Bir Elbise gibi Her Gün Kuşanılan Acılar](https://erolanar.org/sana-mektuplar-bir-elbise-gibi-her-gun-kusanilan-acilar/) - Bu dünyada pek çok insan, sanki Dostoyevski romanı kahramanıymış gibi her gün acı çekerek ve kendini başkaları için feda ederek yaşıyor. Yani kendi hayatlarını değil, başkalarının hayatlarını yaşıyor bu insanlar. Sadece yoksulluk anlamında söylemiyorum bunu, ekonomik durumu iyi olup da hastalıktan ömür boyu acı çeken ya da yaşamını hasta çocuğuna adayan bir anneyi de düşünüyorum. Öteki dünyaya, dine inanırsanız bunu, "Onlar öteki dünyada cennete gidecekler." deyip kolaylıkla geçebilirsiniz. Elbette isteyen istediğine inanmakta özgürdür; ama inanmamakta da. Ama öteki dünyaya inanmayan, dinsel inancı olmayan bir insan iseniz, ne yazık ki bu insanların hayatlarına bir acılar bütünü olarak bakarsınız. Çünkü ne yaşarsak bu dünyada yaşıyoruz, ölümden sonrası yok. Bana göre başka bir hayatımız da yok. Ve hayat çok adaletsiz bazı insanlar için ne yazık ki. Yaşanmamış hayatlar, bir elbise gibi her gün yeniden kuşanılan acılar... Ve bir kurtuluş gibi beklenen ölüm, çünkü acıların sona ermesi anlamına geliyor bu insanlar için. - [Akdeniz Anıları (11)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-11/) - [Akdeniz Anıları (31)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-31/) - [En Ağır Yükümdür Sırtımdaki Hiçliğim](https://erolanar.org/en-agir-yukumdur-sirtimdaki-hicligim/) - [Akdeniz Anıları (10)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-10/) - [Akdeniz Anıları (29)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-29/) - [Birey, Toplum, Özgürlük ve İtaat Üzerine Notlar](https://erolanar.org/birey-toplum-ozgurluk-ve-itaat-uzerine-notlar/) - İnsanlar önce birey ve kendileri olmalı, ondan sonra gönüllü olarak toplumun bir parçasını oluşturmalıdırlar. - [Köleliğin İçselleştirilmesi](https://erolanar.org/koleligin-icsellestirilmesi/) - [Akdeniz Anıları (28)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-28/) - [Benim İlk ve En Önemli Kriterim Özgürlüktür](https://erolanar.org/benim-ilk-ve-en-onemli-kriterim-ozgurluktur/) - [Akdeniz Anıları (27)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-27/) - [Akdeniz Anıları (6)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-6/) - [Akdeniz Anıları (26)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-26/) - [Michel de Montaigne ve Francis Bacon](https://erolanar.org/michel-de-montaigne-ve-francis-bacon/) - Yaşamlarına baktığımızda bir fark da şudur: Montaigne her şeyden elini ayağını çekerek şatosuna çekilmiş ve okuyup yazmaya adamıştır kendisini. İzole bir hayat sürmüştür. Bacon ise, siyasete girmiş ve parlamento üyesi seçilmiştir. Hatta Krallık Başyargıcı olur. Montaigne’in ise, bunu yapabilecek koşullara sahip olmasına karşın, (Fransa Kralı aile dosturdur ve onun şatosuna yemeğe gelirdi) hiçbir makam ve mevkide gözü olmamıştır. Hırsı da yoktur, tek gayesi kendinden yola çıkarak insanları ve hayatı anlamaktı. - [Akdeniz Anıları (25)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-25/) - [Akdeniz Anıları (24)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-24/) - [Akdeniz Anıları (23)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-23/) - [Oblomov Romanı Üzerine](https://erolanar.org/oblomov-romani-uzerine/) - [Akdeniz Anıları (22)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-22/) - [Akdeniz Anıları (21)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-21/) - [Akdeniz Anıları (20)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-20/) - [Geçmişe ve Geleceğe Dair Bir Diyalog](https://erolanar.org/gecmise-ve-gelecege-dair-bir-diyalog/) - bak bazen geleceğe yürürken geçmişe bakmak gerekir - [Akdeniz Anıları (19)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-19/) - [Akdeniz Anıları (18)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-18/) - [Akdeniz Anıları (17)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-17/) - [Akdeniz Anıları (16)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-16/) - [Akdeniz Anıları (15)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-15/) - [Akdeniz Anıları (14)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-14/) - [Akdeniz Anıları (13)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-13/) - [Akdeniz Anıları (9)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-9/) - [Akdeniz Anıları (5)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-5/) - [Akdeniz Anıları (8)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-8/) - [Fadime (I)](https://erolanar.org/fadime-i/) - görmek ya da görmemek işte bütün sorun bu fadime dokunmak ellerine saçlarına yüreğinin sokaklarında kaybolmak - [Akdeniz Anıları (7)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-7/) - [Akdeniz Anıları (4)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-4/) - [Akdeniz Anıları (3)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-3/) - [Akdeniz Anıları (2)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-2/) - [Akdeniz Anıları (1)](https://erolanar.org/akdeniz-anilari-1/) - [Özgürlük...](https://erolanar.org/ozgurluk/) - [H. G. Wells’in Distopik Dünyaları](https://erolanar.org/h-g-wellsin-distopik-dunyalari/) - [Köprülü Abu'nun Dirilişi](https://erolanar.org/koprulu-abunun-dirilisi/) - [Bankamatik İsmet](https://erolanar.org/bankamatik-ismet/) - [Suçum Neydi?](https://erolanar.org/sucum-neydi/) - [Kolay Gelsin!](https://erolanar.org/kolay-gelsin/) - [“13. Cuma” ve Jason’ın İntikamı](https://erolanar.org/13-cuma-ve-jasonin-intikami/) - [Sarı Çizmeli Mehmet Ağa](https://erolanar.org/sari-cizmeli-mehmet-aga/) - [Düşünceyi Zorla Dayatmak](https://erolanar.org/dusunceyi-zorla-dayatmak/) - [Karakolda Marlboro Var!](https://erolanar.org/karakolda-marlboro-var/) - [İktidar, Devlet ve Reel Sosyalizm Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/iktidar-devlet-ve-reel-sosyalizm-uzerine-birkac-not/) - [Hayat Sonsuz Bir Gezidir, Bu Yolculukta Aldığımız Mesafe Kadar Özgürüz](https://erolanar.org/hayat-sonsuz-bir-gezidir-bu-yolculukta-aldigimiz-mesafe-kadar-ozguruz/) - [Anlaşılmayan Kişi, Yanlış Anlaşılmaya Mahkûmdur](https://erolanar.org/anlasilmayan-kisi-yanlis-anlasilmaya-mahkumdur/) - Bazen bir kişiyle, arkadaş ya da sevgili olarak kırk yıllık ilişkiniz olur da, birdenbire bir gün o kişinin aslında sizi hiç anlamadığını ve tanımadığını anlarsınız. - [Kralın Soytarıları Üzerine](https://erolanar.org/kralin-soytarilari-uzerine/) - [Özgürlükten Daha Yüksek Bir İdeali Olamaz İnsanın](https://erolanar.org/ozgurlukten-daha-yuksek-bir-ideali-olamaz-insanin/) - Özgürlüğü sona ertelemek, onun yerine devlet aygıtını koymak, (geçici olduğu söylense bile) onun hiçbir zaman gerçekleşmeyeceğini bilmek demektir aynı zamanda. Çünkü özgürlük öyle bir şey ki, şimdi ve burada olmalıdır o. En yakın zamanda yaşanmalıdır. Bunun olanakları için mücadele edilmelidir. Ve özgürlük, iktidar ve hiyerarşi ortamında kaybolacaktır. Özgürlük adına iktidar olmaz çünkü. Çünkü özgürlük varsa bireyin birey, sınıfın sınıf, grubun grup, erkeğin kadın, ırkın ırk, halkın halk üzerindeki iktidarı olmayacaktır. İktidarın olduğu yerde özgürlük yoktur ve de olmayacaktır. Çünkü özgürlük ve iktidar kavramları birbiriyle temelde çelişir. İktidar özgürlüğü daha başında öldürür, ölü bir kavram ise sonunda da doğmaz tekrar. Sonuç olarak iktidar, özgürlüğü doğuramaz, çünkü onu daha en başta öldürmüştür. - [Varoluşçuluk ve Sartre, Dostoyevski, Camus, Kierkegaard’a Dair Birkaç Söz](https://erolanar.org/varolusculuk-ve-sartre-dostoyevski-camus-kierkegaarda-dair-birkac-soz/) - [Bir İnsanın Yüz Ölçümü Ne Kadardır?](https://erolanar.org/bir-insanin-yuz-olcumu-ne-kadardir/) - [Dallas’lı Yıllar](https://erolanar.org/dallasli-yillar/) - [Her Vagonu Ayrı Bir Yöne Giden Tren](https://erolanar.org/her-vagonu-ayri-bir-yone-giden-tren/) - [İnsan Evren’de Özel Bir Varlık mıdır?](https://erolanar.org/insan-evrende-ozel-bir-varlik-midir/) - Gerek dinler, gerekse ideolojiler bugüne dek insanı hep merkeze koydular. Bu antroposantrik (İnsan merkezci) bir bakış açısı. Antroposantrizme göre insan her şeyin merkezindedir ve Evren’de her şey insan için vardır. Aslında şöyle düşünürsek, eğer başka gezegenlerde bizim gibi zeki canlı türleri varsa, onlar Evren’deki her şeyin insan için, ona hizmet için var olduğu düşüncesinden hiç hoşlanmayacaklardır. Bu antroposantrik bakış açısından kurtulmak gereklidir. Çünkü bütün aydınlanma düşüncesi de dahil, dinler, ideolojiler her şey bu bakış açısına göre kurulmuştur. - [Charles Bukowski: “Kaybedilmiş Bir Bahistir Yaşamak”](https://erolanar.org/charles-bukowski-kaybedilmis-bir-bahistir-yasamak/) - Mezar taşında “Don’t try” yazar. Ama o, en azından denemiştir ve bu dünyadan bir rüzgâr gibi geçse de geride birçok yaprak yeşil bırakmıştır. - [Amazon Ormanları Şiirleri](https://erolanar.org/amazon-ormanlari-siirleri/) - [Egosantrik Uçurum](https://erolanar.org/egosantrik-ucurum/) - [Dostoyevski’nin Satirik Öyküsü “Tatsız Bir Olay” Üzerine](https://erolanar.org/dostoyevskinin-satirik-oykusu-tatsiz-bir-olay-uzerine/) - [Dörtyol Çocukları](https://erolanar.org/dortyol-cocuklari/) - [Postmodern Sanata Dair Birkaç Not](https://erolanar.org/postmodern-sanata-dair-birkac-not/) - San Francisco Modern Sanat Müzesi’nde yerde bırakılan bir gözlüğü sanat eseri sanan ziyaretçiler, gözlüğü görmek için sıraya girdiler. Gözlüğü postmodern bir sanat eseri sanan bazı ziyaretçiler, gözlüğün fotoğrafını çektiler. Ama işin ilginç yanı bence, bu o durumda sergilenen bir ready-made sanat yapıtı da olabilirdi. Ancak dönem Duchamp’ın dönemi değildir, ready-made yapıtlar da özgünlüğünü ve çarpıcılıklarını yitirmişlerdir. Çünkü sanat tarihinde her şey kendi döneminin konjonktürel ortamında değerlendirilir. Bunda elbette modernizm içinde sanat yapıtının kutsallaştırılması ve onun ikonik bir yaklaşımla ele alınmasının da payı vardır. - [Sana Mektuplar: Özgür Bir Adaya Uzanan Yolculuktur Düş Kurmak](https://erolanar.org/sana-mektuplar-ozgur-bir-adaya-uzanan-bir-yolculuktur-dus-kurmak/) - “Hep bir adam olsun isterdim, tek ben olayım orada isterdim.” demiştin bir gün. Ben de bir ada düşlemiştim hayatım boyunca uzaklarda, çok uzaklarda olmalıydı bu ada. Aynen Ursula K. Le Guin’in “Her Yerden Çok Uzakta’ adlı beğendiğim kitabı gibi. Her yerden ve herkesten çok uzakta olmalıydı bu ada. Hatta görünmez olmalıydı ki o adanın var olduğunu benden ve senden başka kimse bilmesin, göremesin. - [“Gözlerin Arkasındaki Gözler”](https://erolanar.org/gozlerin-arkasindaki-gozler/) - Aslında çoğu insanın böyle bir sorunu da olduğunu sanmıyorum. Bu insanlar yaşamlarının ne olduğunun, hatta çoğu zaman yaşadıklarının bile farkına varmıyorlar. Yaşamları dünü aynen taklit etmekle geçiyor ve tatminsizliklerle. Hep daha fazlasını istiyorlar sahip olduklarının. Durum böyle olunca yaşamlarını sorgulamıyorlar, dolayısıyla yaşmalarıyla ilgili kesin bir karara varmak ya da varmamak sorunları da yok. Kendilerine göre onlar her şeyi iyi biliyorlar, yaşamın sırrını çözmüşler ve bir makine gibi sorgulamadan yaşamaya devam ediyorlar bu yüzden. Yaşamlarının kendileri tarafından yönlendirilmediğinin de hiç farkında değiller. - [Nereye ve Hangi Yoldan Gitmeliyim?](https://erolanar.org/nereye-ve-hangi-yoldan-gitmeliyim/) - Nereye gittiğimizi bilmeyiz çoğu zaman. Öyle gideriz yıllarca bir yolda. Bir gün birden durur ve nereye gittiğimizi sorarız kendi kendimize. Yanıtımız yoktur, ya da acıdır: Nereye gittiğimizi bilmemekteyizdir. Yıllarca çıkmaz yollarda hiç düşünmeden vakit geçirmişizdir bu yüzde. Sanki ırmağa bırakılmış bir kibrit çöpü gibi hayatın akıntısına kapılıp gideriz, akıntı nereye götürürse bizi. İşte nereye gittiğimizi bilmiyorsak hangi yoldan gidersek gidelim önemi yok, hiçbir yere ulaşamayacağız demektir bu. - [Dış Düşmanlar - Fathali M. Moghaddam](https://erolanar.org/dis-dusmanlar-fathali-m-moghaddam/) - [Tek Tabanca Olmak Özgürlüktür](https://erolanar.org/tek-tabanca-olmak-ozgurluktur/) - İşte dediğim gibi tek tabanca olmak zordur. Çünkü tek tabanca olmak, aynı zamanda kendi ayağının üzerinde durmayı, kimseye minnet etmemeyi, bütün dünyaya yeri geldiğinde tek başına meydan okumayı gerektirir. Bunu yapabilecek güce sahip olmayı gerektirir, çünkü gerçeği ortaya koymak, hayata meydan okumaktır. İşte toplumun %99'unun yapmadığı şey de budur. - [İç Dünyamızı Yansıtan Aynalar: İkili İlişkiler](https://erolanar.org/232/) - [Tokat](https://erolanar.org/tokat/) - ["Muhalefetten" Devlet Memurluğuna Osmanlı-Türk Aydını (2)](https://erolanar.org/muhalefetten-devlet-memurluguna-osmanli-turk-aydini-2/) - [Dünyayı Sarsan Devrim: 1789 Fransız Devrimi](https://erolanar.org/dunyayi-sarsan-devrim-1789-fransiz-devrimi/) - Fransız Devrimi kendinden öncekileri așan, sonrakileri etkileyen, burjuva demokratik özgürlükçü köklü bir devrimdi. - [Dostoyevski ve ‘İnsanın İçindeki İnsan’](https://erolanar.org/dostoyevski-ve-insanin-icindeki-insan/) - Ama insanı ve onun davranışlarını çözümlemekteki başarısı ve ustalığı eşsizdir onun. Edebiyat tarihinde hiç kimse insanın iç dünyasına Dostoyevski gibi uzanmamıştır. Kendisine psikolog denilmesine karşın şöyle der o: Psikolog olmasa da, insanın iç dünyasına belki bir psikologdan daha fazla sızabilmiştir. Gerçekten de insanın iç dünyasının o zaman dek yapılmamış -hâlâ da yapılamamış- bir resmini sunar bize Dostoyevski. Bu eksik bir resimdir, onu tamamlayacak olan da kendimizden başkası değildir. - [Tarihte İktidar Savaşlarına Bir Bakış](https://erolanar.org/tarihte-iktidar-savaslarina-bir-bakis/) - [Düşsel Bir Dünyaya Yolculuk: Pan’s Labyrinth (Pan’ın Labirenti)](https://erolanar.org/dussel-bir-dunyaya-yolculuk-pans-labyrinth-panin-labirenti/) - [Bu Paranın Gözü Kör Olsun!](https://erolanar.org/bu-paranin-gozu-kor-olsun/) - [Abhazya ve Adigey Notları (4)](https://erolanar.org/abhazya-ve-adigey-notlari-4/) - Odaya yerleşmiştik ki, çocukluk arkadaşımız Şamil’in büyük kardeşi Doğan Huaj Acar ağabey geldi. Bize, “hoş geldiniz” dedi, elinde bir şişe Pepsi vardı,ikram etti. Kendisi birkaç aydır Adiğey’de kalıyordu. Bize orası ile ilgili bilgiler verdi ve anılarını anlattı. Özellikle şu cümleyi birkaç kez tekrarlamıştı: “Dünyanın her yerinde iki kere iki dörttür, bu bölgede ise beş. Bunu hiç unutmayın.” - [Abhazya ve Adigey Notları (3)](https://erolanar.org/abhazya-ve-adigey-notlari-3/) - Nihayet ineceğimiz istasyona ulaşmıştık. Burada istasyonun önünde bir taksi durağı vardı. Oraya giderek bir taksici ile yine İngilizce, Tarzanca ve Rusça anlaşmaya çalıştık. Adama Maykop’a gitmek istediğimizi söyledik. 25 dolara anlaştık, fakat adam bizden 35 dolar aldı, eğer düşündüğünden daha uzak olursa bu on doları da alacaktı. Daha doğrusu sanki hiç arabasıyla Maykop’a hiç gitmemiş gibi davranıyordu. - [Abhazya ve Adigey Notları (2)](https://erolanar.org/abhazya-ve-adigey-notlari-2/) - Savaşın yıkıntıları bir yana, Abhazya bir masal ülkesine benziyordu. Kaf dağının ardındaki ülkelerinden birisi de burası olsa gerekti: Sol yanımızda ormanlarla kaplı yemyeşil dağlar vardı ve sağ yanımızda yol boyunca bize eşlik eden deniz. Çok geçmeden Gagra’ya ulaştık. Deniz kıyısında, büyük bir oteli andıran bir binaya giriş yapmıştık. Burada Türkiye’den gelenlerin kayıt yaptırdığı bölüme giderek, kaydımızı yaptırdık. Bize yatmamız için iki ayrı oda, daha doğrusu bir bina gösterdiler. Bu yapı kompleksti ve içinde birbirinden bağımsız birçok bina vardı. Hatta büyük bir tiyatro salonu ve o zamanlar kullanılmayan bir havuz da bulunuyordu. Bu binalar, Sovyetler Birliği döneminde sanatoryum olarak kullanılıyormuş. - [Bir Al Pacino Klasiği: Scarface (Yaralı Yüz)](https://erolanar.org/bir-al-pacino-klasigi-scarface-yarali-yuz/) - [Turgenyev ve “Babalar ve Oğullar” Üzerine](https://erolanar.org/turgenyev-ve-babalar-ve-ogullar-uzerine/) - [İnsanın Makineleşmesinde Yeni Bir Evre](https://erolanar.org/insanin-makinelesmesinde-yeni-bir-evre/) - Bu amaç da, kişi hâlâ bilinçli iken zihninin ölümsüz bir robot bedenine aktarılması olacak. Beynin tamamını tersine mühendislik ile oluşturabilirsek transistörlerden oluşan bir kopyası aracılığıyla düşünce işlemlerini tekrar edemememiz için bir neden yok. Bu şekilde sonsuza kadar yaşamak için ölmeniz gerekmez. - [Gerçek Tutkusu ve Derin Sular](https://erolanar.org/gercek-tutkusu-ve-derin-sular/) - [107 Ödüllü Film: Bir Konuşabilse](https://erolanar.org/107-odullu-film-bir-konusabilse/) - [Sefaletin Felsefesi ya da Felsefe Niçin Gereklidir?](https://erolanar.org/sefaletin-felsefesi-ya-da-felsefe-nicin-gereklidir/) - Yine daha once bir yazımda belirttiğim gibi; Gerçeğe uzanan yola geçmek için bir kapı gerekir, işte felsefe o kapıdır. Felsefe işte bu noktada insan yeni yollar açar, onu zenginleştirir. Bunun için de felsefe ve bilim hedef alınıyor. Çünkü felsefe sorgulamayı öğretiyor. Bilim ise gerçekleri dile getiriyor. Bu ikisi de istenmiyor. Bunun cehaletin sistem eliyle örgütlenmesi gerekiyor. Türkiye’de onun sağ’dan “sol”a tüm hükümetler tarikatçılığı geliştirmiş ya da onunla işbirliği yapmışlardır. Tarikatlar düşünce özgürlüğüne karşıdır çünkü ve gericilik, cehalet yuvasıdır. - [Bir Al Pacino Klasiği: Carlito’s Way (Carlito’nun Yolu)](https://erolanar.org/bir-al-pacino-klasigi-carlitos-way-carlitonun-yolu/) - [Özgürlüğün Çağrısı](https://erolanar.org/ozgurlugun-cagrisi/) - [Bir Resime Bir Bakış](https://erolanar.org/bir-resime-bir-bakis/) - [Brezilya’dan Bir Film: “O Som ao Redor (Komşu Sesler)](https://erolanar.org/brezilyadan-bir-film-o-som-ao-redor-komsu-sesler/) - [Çekoslovakya’dan Oscar Ödüllü Bir Film: Kolya](https://erolanar.org/cekoslavakyadan-oscar-odullu-bir-film-kolya/) - [Arjantin’den Bir Film: Séptimo, (7. Kat)](https://erolanar.org/arjantinden-bir-film-septimo-7-kat/) - [Bir Brezilya Klasiği: “Central Station (Merkez İstasyonu)”](https://erolanar.org/bir-brezilya-klasigi-central-station-merkez-istasyonu/) - [Arjantin'den Oscar Ödüllü Bir Film: El Secreto de Sus Ojos (Gözlerindeki Sır)](https://erolanar.org/arjantinden-oscar-odullu-bir-film-el-secreto-de-sus-ojos-gozlerindeki-sir/) - [İnsanın Karanlık Yüzü: Relatos Salvajes (Vahşi Öyküler)](https://erolanar.org/insanin-karanlik-yuzu-relatos-salvajes-vahsi-oykuler/) - [Katı Gerçekliğin Hikâyesi: Lilya Forever (Daima Lilya)](https://erolanar.org/kati-gercekligin-hikayesi-lilya-forever-daima-lilya/) - [Küçük ve Kırık Düşler: Le Meraviglie](https://erolanar.org/kucuk-ve-kirik-dusler-le-meraviglie/) - [Bir Rus Filmi: Leviathan](https://erolanar.org/bir-rus-filmi-leviathan/) - [Masalsı Bir Hikâye: Mutlu Lazzaro](https://erolanar.org/masalsi-bir-hikaye-mutlu-lazzaro/) - [İzlemeye Değer Kült Bir Film "Trainspotting"](https://erolanar.org/izlemeye-deger-kult-bir-film-trainspotting/) - [İngiltere’den Bir Film: This is England (Burası İngiltere)](https://erolanar.org/ingiltereden-bir-film-this-is-england-burasi-ingiltere/) - [Yunanistan’dan Şiirsi Bir Film: Eternity and A Day (Sonsuzluk ve Bir Gün)](https://erolanar.org/yunanistandan-siirsi-bir-film-eternity-and-a-day-sonsuzluk-ve-bir-gun/) - [Japonya’dan Bir Film: Shoplifters](https://erolanar.org/japonyadan-bir-film-shoplifters/) - [Gece Notları: Kendime ve Herkese Dair Notlar](https://erolanar.org/gece-notlari-kendime-ve-herkese-dair-notlar/) - [Bozuk Sisteme Bir Tanıklık: I, Daniel Blake](https://erolanar.org/bozuk-sisteme-bir-taniklik-i-daniel-blake/) - [Romanya’dan Bir Film: Touch Me Not (Dokunma Bana)](https://erolanar.org/romanyadan-bir-film-touch-me-not-dokunma-bana/) - [Bir İtalyan filmi: Io Non Ho Paura (Hiç Korkmuyorum)](https://erolanar.org/bir-italyan-filmi-io-non-ho-paura-hic-korkmuyorum/) - [İçimizdeki Kuzeye Bir Yolculuk: Bienvenue Chez Les Ch’tis](https://erolanar.org/icimizdeki-kuzeye-bir-yolculuk-bienvenue-chez-les-chtis/) - [Bir Fransız Filmi: “Bu Düşen Bir Toplumun Hikâyesi”](https://erolanar.org/bir-fransiz-filmi-bu-dusen-bir-toplumun-hikayesi/) - [Esnafspor](https://erolanar.org/esnafspor/) - [Herkesin içinde bir Dostoyevski vardır](https://erolanar.org/herkesin-icinde-bir-dostoyevski-vardir/) - Ne kadar güzel bir anlatım değil mi dostum? İnsan ruhunun derinliklerine doğru bir geziye götürüyor bizleri. Oysa insanlara burun kıvırmaktan, onları küçümsemekten, kendimizi üstün görmekten başka ne yapıyoruz söyler misin? Hep insanları kategorize etmez miyiz: Eğitimliler, eğitimsizler ya da kültürlüler, kültürsüzler diye? Ne kadar saçmadır oysa, kültürsüz kim vardır ki bu yeryüzünde! Kültür, insanın doğaya karşı yarattığı her şey değil midir dostum? Eğitimsiz olarak gördüğümüz insanlardan öğrenecek bir şey yoktur bize göre, onları dinlemeye değmez bile. Eğitimlilerle ise kıyasıya bir sidik yarışına girer, kendimizi kanıtlamaya çalışırız. - [Sahte İlişkiler, Sahte Gülüşler, İçi Boş Diyaloglarda Yokum Ben](https://erolanar.org/sahte-iliskiler-sahte-gulusler-ici-bos-diyaloglarda-yokum-ben/) - [Sorularla Anarşizm Nedir, Ne Değildir?](https://erolanar.org/sorularla-anarsizm-nedir-ne-degildir/) - [Bayat Ekmek](https://erolanar.org/bayat-ekmek/) - [Geleceğin Toplumu](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu/) - [İnsan ve Evren](https://erolanar.org/insan-ve-evren/) - [Özgür Toplum Kendisini Yöneten Toplumdur](https://erolanar.org/ozgur-toplum-kendisini-yoneten-toplumdur/) - [Sosyal Medya Filozofları Çağı](https://erolanar.org/858/) - [Her şeyi ve Herkesi Sorgulamak](https://erolanar.org/her-seyi-ve-herkesi-sorgulamak/) - [Özgür Olmaya Giden Yol, Kendi Olmaktan Geçer](https://erolanar.org/ozgur-olmaya-giden-yol-kendi-olmaktan-gecer/) - [İnsanların Arasında](https://erolanar.org/insanlarin-arasinda/) - Artık herkes birbirini tanıyordu. Çok ilginç ve renkli bir grup olmuştuk. Şöyle bir baktım. Dört kıtadan beş insandık ve üç farklı dilde anlaşıyorduk. Biraz Kanada’nın soğuğundan, Avrupa’daki ırkçılıktan, Brezilya’daki renkli hayattan söz ettik. Her biri bir umudu taşıyordu. - [Sana Mektuplar: Hiçbir şey Yoktur ki, Yokluğu Boşluk Yaratsın](https://erolanar.org/sana-mektuplar-hicbir-sey-yoktur-ki-yoklugu-bosluk-yaratsin/) - [Devlet Üzerine (4): Devlet Büyüsünden Kurtulmak](https://erolanar.org/devlet-uzerine-4-devlet-buyusunden-kurtulmak/) - [Sen Olduğun Başkasını Kendin Sanıyorsun](https://erolanar.org/sen-oldugun-baskasini-kendin-saniyorsun/) - [Özgürlüğünün Bir Kısmını Verirsen, Onu Tümden Yitirirsin](https://erolanar.org/ozgurlugunun-bir-kismini-verirsen-onu-tumden-yitirirsin/) - [Evrendeki Sonsuz Değişim ve Değişmeyen Paradigmamız](https://erolanar.org/evrendeki-sonsuz-degisim-ve-degismeyen-paradigmamiz/) - [En Tehlikelisi Toplumsal Tiranlıktır](https://erolanar.org/en-tehlikelisi-toplumsal-tiranliktir/) - [Ne Yukarıdayım, Ne Aşağıda; Olduğum Yerdeyim Sadece](https://erolanar.org/ne-yukaridayim-ne-asagida-oldugum-yerdeyim-sadece/) - [Çifte Standartlar ve Adalet](https://erolanar.org/cifte-standartlar-ve-adalet/) - [Gerçeği ve Hakikati İsteyen Kaç Kişi Var ki?](https://erolanar.org/gercegi-ve-hakikati-isteyen-kac-kisi-var-ki/) - [Nüanslar](https://erolanar.org/nuanslar/) - [‘Gözetleyenlerin Gözetlenmesi’nden Kendi Kendini Gözetlemeye](https://erolanar.org/gozetleyenlerin-gozetlenmesinden-kendi-kendini-gozetlemeye/) - İşte bu Foucault’nun iktidarın dışarıdan içeriye değil, içeriden dışarıya yayıldığı tezinin de doğrulanmasıdır bence. Bu şekilde iktidar bizzat insan bedeninden içeriden dışarıya doğru yayılacaktır. İktidar odakları daha beyinden başlayarak insanı denetleyecek, yönlendirecektir. Çünkü artık her birey beynine ya da vücuduna yerleştirilecek bir çiple kendi kendini denetleyecek, kendi kendisinin polisi olacaktır. - [Hiyerarşi, Heterarşi ve Rizomatik Örgütlenme (2)](https://erolanar.org/hiyerarsi-heterarsi-ve-rizomatik-orgutlenme-2/) - [Öte Kıyıda Yaşayanlar](https://erolanar.org/ote-kiyida-yasayanlar/) - Öteki Meksika’da Zapatista, İskeçe’de Türk, Sivasta Alevi, Mardin’de bir Asuri’dir. - [Ütopya Köyü](https://erolanar.org/utopya-koyu/) - [Yakın Geleceğe Bir Bakış](https://erolanar.org/yakin-gelecege-bir-bakis/) - [Hiyerarşi, Heterarşi ve Rizomatik Örgütlenme (1)](https://erolanar.org/hiyerarsi-heterarsi-ve-rizomatik-orgutlenme-1/) - [Düşünce Bir Duruş Biçimi, Hayat İse Bir Akıştır](https://erolanar.org/dusunce-bir-durus-bicimi-hayat-ise-bir-akistir/) - [İktidar, Özgürlük ve Geleceğe Dair Düşünceler](https://erolanar.org/iktidar-ozgurluk-ve-gelecege-dair-dusunceler/) - [Yabancılaşma: Kendisinden ve Her şeyden Uzaklaşan İnsan](https://erolanar.org/yabancilasma-kendisinden-ve-her-seyden-uzaklasan-insan/) - [Geleceğin Toplumu (9) : Bilim Teknoloji ile Bütünleşerek Teknobilim mi Oldu?](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-9-bilim-teknoloji-ile-butunleserek-teknobilim-mi-oldu/) - Ayrıca yapay zekadaki gelişmeler de güç ve iktidar ilişkilerini doğrudan etkileyecek gibi görünüyor yakın gelecekte. Bir de yapay zekaya sahip robotlar, ile bu teknolojiyi elinde tutan insanlar arasında çelişkiler ve güç savaşları da yaşanabilir. İnsan 150-200 IQ sahibi olduğunda dahi olarak adlandırılıyor. Ama şu an yapay zekaya sahip 10 bin IQ'lu robot yapıldı. Dolayısıyla bu sayı hızla artıyor. 1 milyon IQ'ya sahip yapay zekalı robotlar olduğunda insanın bu zeka ile başa çıkması olanaklı görünmüyor zaten bunun için Stephen Hawking ve saygın bilim insanları durmadan uyarıda bulundular. - [Bir Uzun Yolculuk](https://erolanar.org/bir-uzun-yolculuk/) - [Bir Benzerini Arıyoruz Kendimizin](https://erolanar.org/bir-benzerini-ariyoruz-kendimizin/) - Michel Foucault, “Bir yerde herkes birbirine benziyorsa, orada kimse yok demektir.” diyor. - [Hedefim Başkalarını Değil Kendimi Dönüştürmektir](https://erolanar.org/hedefim-baskalarini-degil-kendimi-donusturmektir/) - Romanlarda, yazılarda kendimizi bulduğumuzda mutlu oluruz. Yazılarımda kendini bulan okurlar olduğunu görmek de beni mutlu ediyor. Her gün okurlarımın birer ikișer ‘Sizi yeni keșfettim.’ diyerek gelmesi beni mutlu ediyor. - [Osmanlı Aydını ve Cumhuriyet Aydınına Dair](https://erolanar.org/osmanli-aydini-ve-cumhuriyet-aydinina-dair/) - Tarihte bütün devrimler, altüst oluşlar “devlete itaatsizlik” ile başlamıştır. Örneğin Fransız devrimi, devlete karşı itaatsizlik içeren aşaǧıdan yukarıya bir şiddet hareketidir ve dünyayı değiştirmiştir. - [İnsan Boğuluyor Her şeyde ve Kendinde…](https://erolanar.org/insan-boguluyor-her-seyde-ve-kendinde/) - Bizi en çok hayal kırıklığına uğratanlar insanlardır genellikle. Belki biz de bazı durumlarda başakalarını hayal kırıklığına uğratmışızdır. Ancak Dostoyevski’nin o dönem için dediği, “Sevebileceğim bir insan verin bana! " sözü, günümüzde ve belki de yakın gelecekte şuna dönüşebilir: “bir insan gösterin bana.” Artık sevemeyeceğim bile bir insan göremeyebilirim çevremde. İnsanlar o kadar yabancılaşmışlardır ki sistemin içinde, insanı ilişkiler birer metaya, birer şey’e dönüşerek anlamını yitirmiş, içi boşalmıştır. - [Prozac Toplumu (2): İdeoloji, Teknoloji ve Yabancılaşma](https://erolanar.org/prozac-toplumu-2-ideoloji-teknoloji-ve-yabancilasma/) - [Sosyal Medyada İnsanlara Dair Birkaç Not](https://erolanar.org/sosyal-medyada-insanlara-dair-birkac-not/) - [Kendi İçinden Başka Her Yerde Yabancısın](https://erolanar.org/kendi-icinden-baska-her-yerde-yabancisin/) - Nereye gidersen git! İstersen yerin yedi kat dibine, istersen dünyanın öteki ucundaki bir tepenin zirvesine… İstersen uzaya, ışık hızıyla çok uzaktaki bir gezegene git, gerçekte kendinden başka gidebileceǧin hiç bir yer yok. - [Lenin’in Yakın Görüntüsü - Angelica Balabanov](https://erolanar.org/leninin-yakin-goruntusu-angelica-balabanov/) - [Yapay Zekâ ve İnsanlığın Geleceğine Dair](https://erolanar.org/yapay-zeka-ve-insanligin-gelecegine-dair/) - Bilgisayarlar düşünebilir mi sorusunun tek bir yanıtı var bence: Evet düşünebilir. Bilgisayarlar otonom olarak kendi başına, insandan bağımsız karar alabilir mi: Evet alabilir. Yakın gelecekte bu daha açık olarak ortaya çıkacak. Bu çok daha net biçimde ortaya çıkacaktır. Dolayısıyla bilgisayarların düşünme biçimi ve düşüncesini ortaya koyuş biçimi daha farklı olabilir. Ama bugünden kendi düşüncelerini programlandığı hat dışında ortaya koyabilen robotlar var yapay zekâya sahip. - [Mahalleden Çıkma ve Değişme Korkusu](https://erolanar.org/mahalleden-cikma-ve-degisme-korkusu/) - [Evren’in Sonu, İnsanın Sonu mudur?](https://erolanar.org/evrenin-sonu-insanin-sonu-mudur/) - Bu bağlamda özellikle şu an Mars'a yönelik kolonileştirme düşüncesi var. Mars insanların gidecekleri bir gezegen olabilir ya da teknoloji bu süre içinde daha da geliştiğinde, insanlar bir solucan deliğinden geçerek Samanyolu’nun uzak taraflarında dünya gibi yaşamaya uygun bir gezegen bulabilir. Ya da gezegenlere fiziki olarak müdahale edip onları yaşanacak hale dönüştürebilir ileri teknoloji ile. Buna bilimsel literatürde dünyalaştırma (terraforming) deniliyor. Eğer bu da olmazsa, bazı bilim kurgu filmlerinde olduğu gibi, uzayda devasa boyuttaki bir uzay gemisinde ya da gemilerinde bir yaşam kurabilir insanlık. - [Hapishane ve Tımarhane Arasında Marquis de Sade](https://erolanar.org/hapishane-ve-timarhane-arasinda-marquis-de-sade/) - [Toplum İçinde Özgürlük - Bertrand Russell](https://erolanar.org/toplum-icinde-ozgurluk-bertrand-russell/) - [Dostoyevski, Sibirya Hapishane Günlerini Anlatıyor](https://erolanar.org/dostoyevski-sibirya-hapishane-gunlerini-anlatiyor/) - [İçinde Bulunduğumuz Sisteme Mahkûm Değiliz - Michel Foucault](https://erolanar.org/icinde-bulundugumuz-sisteme-mahkum-degiliz-michel-foucault/) - [Boş ve Büyük Konuşmak Üzerine](https://erolanar.org/bos-ve-buyuk-konusmak-uzerine/) - [Açlık Oyunları](https://erolanar.org/aclik-oyunlari/) - [Düşünce Özgürlüğünün Olmadığı Bir Toplum Hapsedilmiş Toplumdur](https://erolanar.org/dusunce-ozgurlugunun-olmadigi-bir-toplum-hapsedilmis-toplumdur/) - ["En Öldürücü Virüs İnsandır"](https://erolanar.org/en-oldurucu-virus-insandir/) - [Devlet Üzerine (5): Devletsiz ve Özgür Toplum](https://erolanar.org/devlet-uzerine-5-devletsiz-ve-ozgur-toplum/) - [Doğru Hakikat ve Gerçek Kimsenin Tekelinde Değildir](https://erolanar.org/dogru-hakikat-ve-gercek-kimsenin-tekelinde-degildir/) - [Corona Virüsü Kapitalizm Devletler ve Toplumlar](https://erolanar.org/corona-virusu-kapitalizm-devletler-ve-toplumlar/) - [Devrimci Hükümet Diye Bir şey Olamaz](https://erolanar.org/devrimci-hukumet-diye-bir-sey-olamaz/) - [Kadife Karanlık Üzerine](https://erolanar.org/kadife-karanlik-uzerine/) - [Bu Dünyadan Einstein Geçti](https://erolanar.org/bu-dunyadan-einstein-gecti/) - "Efsaneye göre, Eddington toplantıdan çıkarken başka bir bilim adamı onu durdurarak sordu, " Bir söylentiye göre dünyada Einstein'ın kuramını anlayan yalnızca üç kişi varmış. Siz onlardan biri olmalısınız." Eddington sesini çıkartmadan durunca, bilim adamı ilave etmiş, "Tevazu göstermeyin, Eddington." Eddington omuz silkmiş, "Hiç de öyle değil. Ben üçüncünün kim olabileceğini düşünüyordum." - [Freud Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/freud-uzerine-birkac-not/) - [Ne Mutlu HAKİKATİ, Yalnızca HAKİKATİ Arayanlara](https://erolanar.org/ne-mutlu-hakikati-yalnizca-hakikati-arayanlara/) - [Frida Kahlo: “Ben kendi gerçekliğimin resmini yapıyorum”](https://erolanar.org/frida-kahlo-ben-kendi-gercekligimin-resmini-yapiyorum/) - [Özgür Birey ve Özgür Topluma Dair Notlar](https://erolanar.org/ozgur-birey-ve-ozgur-topluma-dair-notlar/) - [Yanılsamalarımız](https://erolanar.org/yanilsamalarimiz/) - [Hiçbir Şey Hayatın Üzerinde Değildir](https://erolanar.org/hicbir-sey-hayatin-uzerinde-degildir/) - Hep hayatın kısa olduğundan söz ederiz, şikâyet gibi. Ama bazen çok uzun gelir bize hayat. Özellikle de zor bir hayatınız varsa. Sokakta yaşayan bir insanı tanımıştım yıllar önce. Daha doğrusu onu sokakta yaşamaya başlamadan önce tanıyordum. Kızılay’da dolaşır eski tanıdıklarından bir bira parası dilenirdi. Ara sıra karşılaşırdık. Bir gün ona nasıl olduğunu sorduğumda bana şöyle demişti: “Bu kötü film bir an önce bitse de kurtulsam. Hayat çok uzun…” - [Beni Etkileyen Kitap ve Yazarlar (1)](https://erolanar.org/beni-etkileyen-kitap-ve-yazarlar/) - Zaman zaman okurlarımdan mesajlar alırım, kendilerine kitap tavsiye etmemi ve de beni etkileyen kitapları öğrenmeyi isterler. Bazı okurlarımın beğendiğim, sevdiğim kitapları öğrenmeyi isteyecek kadar bana önem verdiklerini görmekten mutlu olurum. Bu yüzden böyle sorularla sık sık karşılaşınca, böyle bir yazı kaleme almaya karar verdim. Tabi bu yazı, sevdiğim ve beni etkileyen kitaplar konusunda çok yeterli olamayacak. Çünkü o kadar çok yazar ve filozof var ki sevdiğim, böyle bir yazıda hepsinden söz etmem mümkün değil. - [Bir Yazının Sosyolojisi: Beni Bir Kişi Anladı, O da Yanlış Anladı](https://erolanar.org/bir-yazinin-sosyolojisi-beni-bir-kisi-anladi-o-da-yanlis-anladi/) - “Dostoyevski Nedir?” başlıklı yazımda Dostoyevski’den hiçbir alıntı yok. Bu yazımı, “Dostoyevski Nedir?” başlıklı bir televizyon kanalının yaptığı araştırma sonuçlarını yorumlayarak yazdım. Yazımın sonunda da bu videoya yer verdim. Yazıyı ben yazdım, altında da imzam var. Ama insanların büyük bölümü yazının başlığında Dostoyevski ismi geçiyor diye ve fotoğrafı olduğu için yazıyı Dostoyevski yazdı sanıyorlar. Oysa yazıyı okuyup anlamaya çalışsalar, yazıda Dostoyevski’den hiçbir alıntı yok. Dostoyevski bu yazıyı yazamazdı, çünkü yazıda içinde yaşadığımız çağ ile ilgili olgular var. Ayrıca Dostoyevski neden, "Dostoyevski Nedir?" diye bir yazı yazsın? - [“En Tehlikeli İnsan Tipi Az Anlayan Çok İnanandır”](https://erolanar.org/en-tehlikeli-insan-tipi-az-anlayan-cok-inanandir/) - Kuran’ın tamamını okumadan Mūslūman, İncil’i okumadan Hristiyan, Marx’ın tek bir kitabını okumadan Marksist, Bakunin’i okumadan anarşist, Nutuk okumadan Kemalist olanlarla dolu bir dūnyada yaşıyoruz. İnançlar, dūşūnceleri belirliyor. İnançlar, dūşūnceden daha gūçlū. Dūnyayı bu yūzyılda bile inançlar yönetiyor ve determine ediyor; gerçeklik değil. Daha doǧrusu neye inandıǧını bilmeyen insan, en fanatik insan olabiliyor. Çehov’un dediǧi gibi, ‘en tehlikeli insan tipi az anlayan, çok inanandır.’ - [En Tehlikeli Isırık, İnsan Isırığıdır](https://erolanar.org/en-tehlikeli-isirik-insan-isirigidir/) - [Charles Bukowski: "Beş yıl uyumak istiyordum ama izin vermezlerdi.”](https://erolanar.org/charles-bukowski-bes-yil-uyumak-istiyordum-ama-izin-vermezlerdi/) - [Balık İni](https://erolanar.org/balik-ini/) - [Takvim Yaprakları ve Önemli Günlerimiz](https://erolanar.org/takvim-yapraklari-ve/) - [Öz Disiplin ve Hayata İradi Müdahale](https://erolanar.org/oz-disiplin-ve-hayata-iradi-mudahale/) - Çünkü öz disiplin kişinin net olarak ne istediği ve yapacağı eylemden ne beklediğiyle ilgili bir kavramdır. Bir amaç vardır, yukarıdaki koşu eylemi yapan kişinin amacı sağlıklı olmak, ya da sağlığını korumaktır. Burada amaç nettir ve eylem de amaca uygundur. Öz disiplin, dışarıdan devletin, kurumların ya da grupların dayattığı bir disiplin değildir, çünkü dayatılan eylem gönüllü olamaz, orada bir zorunluluk vardır. Oysa öz disiplin, kişinin kendi özüyle ilgili alacağı kararları kapsar. - [Doğruyu Söylemek de Taşımak da Zordur](https://erolanar.org/dogruyu-soylemek-de-tasimak-da-zordur/) - [Palto - Gogol](https://erolanar.org/palto-gogol/) - [Can - Andrey Platonov](https://erolanar.org/can-andrey-platonov/) - [Bize Dayatılanları Sevmek Zorunda Değiliz](https://erolanar.org/bize-dayatilanlari-sevmek-zorunda-degiliz/) - [Entropi, Evren ve Özgürlük](https://erolanar.org/entropi-evren-ve-ozgurluk/) - [İktidar Makinesi Nasıl İşler?](https://erolanar.org/6773/) - [Sanata Dair Bir Anekdot](https://erolanar.org/sanata-dair-bir-anekdot/) - [Her şey Doğadaydı, Sırtını Döndüğün Yerde…](https://erolanar.org/her-sey-dogadaydi-sirtini-dondugun-yerde/) - Ama bunu öğrendiğinde çok geçtir insan için belki de. Doğa yasalarıyla uyumsuz olan insanlık, giderek kendini insan yapan özelliklerinden de uzaklaşmakta, kendini olduğu gibi doğayı ve her şeyi bozmaktadır. Hırsla, büyük bir tatminsizlikle, saldırdığı doğayı tahrip ettiğinden kazandığı tek şeyin yabancılaşma, huzursuzluk, tatminsizlik olduğunu da bir gün anlayacaktır. Ama o gün çok geç olacaktır. Bu da işte yine doğa ile uyum içinde yaşayan ama soykırıma uğrayan Kuzay Amerika Yerlilerin dediği şeydir tam olarak: “Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık tutulduğunda; beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak.” - [1984: “İktidarın Amacı İktidardır”](https://erolanar.org/1984-iktidarin-amaci-iktidardir/) - [Prometheus Cehennemde – Albert Camus](https://erolanar.org/prometheus-cehennemde-albert-camus/) - [Gerçeklik Adına Gerçekliğin Reddi – Arno Gruen](https://erolanar.org/gerceklik-adina-gercekligin-reddi-arno-gruen/) - [Mutluluğa Giden Yol – Dalai Lama](https://erolanar.org/mutluluga-giden-yol-dalai-lama/) - [Zen Nedir? – D. H. Suzuki](https://erolanar.org/zen-nedir-d-h-suzuki/) - [Deliliğe Övgü – Erasmus](https://erolanar.org/delilige-ovgu-erasmus/) - [Toplama Kampı Deneyimleri – Victor E. Frankl](https://erolanar.org/toplama-kampi-deneyimleri-victor-e-frankl/) - [Gömütlükte (mezarlıkta) – Anton Çehov](https://erolanar.org/anton-cehov-butun-oykuler/) - [Evreni Düşünmek - Stephen Hawking, Leonard Milodinow](https://erolanar.org/evreni-dusunmek-stephen-hawking-leonard-milodinow/) - [Bizans Sefirlerinin Bağdat Ziyaretleri](https://erolanar.org/bizans-sefirlerinin-bagdat-ziyaretleri/) - [Felsefe Nedir – Bertrand Russell](https://erolanar.org/felsefe-nedir-bertrand-russell/) - [Dijital diktatörlük – Yuval Noah Harari](https://erolanar.org/dijital-diktatorluk-yuval-noah-harari/) - [Antitez - Adorno](https://erolanar.org/antitez-adorno/) - [Charles Bukowski: “Ya Bir Kalıp Bulurdun Kendine, Ya da Açlıktan Ölürdün”](https://erolanar.org/charles-bukowski-ya-bir-kalip-bulurdun-kendine-ya-da-acliktan-olurdun/) - [Sekterleşmiş Sağcı da Solcu da Gericidir - Paulo Freire](https://erolanar.org/sekterlesmis-sagci-da-solcu-da-gericidir-paulo-freire/) - [İstemeden Varım, İstemeden Öleceğim… – Fernando Pessoa](https://erolanar.org/istemeden-varim-istemeden-olecegim-fernando-pessoa/) - [Evrene Dair Bir Ölüm Şarkısı Yükseliyor Dudaklarımdan… - Albert Caraco](https://erolanar.org/evrene-dair-bir-olum-sarkisi-yukseliyor-dudaklarimdan-albert-caraco/) - [Paul Cézanne Mektuplarından Kesitler](https://erolanar.org/paul-cezanne-mektuplarindan-kesitler/) - [Genç Baba, Yaşlı Oğul – (Çin Öyküleri)](https://erolanar.org/genc-baba-yasli-ogul-cin-oykuleri/) - [İyiliği Unutmayan Ölü – (Çin Öyküleri)](https://erolanar.org/iyiligi-unutmayan-olu-cin-oykuleri/) - [Dinle Küçük Adam – Wilhelm Reich](https://erolanar.org/dinle-kucuk-adam-wilhelm-reich/) - [Mutluluk Üzerine Notlar (2)](https://erolanar.org/mutluluk-uzerine-notlar-2/) - [Mutluluk Üzerine Notlar](https://erolanar.org/mutluluk-uzerine-notlar/) - [Sorularla Anarşizm Nedir? (2)](https://erolanar.org/sorularla-anarsizm-nedir-2/) - [Belinski ve “Gogol’e Mektup” Üzerine](https://erolanar.org/belinski-ve-gogole-mektup-uzerine/) - [Toplumsal Bellekteki Anarşizm İmajı Üzerine](https://erolanar.org/toplumsal-bellekteki-anarsizm-imaji-uzerine/) - [Acıyı Kucaklamak](https://erolanar.org/aciyi-kucaklamak/) - [Aynı Anda Hem İzleyici, Hem de Oyuncuyuz](https://erolanar.org/ayni-anda-hem-izleyici-hem-de-oyuncuyuz/) - [Kırık Camlar Teorisi ve Kırık Kalpler Teorisi](https://erolanar.org/kirik-camlar-teorisi-ve-kirik-kalpler-teorisi/) - [Geleceğe Bir Bakış](https://erolanar.org/gelecege-bir-bakis/) - [Tezgâh](https://erolanar.org/tezgah/) - [Ben Kendi Cehennemime Odun Taşıyorum](https://erolanar.org/ben-kendi-cehennemime-odun-tasiyorum/) - Görünmez duvarlar örerler, bu insanlar önümüze. Bu nedenle, hayatımız boyunca istediklerimizi yapamaz, istemediklerimizi yaparız. Bir şey yapacağımızda önce düşünür, çevremizdeki insanların tepkisini ölçmeye çalışırız. Çevremiz istediği için evlenir, onlar istediği için çocuk yaparız. Böylece çoğunlukla yapacaklarımızı gerçekleştiremeyiz. Bu nedenle hayatımız bir pişmanlıklar manzumesidir. Böyle yaparak, aslında kendi cehennemimize odun taşırız. - [Sevginin Gücünü ve Dönüştürücülüğünü Bir Türlü Öğrenemedik](https://erolanar.org/sevginin-gucunu-ve-donusturuculugunu-bir-turlu-ogrenemedik/) - Bana Don Kişot olmayı öğret, hayatı dört dizelik bir şiir tadında yaşamayı ve ölüm döşeğindeyken bile haksızlıkla savaşmayı… - [Kırılgan İlişkilere Dair Notlar](https://erolanar.org/kirilgan-iliskilere-dair-notlar/) - [Bazen Nereye Gittiğinin Hiçbir Önemi Yoktur](https://erolanar.org/bazen-nereye-gittiginin-hicbir-onemi-yoktur/) - [Bizi Boğan Gözlerimizin Alıştığı Bu Yarı Karanlıktır...](https://erolanar.org/bizi-bogan-gozlerimizin-alistigi-bu-yari-karanliktir/) - [Kişisel Aydınlanma Üzerine](https://erolanar.org/aydinlanma/) - [Paranın Sevgi Üzerindeki İktidarı](https://erolanar.org/paranin-sevgi-zerindeki-iktidari/) - Kapitalizm, toplumu “nitelikliler” ve “niteliksizler” olarak ikiye ayırır. Özellikle Post Fordizm’den sonra bu ayrım iyice keskinleșmiștir. “Kaybedenler”, yani toplumun büyük çoğunluğu, rahatlıkla geçinemeyecekleri az bir maașla istemedikleri ișlerde çalıșırlar. - [Boş Laflar, Boş Sohbetler, Boş İnsanlar ve Boş Hayatlar](https://erolanar.org/bos-laflar-bos-sohbetler-bos-insanlar-ve-bos-hayatlar/) - [İnsan İlişkileri Yoruyor Postmodern Çağda](https://erolanar.org/insan-iliskileri-yoruyor-postmodern-cagda/) - [Devlet Üzerine (2): Devlet Kavramına Felsefi Yaklaşımlar](https://erolanar.org/devlet-uzerine-2-devlet-kavramina-felsefi-yaklasimlar/) - [Yaşayan Ölüler Örgütü](https://erolanar.org/yasayan-oluler-orgutu/) - Biliyorum ki, yaşayan ölülerin senin sonsuzluğunda işleri yok. Ve sen hep hayatı barındırdın içinde. Asi ve yaralı hayatı. Sana ulaşanlara sonsuzluğundan bahşettin. Yaşayan ölüler örgütünün bir üyesi olmamak için sana sığınıyorum sevgili dostum. Ve hayatımı sana adıyorum. - [Sevgiye Kilit Olma, Anahtar Ol!](https://erolanar.org/sevgiye-kilit-olma-anahtar-ol/) - Evet sevgi tam da budur: “ne ölümlü ne de ölümsüzdür.” Daha doǧrusu, onu öldürmek de ölümsüzleştirmek de bizim kendi elimizdedir. - [Yabancılaşma ve İçerideki Yitik İnsan Üzerine](https://erolanar.org/yabancilasma-ve-icerideki-yitik-insan-uzerine/) - [İnsanlık Bir Gün Yok Olacak mı?](https://erolanar.org/4034/) - Elitlerin gezegeni terk etmeleri kaçınılmazdır, eğer çok aniden herhangi bir felaket dünyanın sonunu getirmezse dünyanın elitleri başka gezegenlere doğru yola çıkabilirler. Michio Kaku, insanın gelecekte intergalaktik bir yapıda olacağını ve galaksiler arası yolculuk yapabilecek, kara deliklerle oynayabilecek ve diğer gezegenlerde yaşayabilecek teknolojiye sahip olacağını öne sürüyor kitaplarında. Buradan gelmek istediğim nokta şu; dünyayı terk edecek elit insanlar yakın zamanda ölümsüzlüğe de ulaşabileceklerdir. Sonuç olarak ne olursa olsun, insanlığın geleceği dünyada değil, başka bir gezegende, hatta oraya ulaşabilirse başka bir bir Evren’dedir. - [Her Resmi İdeoloji, Özgürlüğün Boynundaki Zincirdir](https://erolanar.org/her-resmi-ideoloji-ozgurlugun-boynundaki-zincirdir/) - İnsan ekonomik ve her anlamda eşit olmalı, buna inanıyorum. Ama benim ölçütüm, insanın karnının doyması değil. Tarihe baktığımızda görürüz ki, insan aç da yaşar, ama tutsak olarak yaşayamaz. Bir ülkede, bir toplumda, bir toplulukta, grupta ilk baktığım şey özgürlüktür. Özgürlük var mı, bireyler kendilerini eşit biçimde özgürce ifade edebiliyorlar mı? O ülkedeki resmi ideolojiye aykırı görüşleri dile getirebiliyorlar mı? Yoksa cezaevleri muhaliflerle mi dolu? Bir ülkeden insanlar kaçmaya çalışıyor ve hayatını bunun için riske ediyorsa, o ülkede özgürlük yoktur, gelecekte de olmayacaktır var olan sistemle. İsterse “komünist, sosyalist” olsun adı o ülkenin, hiçbir şey değişmez. “Eğer özgürlük yoksa, gerisini konuşmaya bile değmez.” - [Kendini Kanıtlama Hastalığı](https://erolanar.org/kendini-kanitlama-hastaligi/) - Herkes ve her şey bizden kendimizi yeniden ve bir kez daha kanıtlamamızı istiyor. Biteviye kendimizi kanıtlamakla geçiyor ömrümüz. Aşkta bile bu durum değişmiyor. Sevgilimiz sonsuz sevgimize tüm yüreğiyle inansa dahi onu yeniden kanıtlamamızı bekliyor. Bu işyerinde, okulda ve hayatın çoğu alanında böylece sürüp gidiyor. - [Geleceğin Toplumu: Hiçlik, Gerçeklik ve Hipergerçeklik](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-hiclik-gerceklik-ve-hipergerceklik/) - Bazı bilim insanları yakın gelecekte, düşünce gücüyle cisimleri hareket ettirebileceğimizi söylüyorlar, bunu yaptığımızda nesnel gerçeklik anlayışımız da tümden değişecek. Görünmezliğe de bilimsel olarak erişebiliriz. Görünmez olmayı başardığımızda, yine nesnel gerçeklik tepetaklak olacak ve başka bir gerçekliğe ulaşmış olacağız. Ya da bir duvar ya da kapı -yani katı cisimlerden- doğrudan geçmeyi başardığımızda yine gerçeklik değişmiş olacak. Gerçeklik ve hipergerçeklik arasındaki ilişkiye bu dizideki diğer yazılarımda da değineceğim. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Gerçeklik statik ve değişmez değildir, o değişkendir, içinde bulunduğu ortama, koşullara ve an’a göre değişebilir. - [Tek Başına Kalmayı Göze Alamayan Gerçeğe Ulaşamaz](https://erolanar.org/tek-basina-kalmayi-goze-alamayan-gercege-ulasamaz/) - Onun için çelişkiler, sanki çelişki değil de, hayatımızın doğrularıymış gibi davranırız. Sorgulamaya kalkarsak aslında dünya görüşümüz ile davranışlarımızın ne derece çelişkiler içinde olduğunu görürüz ve bu hiç de hoşumuza gitmeyecektir. Hatta dünya görüşümüzün bile yarım yamalak ve yerine oturmayan bir görüş olduğunu keşfedebiliriz biraz sorgularsak. İşte onun çoğu insan bu sorgulamadan, vebadan kaçar gibi kaçar. Gözlerini kapatıp yoluna devam eder, sanki her şey yolundaymış gibi. Sorgulamaktan kaçamadığımız ve köşeye sıkıştığımız zaman ise, en ucuz ve kaba, genel bazı açıklamalar getiririz kendimizce ve hemen sorundan aceleyle uzaklaşırız, sanki her şeyi çözümlemişiz gibi. - [Kediyi Duvara Sıkıştırmayacaksın](https://erolanar.org/asaǧi-mahalle-havza/) - [Gerçekte Olduğun Kişi misin, Yoksa Göründüğün Kişi mi?](https://erolanar.org/gercekte-oldugun-kisi-misin-yoksa-gorundugun-kisi-mi/) - [“Stepançikovo Köyü ve Sakinleri” ve Dostoyevski Üzerine Notlar](https://erolanar.org/stepancikovo-koyu-ve-sakinleri-ve-dostoyevski-uzerine-notlar/) - [Yaşanmaya Değmeyen Hayatlarımız Var](https://erolanar.org/yasanmaya-degmeyen-hayatlarimiz-var/) - [Sanal Geçit Töreni](https://erolanar.org/sanal-gecit-toreni/) - [Ölü Adam ve Hayat Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/olu-adam-ve-hayat-uzerine-birkac-not/) - [Önce Masumiyetimizi Yitirdik...](https://erolanar.org/once-masumiyetimizi-yitirdik/) - Şiddet dürtüsü en küçük bir tetikleme ile açıǧa çıkmaya hazır. - [Toplumsal Entropi ve Sonsuz Kaos](https://erolanar.org/toplumsal-entropi-ve-sonsuz-kaos/) - Bazı kelimeler vardır 5 kuruș değerindedir, bazı kelimeler vardır paha biçilemez; toplumun büyük çoğunluğu bu kelimeleri hiçbir zaman duymaz, önemsemez de. İște entropi paha biçilemez kelimelerden birisidir ve evrenin, her șeyin geleceğini açıklar. - [Hawking'in Evrenini Anlamak](https://erolanar.org/hawkingin-evrenini-anlamak/) - "Görünenden veya kuramdan bağımsız bir gerçeklik kavramı yoktur." - [Okulda Sıradan Bir Gündü](https://erolanar.org/okulda-siradan-bir-gundu/) - ['Geleceğin Fiziği' Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/gelecegin-fizigi-uzerine-birkac-not/) - "Nanoteknolojinin taraftarları, 2100 yılına kadar çok daha güçlü bir makine tasavvur ediyorlar: Her şeyi yaratma yeteneğine sahip bir moleküler birleştirici ya da "çoğaltıcı." Muhtemelen bir bulaşık makinesi bir tıklattığinde olacak bu makineye temel hammaddeleri atacaksınız ve bir düğmeye basacaksınız. Trilyonlarca nanorobot hammadde üzerinde çalışmaya başlayacak..." - [Milyonda Bir Yaşamak](https://erolanar.org/milyonda-bir-yasamak-2/) - [Sen Üç Yanlış Bir Doğru Etmezsin Dostum!](https://erolanar.org/sen-uc-yanlis-bir-dogru-etmezsin-dostum/) - “Ben böyle biri miyim?” dediğini duyar gibiyim. Bunu lütfen bana değil de, iş yerindeki, partideki, dernekteki, sendikadaki arkadaşlarına ya da bir zahmet kendi eşine ve çocuklarına sor. Onlar sana gerçekte kim olduğunu söyleyeceklerdir. - [Yaşamak Tümden Çelişki İçinde Olmaktır](https://erolanar.org/yasamak-tumden-celiski-icinde-olmaktir/) - [Hayat Dersleri](https://erolanar.org/hayat-dersleri/) - [Ne Vadettiler Sana?”](https://erolanar.org/ne-vadettiler-sana/) - [Siz Düşünen Bir İnsan Değil, İtaat Eden Bir Makine İstiyorsunuz](https://erolanar.org/siz-dusunen-bir-insan-degil-itaat-eden-bir-makine-istiyorsunuz/) - [Önemli Olan Devrimin İkinci Günü Devrimci Kalabilmektir](https://erolanar.org/onemli-olan-devrimin-ikinci-gunu-devrimci-kalabilmektir/) - [Postmodern Bir Masalda Yürüyüştür Artık Yalnızlığın](https://erolanar.org/postmodern-bir-masalda-yuruyustur-artik-yalnizligin/) - [Bir Fener Olup Karanlığı Aydınlatabilir İnsan](https://erolanar.org/bir-fener-olup-karanligi-aydinlatabilir-insan/) - [İnsanın da İçi Boşaldı Bu Anlamsızlık Çağında](https://erolanar.org/insanin-da-ici-bosaldi-bu-anlamsizlik-caginda/) - [Kaybolduğun Yerde Bulacaksın Kendini](https://erolanar.org/kayboldugun-yerde-bulacaksin-kendini/) - [Git de Görelim!](https://erolanar.org/git-de-gorelim/) - [Uruguay'da Ateşi Tutmak](https://erolanar.org/uruguayda-atesi-tutmak/) - [Özgür Toplum Arayışları (2): Tarih Nedir?](https://erolanar.org/ozgur-toplum-arayislari-2-tarih-nedir/) - [Paralel Evrenler Diyarında](https://erolanar.org/paralel-evrenler-diyarinda/) - "Bir yol var ve tüm varoluşlarının yolu o yoldan geçiyor. Bir varoluşunuz o an dikkatini korumayıp yola atlıyor ve araba çarpıp ölüyor. Diğer bir varoluşunuz aynı şekilde yola atlıyor, ama ölmüyor, yoğun bakıma kaldırılıyor. Diğer varoluşunuz tam yola atlayacakken, arkasından gelen birisi tarafından son anda geri çekiliyor. Bu var oluşlar böyle sonsuza kadar devam ediyor. Başka bir örneğe göre şu anki varoluşumuz ölümsüzlüğün olduğu noktaya kadar uzanacak ancak diğer varoluşlarımız ölecek. Ölen birisinin diğer varoluşu hâlâ yaşamaya devam ediyor.” - [Özgür Toplum Arayışları (1)](https://erolanar.org/ozgur-toplum-arayislari-1/) - [Güncelde Boǧulmak](https://erolanar.org/guncelde-boǧulmak/) - Okuma kültürüne sahip insanların büyük çoğunluğunun okuma, kitap okuma alışkanlıklarını kaybettiğini gözlemleyebiliyorum. İnsanlar en fazla internette gazete haberleri, haber siteleri ve güncel köse yazarlarını okuyorlar. Oradan kendi Facebook ya da whatsup sayfalarındaki mesaj ve yorumlara bakıyorlar. Bunun dışında da açıp bir kitap okumaya, hatta düşünmeye bile fırsat bulamıyor, zamanları kalmıyor. - [Bazen Kendimize ve Hayata Biraz Uzaktan Bakmamız Gerekir](https://erolanar.org/bazen-kendimize-ve-hayata-biraz-uzaktan-bakmamiz-gerekir/) - [“Biz Yaşıyor muyuz, Yoksa Hayatta mı Kalıyoruz?”](https://erolanar.org/biz-yasiyor-muyuz-yoksa-hayatta-mi-kaliyoruz/) - [Türk Aydın Prototipi Devleti, Toplumun Önüne Koyar](https://erolanar.org/turk-aydin-prototipi-devleti-toplumun-onune-koyar/) - Resmi ideolojiyle, kendi tarihi ile hesaplaşmadan, yalnızca bir hükümete karşı çıkarak aydın da olunmaz gerçek anlamda. Sokağa çıkmayan aydın, aydın değildir bence gerçek anlamda. Gerçek aydın, toplumun çıkarlarını hükümetin, devletin çıkarlarının önüne koyar. Değilse zaten aydın değildir. Sokağa çıkarak, tepkisini demokratik bir biçimde, sivil itaatsızlık çerçevesinde ezilenlerin yanında sokakta göstermek, bir basın açıklamasından yüz kat daha etkilidir. Bunu da asla bir küçümseme anlamında değil, bir tespit anlamında dile getiriyorum. - [Sosyal Medyanın Olumsuz Etkileri Üzerine Notlar](https://erolanar.org/sosyal-medyanin-olumsuz-etkileri-uzerine-notlar/) - Yapılan bazı araştırmalara göre sosyal medyada günde iki saatten fazla zaman harcamak bireyin ruh sağlını olumsuz etkileyebiliyor ve anksiyete ve depresyona neden olabiliyor. Yine özellikle bunu gazetelerin, haber sitelerinin internet sitelerinde görebiliyoruz: Sosyal medyadaki cyberbullying (siber zorbalık) örneklerine. Herhangi birisiyle yaptığı küfür, hakaret, cinsiyetçi, ırkçı… bir tartışma bireyin moralini olumsuz etkileyebilir. Yine fake haberler (sahte haberler) sosyal medyada hızla yayılıyor, ve gözlemim insanların çoğunluğu sorgulamadan inanıyorlar bunlara. Bir bilgi kirliliğine yol açıyor bu durum. Yine sosyal medyanın olumsuz etkileri arasında, bir tür kaçırma korkusu olan FOMO (Fear of Missing Out), gerçekçi olmayan beklentiler, olumsuz vücut görüntüsü, sağlıksız uyku ve genel bağımlılık yarattığını çeşitle araştırmalar ortaya koymuştur - [“Bir şey Olmazsa, Bir şey Olmaz!”](https://erolanar.org/bir-sey-olmazsa-bir-sey-olmaz/) - [Ayna](https://erolanar.org/ayna/) - [Brezilya’dan Sokakta Yaşayanlara Adanmış Bir Hayatın Öyküsü](https://erolanar.org/brezilyadan-sokakta-yasayanlara-adanmis-bir-hayatin-oykusu/) - 14 yıl rahiplik yaptım, ta ki Kilisenin çok konuşup, az iş yaptığını anlayana dek. Bunu anladığımda rahipliği bıraktım. Kuzeydoğu Brezilya’da, Dom Helder ve Paulo Freire ile çalışmıştım. Bır favela’da (gecekondu semti) sekiz yıl yaşadım, şiddetin azaltılması ve uyusturucuya karşı çalışmalara başladım. Orada çalışmak için çeşitli mekanizmalar geliştirmek gerekiyordu. Yaptığım çalışmalar sonucunda tutuklandığım da oldu. Favela’da yaşamak benim için çok önemliydi, Vila Lindoia adlı favela’da halka beraber çalıştım. Bu çalışmalar sonucu gecekonduda yaşayanlar derneği kuruldu, onlar ayrıca yaşayabilecekleri bir toprak da istiyorlardı. Bu topluluk, devlet yardımı olmadan kendisini organize etmeyi ve örgütlenmeyi başardı. Dünyada herşey yetişkinler için yapılmış, ben özellikle sokak çocuklarına ve gençlere daha güzel bir dünya getirmek için mücade ediyorum. Űç yıl, sokak çocuklarının dünyasını daha yakından tanımak amacıyla sokaklarda yaşadım. 2015 yılında tekrar sokaklarda yaşamayı düşünüyorum. - [Perili Hamam](https://erolanar.org/perili-hamam/) - [Asayiş Berkemal!](https://erolanar.org/asayis-berkemal/) - [Çürüme](https://erolanar.org/curume/) - [Makine İnsanı Yutacak mı?](https://erolanar.org/makine-insani-yutacak-mi/) - [Çiçek Şahin](https://erolanar.org/cicek-sahin/) - [Düalizmlerin Adamı: Fyodor Dostoyevski](https://erolanar.org/dualizmlerin-adami-fyodor-dostoyevski/) - [Devlet Üzerine (3) Devlet Kavramına İdeolojik Yaklaşımlar](https://erolanar.org/devlet-uzerine-3-devlet-kavramina-ideolojik-yaklasimlar/) - [İtaat, Otorite ve Kendine Acındırmak](https://erolanar.org/itaat-otorite-ve-kendine-acindirmak/) - [Bir Zamanlar Samsun'da (3)](https://erolanar.org/bir-zamanlar-samsunda-3/) - [Paralel Evrenler ve Farklı Gerçeklikler](https://erolanar.org/paralel-evrenler-ve-gerceklikler-farki/) - Peki, bu Evren’de ben kim olduğumu biliyorum, benlik duygum ve bilincim var. Peki burada öldüğümde, diğer bir Evren’de kendi benlik duygum ve bilincimle var olmaya devam edecek miyim? Bana göre eğer kendi bilincimle burada öldükten sonra diğer bir Evren’de devam etmeyeceksem, zaten o zaman bu teorinin çok da anlamı olmaz bence. Diğer Evrenler'deki eş benliklerimin tümü kendi benlik duygusu ve bilincine sahipler ve hepsi de kendisinin tek olduğunu düşünüyor aynen bizim gibi. Dolayısıyla bir şekilde bağlantı kurduğumuzda bir gün farklı Evrenler ile o zaman belki yalnız olmadığımızı algılayacağız ve diğer eşbenliklerimizi de. - [Dostoyevski’nin Demli Çayı](https://erolanar.org/dostoyevskinin-demli-cayi/) - Dostoyevski romanlarındaki fikirleri dış dünyanın bir yansıması olarak değil, iç dünyanın yansıması olarak ele almıştır bence. Bunu roman kahramanlarının iç dünyalarının açığa çıkmasında görebiliriz. Aslında onlar tam ve keskin çizgilerle çizilmiş figürler de değillerdir. Tıpkı Platon’un mağarasında duvara yansıyan gölgelerdir bir anlamda. Ya da yarı gölge figürlerdir. Onları biz hayalimizde canlandırırız. - [Gūney Amerika'da Toplum Güvenliği Sorunu](https://erolanar.org/guney-amerikada-toplum-guvenligi-sorunu/) - [Arjantin'de Kadınlara Yönelik Erkek Şiddeti Artıyor](https://erolanar.org/arjantinde-kadinlara-yonelik-erkek-siddeti-artiyor/) - [Yapabileceğimiz İlk Devrim Uyumsuzluktur](https://erolanar.org/yapabilecegimiz-ilk-devrim-uyumsuzlukdur/) - Aslında toplumla, iktidarlarla ne kadar uyumsuz olursak bir o kadar kendimiz olma, kendimizle uyumlu olma şansımız vardır. Çünkü siyasal iktidarlarla ve başka iktidar biçimleriyle, toplumla uyumlu olduğumuzda, tabulara, egemen inanç ve düşüncelere, liderlere, sisteme de bir o kadar tapınırız ve kendimizden başka bir şeye dönüşürüz. - [Hayatımız Tamamlanmamış Bir Senaryodur](https://erolanar.org/hayatimiz-tamamlanmamis-bir-senaryodur/) - Kimi zaman bir masal kahramanı oluyorum senaryomda, kimi zaman ise aşkı için bütün gözünü kırpmadan hayatını verebilecek tepeden tırnağa aşkla dolu gözü kara bir insan. Bazen ise, içimden yükselen olumsuzlukları görebilmek için, bir an için de olsa olumsuz davranışlar yapan birisi oluveriyorum. İçimdeki iyi ve kötüyü ayrıştırmayı deniyorum böylece. Biliyorum ki, içimizdeki kötü hep orada kalacak, önemli olan onu denetim altına almak sevgilim. - [Karga Çığlıkları](https://erolanar.org/karga-cigliklari/) - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (VII)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-vii/) - Sonra o gizli felsefe bahçelerinde gözleri uzaklara dalmış düşünen Descartes ile karşılaşmayı arzu ederdim. “Varlığımın amacı ne: Mutluluk.” diyen ona, şöyle demeyi isterdim: Varlığımın amacı aşkımdır. Ve tıpkı onun yaptığı gibi, bir eve benzeyen aşkımızı yıkar ve sonra yeniden yapardım. - [Köleliğe Karşı Mücadele](https://erolanar.org/kolelige-karsi-mucadele/) - [Felsefe ve İnsan Hakları İlişkisi](https://erolanar.org/felsefe-ve-insan-haklari-iliskisi/) - [Sanat ve Düşünce Özgürlüğü](https://erolanar.org/sanat-ve-dusunce-ozgurlugu/) - [Kahramanlara İhtiyacımız Yok](https://erolanar.org/kahramanlara-ihtiyacimiz-yok/) - [İnsanlar Gerçeklere Ulaşmak İstiyorlar mı?](https://erolanar.org/insanlar-gerceklere-ulasmak-istiyorlar-mi/) - [Bir Yanılsama Aynasıdır Tarih: Herkes İstediği Gibi Görür](https://erolanar.org/bir-yanilsama-aynasidir-tarih-herkes-istedigi-gibi-gorur/) - Bu yüzden ben tarihi, lunaparklardaki o insanları ve şeyleri eciş bücüş gösteren aynalara benzetirim. Bu aynalar gerçeği bükerler. İşte tarihe baktığımızda gerçeği bu haliyle görürüz biz. Çünkü aslında gerçeği görmek ve onunla yüzleşmek istemeyiz. Biz onu nasıl görürsek görelim, ne kadar manipülasyon yaparsak yapalım, tarihsel gerçeklik oradadır ve yerinden bir milimetre bile oynamamıştır. Tarihsel gerçekliğe gözlerini kapayan, onunla yüzleşmeyen insanlar, kendi yanılsama üzerine kurulu sahte dünyalarında kalmaya mahkûmdurlar. Zaten bunların çoğu da, o yanılsama dünyasında mutludur işin ilginç yanı. - [Dikili Festivali Anıları](https://erolanar.org/dikili-festivali-anilari/) - Bizimkiler yani devrimciler, o zamanlar Eskişehir cezaevinde kalıyorlardı, kardeşim ve arkadaşları. Buraya ziyarete gide gele Anadolu Üniversitesi'nden devrimci çocuklarla tanışmıştık. Bunlar cezaevlerine gelip giden ailelere o zamanlar yardım ediyorlar, onları evlerine götürüyoruz misafirliğe götürüyorlardı. İyi çocuklardı. Bunlar da bir grup olarak gelmişler Festival’e. Eskişehir Anadolu üniversitesi devrimci öğrencileri 25-30 kişilik bir gruptu. Bunların çoğu beni tanıyordu. Sahilde akşam bunlarla takılmaya başladık, ateş yakıyor, saz ve gitar eşliğinde devrimci şarkılar söylüyorlar, şarap içiyorlardı. 5 litrelik baba şarap galonu elden ele geziniyordu şarkı söylerken. - [Dostoyevski ve Varoluşumuzun Acısı](https://erolanar.org/dostoyevski-ve-varolusumuzun-acisi/) - Dostoyevski romanlarında iyilik bu derece belirgin değildir. Raskolnikov bazen “iyidir”, bazen ise cinayet işleyecek kadar “kötü.” Dostoyevski de yoksulların hikâyesini anlatır genelde. Ama başka bir gözle. O dışarıda değil evin içindedir. Ürkek adımlarıyla bizi evden dışarıya çıkarmaz evin içinde gezdirir. Karanlık köşeleri aydınlatır. Bu ev, kendi iç dünyamızın evidir. - [İktidar Evlatlarını Yedi](https://erolanar.org/iktidar-evlatlarini-yedi/) - [Kasabanın Küçük Sırları](https://erolanar.org/kasabanin-kucuk-sirlari/) - [Bir Baskı Aracı ve Ideolojik Aygıt Olarak Devlet](https://erolanar.org/bir-baski-araci-ve-ideolojik-aygit-olarak-devlet/) - Yine Bakunin ise bunu sahte anayasallığın parlamentarizm oyunu olarak niteler “Devlet ve Anarşi” adlı kitabında. İnsan ne zaman özgürleşir, iktidar olma, birbirini yönetme ve egemenlik isteği sona erdiğinde, insan gerçekten özgür olma yoluna girecektir. İşte o zaman savaşlar, insanın insan üzerindeki tahakkümü ve çağdaş kölelik de sona erecektir. İnsan ne zaman özgürleşir, iktidar olma, birbirini yönetme ve egemenlik isteği sona erdiğinde, insan gerçekten özgür olma yoluna girecektir. İşte o zaman savaşlar, insanın insan üzerindeki tahakkümü ve çağdaş kölelik de sona erecektir. - [Resmi Tarih Anlayışları ve Nesnel Gerçeklik](https://erolanar.org/resmi-tarih-anlayislari-ve-nesnel-gerceklik/) - [Öğrenme Eylemi: Hayatın Sürekli Öğrencisi Olmak](https://erolanar.org/ogrenme-eylemi-hayatin-surekli-ogrencisi-olmak/) - Öğrenmek için sorgulamak şarttır. Başta kendi düşünce ve inançlarımız olmak üzere her şeyi sorgulayabilmeliyiz. Her kitapta yazılan her bilgi doğru olmayabilir. Kitap okurken, doğruluğu konusunda ikileme düştüğümüz bilgileri internetten araştırmalıyız. Resmi ideolojiler, kendi resmi tarih anlayışlarını da oluştururlar. Bu anlamda, resmi tarih insanı yanıltır, çünkü nesnel ve doğru değildir. Bu anlamda okurken, resmi ideolojinin tuzaklarına düşmemek gerekir. Hatta “aydın” olarak bilinen resmi tarihçiler vardır. Bunların kitaplarını okurken de, doğruluk bilgisini sorgulamak gerekir. - [Dostoyevski ve ‘Yaşanmadan Anlaşılamayacak Bazı Şeyler’](https://erolanar.org/dostoyevski-ve-yasanmadan-anlasilamayacak-bazi-seyler/) - Bu kitabı çok severim ben. Tolstoy, Puşkin’le kıyaslamış Dostoyevski’yi. Bu aslında ona iltifattır. Çünkü Puşkin, Rus edebiyatının peygamberi olarak görülür Ruslar tarafından. Ama dünya edebiyatına gelince Puşkin, Ne Dostoyevski’nin, ne de Tolstoy’un yanına yaklaşabilmiştir dünya edebiyatında. Dostoyveski’nin ise Tolstoy ve Turgenyev gibi Rus edebiyatının duayenlerine bir üstünlüğü vardır, o da bizzat mahkûm olarak Sibirya’ya giderek toplumun alt kesiminden insanlarla yıllarca birlikte yaşaması ve onları gözlemlemesidir. Bu bir yazar için, altın değerinde bir fırsattır bence. Zaten Dostoyevski de bunun farkındadır, şöyle seslenir aslında diğer yazarlara: “Bazı şeyleri yaşamadan anlayamazsınız, üzerinde yorum yapamazsınız”. - [İçerideki Cehennem ve Dostoyevski](https://erolanar.org/icerideki-cehennem-ve-dostoyevski/) - Dostoyevski, Sibirya’da gerçek sırrı öğrenmişti: Kimse saf iyi ya da kötü değildi. “Canavar” denilen bu insanların içlerinde çok iyi ruhlular vardı. Kötü görünüş yanıltmamalıydı. Bunu altın bulmak olarak niteliyordu. İşte bu bilgi yaşayarak öğrenilmişti ve onu diğer yazarlardan ayırdı. Edebiyatta yapılmayanı yaptı. Saf iyi kahramanlar yerine, Raskolnikov gibi ateşli gel git duygulara ve ruha sahip cehennemi karakterleri öne çıkardı. İçerideki cehenneme baktı. O da Nietzsche gibi cehenneme bakmıştı. İçerideki cehenneme, yani insanın iç dünyasındaki karanlık noktaları aydınlatan cehennem. - [Kendi Cehennemine Sığınan Adam: Dostoyevski](https://erolanar.org/kendi-cehennemine-siginan-adam-dostoyevski/) - Bu cümlesi önemlidir ki içinde bulunduğu durumu “cehennem” olarak niteliyor. Yani kaçacağı hiçbir yer kalmamış. Hem borçlarının yükü altında ezilirken, diğer yandan edebiyattaki başarısı ve başarısızlığının acısını çeker. Daha ilk yapıtıyla en yükseğe konulmuştur, en etkili kişi olan Belinski tarafından, “İnsancıklar” adlı yapıtıyla. Daha sonra ise gözden düşmüştür. Bu durum belki de en iyi onun açıkladığı gibi cehennem kelimesiyle anlatılabilir. Gerçek hayatı zaten kâbustur. Epilepsi krizleri, borçlar, kumar, yoksulluk, düzensiz bir hayat vs... - [Varoluşumun Anlamı](https://erolanar.org/varolusumun-anlami-ozgurluktedir/) - [Adak](https://erolanar.org/adak/) - [Demokratik Olmayan Kitle Örgütleri Üzerine Birkaç Söz](https://erolanar.org/demokratik-olmayan-kitle-orgutleri-uzerine-birkac-soz/) - [Ana Akım Medyanın İşlevine Dair Notlar](https://erolanar.org/ana-akim-medyanin-islevine-dair-notlar/) - [Rosa Luxemburg: “Özgürlük her zaman farklı düşünenin özgürlüğüdür.”](https://erolanar.org/rosa-luxemburg-ozgurluk-her-zaman-farkli-dusunenin-ozgurlugudur/) - [Hayat, Her Gün Yeniden Öğrenilmesi Gereken Bir Estetiktir](https://erolanar.org/hayat-her-gun-yeniden-ogrenilmesi-gereken-bir-estetiktir/) - [İki Kişi Arasında Kalırsanız, Üçüncüyü Seçin!](https://erolanar.org/iki-kisi-arasinda-kalirsaniz-ucuncuyu-secin/) - [Aman Ormancı Yandım Ormancı](https://erolanar.org/aman-ormanci-yandim-ormanci/) - [Birinci ve İkinci Adamlar Üzerine](https://erolanar.org/birinci-ve-ikinci-adamlar-uzerine/) - [Varlık ve Hiçlik Üzerine](https://erolanar.org/varlik-ve-hiclik-uzerine/) - [Dün’den ve Yarın'dan Çıkıp Bugüne Gelebilmek: "Marksist Sol"a Bir Bakış](https://erolanar.org/dunden-ve-yarindan-cikip-bugune-gelebilmek-marksist-sola-bir-bakis/) - [Hayatın Bir Anlamı Var mıdır ya da Olmalı mıdır?](https://erolanar.org/hayatin-bir-anlami-var-midir-ya-da-olmali-midir/) - [Bu Akşam Bütün Meyhanelerini Dolaştım İstanbul’un](https://erolanar.org/bu-aksam-butun-meyhanelerini-dolastim-istanbulun/) - [İnsan Değil Canlı, Dünya Değil Evren Merkezli Olmak](https://erolanar.org/insan-degil-canli-dunya-degil-evren-merkezli-olmak/) - İnsanlığın bir geleceği varsa, dünyada değil orada uzak gezegenlerden birisinde olacak bu. Şimdiden bilim insanları bu araştırmayı yapıyorlar. Geçenlerde ikinci kez sürekli ve tekrar eden radyo sinyalleri geldi Evren’in çok uzak bir bölgesinden. Bu da Evren’de insan başka canlılar olduğunun bir delili. Zaten bu kadar büyük bir evrende ve daha sonsuz sayıdaki Evrenlerde insanın tek akıllı canlı türü olması çok mantıksız bir düşüncedir. - [Varoluşumun Tek Amacı Özgür Olmaktır](https://erolanar.org/varolusumun-tek-amaci-ozgur-olmaktir/) - Peki nedir varoluşumuzun amacı? Biz Evren’in, yıldızların çocuğuyuz, yıldız tozundan meydana gelmişiz. Meydana gelişimiz tamamen tesadüfi olsa da, herhangi bir varoluş amacı olmasa da, ona anlam yüklemek zorunda hissederiz kendimizi. Bir vida değiliz, neyiz peki? Bir canlı, doğayı dönüştürme gücüne sahip bilinçli bir insanız, bununla övünürüz. Amaç nedir; bence amaç tektir. Bütün insanlık tarihinin amacı özgür yaşamaktır. Özgürlüğün olmadığı yerde, gerçek mutluluk da yoktur, sevinç de. - [“Ben Bir Vatandaşım!”](https://erolanar.org/ben-bir-vatandasim/) - [Özgürlük Yarınlara Değil, Bugüne Şimdiye Aittir](https://erolanar.org/ozgurluk-yarinlara-degil-bugune-simdiye-aittir/) - [Zamanda Yolculuk](https://erolanar.org/zamanda-yolculuk/) - Bu konuda ünlü "Büyükbaba paradoksu" var, ona verilen yanıtlar da farklı. Geçmişe yolculuk edip büyükbabanızı öldürseniz, sizin durumunuz ne olacak, o takdirde hiç doğmayacak mısınız? Böyle bir şeyin olamayacağını söyleyenler de var, yani büyükbabanızı öldüremeyeceğinizi, ya da büyükbabanızı öldürseniz dahi sizin büyükbabanızın başkası olacağı şeklinde. Ve daha birçok yanıt. Ben buradan, yani benim için şimdi olan bir andan geçmişe gidiyorsam, geçmişte misafir mi olacağım, yoksa onun işlevsiz bile olsa bir izleyicisi mi olacağım? Ya da onu değiştirme gücüne sahip olarak bir parçasına mı dönüşeceğim? Burada işte felsefenin alanına da giriyoruz. - [İdeoloji, İnanç, Manipülasyon ve Sosyal Medya](https://erolanar.org/ideoloji-inanc-manipulasyon-ve-sosyal-medya/) - [Avrupa Anıları (5)](https://erolanar.org/avrupa-anilari-5/) - [Irmak Cumhuriyeti](https://erolanar.org/irmak-cumhuriyeti/) - [Öğrenilmiş Çaresizlik ve İtaat](https://erolanar.org/ogrenilmis-caresizlik-ve-itaat/) - [Geçmişten Uğultular](https://erolanar.org/gecmisten-ugultular/) - [İtaat Üzerine](https://erolanar.org/itaat-uzerine/) - Bazı insanlar Adler’in dediği gibi uşak ruhludur, hatta çoğu insan böyledir. Böylesi prototip kendisine bayraklaştıracak bir lider, kurum arar. Ve ona sığınarak, onu savunarak sefil ömrünü yaşar gider. Artık bütün iradesini bu kişiye, kuruma devretmiştir. Aslında bireyi bu hale getiren, gerçekte sistemin kendisidir. Çünkü birey bilmektedir ki, itaat etmediği zaman başına çok kötü şeyler gelecektir. O zaman bu iki prototip tarihsel şartların da bir araya gelmesiyle buluşur, lider ve ona itaat eden, hatta tapan kitle. - [Postmodern Zamanlarda Yaşamın Anlamı](https://erolanar.org/postmodern-zamanlarda-yasamin-anlami/) - [Her İnsan Kendine Çıkan Bir Merdivendir](https://erolanar.org/her-insan-kendine-cikan-bir-merdivendir/) - [Foucault Bağlamında İktidar İlişkilerine Bir Bakış](https://erolanar.org/foucault-baglaminda-iktidar-iliskilerine-bir-bakis/) - [Bir Zamanlar Samsun’da (2)](https://erolanar.org/bir-zamanlar-samsunda-2/) - [Edebiyatın İşlevi Nedir?](https://erolanar.org/edebiyatin-islevi-nedir/) - [Bana Bir Masal Anlatanın Kırk Yıl Kölesi Olurum](https://erolanar.org/bana-bir-masal-anlatanin-kirk-yil-kolesi-olurum/) - [Sanal Anılar Sanal Hayatlar](https://erolanar.org/sanal-anilar-sanal-hayatlar/) - [Bir Zamanlar Samsun’da](https://erolanar.org/bir-zamanlar-samsunda/) - [Geleceğin Toplumu (1): Sistemin Gözetleme Kuleleri](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-1-sistemin-gozetleme-kuleleri/) - Gelecek katastrofik mi olacak? Çoğumuz geleceği düşünmeyiz, daha çok dünde biraz da bugünde yaşarız. Geleceği düşündüğümüzde, kendimizle ilgili olarak düşünürüz yalnızca. Gelecekte neler olabilir, toplum nasıl şekillenecek, dünyanın geleceği ne olacak… gibi konularda düşünmekten kaçınırız. Belki de biraz gelecek korkusunu yaşadığımızdan. Bir belirsizlikler toplamı olarak algılarız geleceği çoğu zaman. - [Özgürlük Üzerine Bir Deneme](https://erolanar.org/ozgurluk-uzerine-bir-deneme/) - O zaman özgürlük ile mutluluk arasında bir bağ vardır. Fakat kendisini mutlu hisseden insan, her zaman özgür hissetmeyebilir. Ya da kendisini özgür hisseden insan, her zaman mutlu hissetmeyebilir, diyebiliriz. Buraya kadar söylediklerimin hepsini unutarak yeniden soruyorum: Sahi özgürlük nedir? - [Bir İnsan Hakları Gönüllüsü: Sümer Demirel](https://erolanar.org/bir-insan-haklari-gonullusu-sumer-demirel/) - Yaptıklarını ödüllendirilmek ya da takdir edilmek için değil, içinden geldiği ve öyle davranılmasına inandığı için yaptı. Bazı insanlar vardır, çok öne çıkmamışlardır. Bunlar hümaniter nedenlerle, ayrım yapmadan herkesin haklarını savunur, risk alırlar ve kendilerini insan hakları mücadelesine adarlar. Onların yürekleri daima yaralıdır. Onları yalnızca çevrelerindeki insanlar tanır ve o insanların yüreklerine yerleşmişlerdir. İşte Sümer teyze o güzel insanlardan birisidir. - [Okumasaydım Ben de Bilirdim Her șeyi](https://erolanar.org/okumasaydim-ben-de-bilirdim-her-seyi/) - [Siyasal İktidar ve Kitleler](https://erolanar.org/siyasal-iktidar-ve-kitleler/) - Kitleler ise bu tavra çoğu zaman kanarlar. Kitleleri manipüle etmek çok kolaydır ve din bu araçlardan birisidir. Ve kulübede yaşayıp da sarayda yaşayanlar için paspas olacak, hayatını feda edecek binlerce insan bulmak hiç de zor değildir. İşte siyasal iktidar bunun için kitleleri bu kadar kolay manipüle edebilirler. “Ölüm hep bana bana mı düşer usta” demiş şair. Ölüm, çile ve gurbet hep yoksullara düşüyor. Öteki dünya vaadi de, din de. - [Dostoyevski Üzerine Notlar (6): Dostoyevski ve Psikoloji](https://erolanar.org/dostoyevski-uzerine-notlar-6-dostoyevski-ve-psikoloji/) - [Bolivya Notları](https://erolanar.org/bolivya-notlari/) - Küçük tekne, Bolivya Pantanal’ın tatlı su alanına doğru ilerlerken, doğal gaz tesislerinin önünden geçiyoruz. 2006 yılında Bolivya aniden doğal gaz tesislerini ve şirketlerini ulusallaştırdığını açıkladı, bu Brezilya ile bu ülke arasında bir krize yol açtı. Daha sonra Bolivya, Brezilya’nın ortaklık payını taksit taksit ödeyeceğini taahhüt etti. Bolivya’nın ve Morales’in önünde kat etmesi gereken uzun bir yol var. Önce sırtlarında yüzlerce yıllık o acılı tarihlerini taşıyan yoksul yerlilerin sorunlarının çözülmesi gerekiyor. - [Tek Tip İnsan Yetiştirme Fabrikaları: Okullar](https://erolanar.org/tek-tip-insan-yetistirme-fabrikalari-okullar/) - Burada amaç, daha çocuğu okuldan itibaren ideolojik bir kuşatmaya tabi tutarak, onu Türk-İslâm sentezi çerçevesinde şekillendirmektir. Tornadan çıkmış gibi tek tip biçimlenmiş bu insanlar, yarın siyasal iktidarın yaslanacağı ana kesim olacaktır. Onun için eğitimin çok önemli olduğu tespit edilmiş ve bu biçimlendirmeye önem verilmiştir. Solcu, demokrat, ateist, laikliğe önem veren eğitim emekçilerinin önemli bir bölümüne ise işten el çektirilmiştir. Yani devlet, kendi oluşturduğu sanal gül bahçesindeki “dikenleri” temizlemiş, temizlemektedir kendi anlayışına göre. Bu kıyım tarikatlara yönelik değil, tam tersine çağdaş düşünceleri insanlara yöneliktir. - [Sana Mektuplar: Bir Ada Hikâyesi](https://erolanar.org/sana-mektuplar-bir-ada-hikayesi/) - [Geleceğin Toplumu: Sınıfların Farklılığından Türlerin Farklılığına](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-siniflarin-farkliligindan-turlerin-farkliligina/) - Harari yine aynı konuşmasında, bugüne kadar bilgisayar hesaplarının, bankaların, internetin hacklendiğini, ama kimsenin insan bedenini hacklemediğini ve bunun çok yakında mümkün olacağını söylüyor ve artık insan beyninin içinin görülebileceğini söylüyor. Bu aslında Michel Foucault’nun iktidar üzerine görüşleriyle uyuşuyor. Yani dışarıdan gözetleme bitmiş, artık içeriden gözetlemeye başlanmış. İktidarın bedenlerden geçen bir şey olduğuna işaret etmişti Foucault. Bu anlamda o zaman iktidar dışarıdan içeriye doğru değil, içeriden dışarıya doğru yayılıyor tezini öne sürmüştü. Bu tezin bir anlamda gerçekleşmesi olarak bakabiliriz bu duruma. Çünkü artık birey direkt olarak kendi beyninden kontrol altına alınabilecek ve kendi kendisini kontrol edecek. Yani iktidar direkt bir bedenden, bireyin bedeninden yayılacak dışarıya doğru. Bu da işte post-insan denilen dönemde postmodernin de ötesi bir durum. Postmodern terimi bile bunu açıklamakta yetersiz kalıyor, belki post-postmodern denilebilir. Böyle niteleyenler de var. - [Uruguay Günlüğü II: Tupamarolar, Dilenciler,Yoksul Mahalleler ve Özlemler](https://erolanar.org/uruguay-gunlugu-ii-tupamarolar-dilencileryoksul-mahalleler-ve-ozlemler/) - Çocuk, yaşlı, kadın, erkek birçok dilenci otobüse biniyor, dilendikten sonra başka bir durakta iniyorlardı. Yoksul mahallelerden geçiyordu otobüsümüz. Geçmişte buraları, muhtemelen Tupamaroların örgütlendiği alanlardı. 1960’lardan sonra Tupamarolar, banka ve büyük şirketleri soyarak, tıpkı Robin Hood gibi elde ettikleri parayı gecekondularda (Barrio bajo) yaşayan yoksul halka dağıtıyorlarmış. - [Uruguay Günlüğü I: Kolonizasyon, darbe, futbol ve karnaval ülkesi](https://erolanar.org/uruguay-gunlugu-i-kolonizasyon-darbe-futbol-ve-karnaval-ulkesi/) - Yine Uruguaylı yazar Eduardo Galeano’yu da çok severim. En son Venezuela Devlet Başkanı Chavez, uluslararası bir toplantıda karşılaştığı ABD Başkanı Obama’ya, Galeano’nun ünlü “Latin Amerika’nın Kesik Damarları” adlı kitabını hediye etmişti. - [Leyla ile Ferhat](https://erolanar.org/leyla-ile-ferhat/) - Aşklar çeşitlidir: İki insan arasındaki aşk, bir objeye duyulan aşk ve özgürleşme aşkı gibi. Aşk özgürlüktür ve yalnızca özgürleşme mücadelesi verenler aşkı çoğaltabilir. Aşkların en yücesi özgürlük aşkıdır. Mücadele, aşkın mayasıdır ve bu aşk sonsuza dek nefes alan bir özgürlüktür. - [Kuzey Amerika Notları (5)](https://erolanar.org/kuzey-amerika-notlari-5/) - Arkadaşlar ile grup olarak yolculuk etmek zevklidir. Ama ben yalnız yolculuk etmeyi de seviyorum. Yalnızlık bir anlamda, yolculuk ederken özgürlük anlamına geliyor. Her şeye, başkasına sormadan kendin karar verebilirsin. Bazen bir kafeteryada, bazen bir parkta oturup gelip geçenlere bakarak hayat üzerine düşüncelere dalarsın. Konuşacak birisi yoktur yanında, bu yüzden yalnızca düşünürsün, okursun, izlersin. Ben hayat üzerine, daha çok yolculuklarda düşünürüm. Belki herkes öyle yapar, bilmiyorum. - [Avrupa Anıları (4)](https://erolanar.org/avrupa-anilari-4/) - Gezmeye devam ediyordum. Kent içinde tramvay ile yolculuk ediyordum. Amsterdam’ın en eğlenceli meydanı olan Leidseplein’e gidiyordum bazen. Burada sokak canlıydı. Müzik, sokak sanatçılarının gösterileri eski tarihi meydanda neşeli bir atmosfer yaratıyordu. Kafeterya ve restoranların dışarıdaki masaları turistler tarafından dolduruluyordu. Buralar sanatçıların takıldığı canlı, bohem mekânlarıyla ünlüydüler. - [Beni Etkileyen Kitap ve Yazarlar (3)](https://erolanar.org/beni-etkileyen-kitap-ve-yazarlar-3/) - Bizim evde okumayı herkes severdi. Bu yüzden bazı kitapları iki üç kez okuya okuya eskitirdik. Bazı kitaplarımızın kapakları kopmuş, hatta bazı sayfaları da eksilmişti zamanla. Buna rağmen onları bile okurduk her fırsatta özellikle sevdiğimiz kitapları… Şiir deyince ise, kitaplarını okuduklarımız Türk edebiyatından özellikle Nazım Hikmet, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Orhan Veli Kanık, Cahit Sıtkı Tarancı ve başkalarının da kitapları vardı evimizde. Tabi burada Türk edebiyatından okuduğum kitapların hepsini saymamın imkânı yok, yalnızca ilk düşünüşte aklıma gelenleri yazdım, devam edeceğim de yazmaya. - [Kavramlar, Olgular, İdeolojiler: Neye ve Kime Göre?](https://erolanar.org/kavramlar-olgular-ideolojiler-neye-ve-kime-gore/) - Burada özgürlük kavramına getirilecek yorum veya tanım, ona tamamen ne açıdan baktığınıza göre değişebiliyor. İdeolojik olarak baktığınızda özgürlük kavramı ikincil bir kavrama dönüşebiliyor ve “zorunluluklara” kurban edilebiliyor. Ya da ertelenebiliyor. Ya da özgürlük olmadan sanki özgürlük varmış gibi düşünmeye çalışmak ya da davranmak, liberalizmin yaklaşımı gibi iki yüzlü ve sahte bir yaklaşım olmaktan öteye gitmiyor. Olmayan özgürlüğü, sanki varmış gibi algılamaya götürüyor - [Sisli Bir Ormandır Geçmiş](https://erolanar.org/sisli-bir-ormandir-gecmis/) - Geçmiş bugüne dönüştürülemez belki ama, bazı insanlar için bugünün yerini alabilir. Nasıl mı? Eğer geçmişte yaşarsanız sürekli, şimdi’yi kaçırırsınız, doğrusu şimdi çok da umrunuzda olmaz; onu sadece temel ihtiyaçlarınızı karşılamak için kullanırsınız. Artık geçmiş, şimdinin yerini alır sizin için büyük oranda ve bir yanılsama dünyasında yaşar, giderek gerçekten uzaklaşmaya başlarsınız. Geçmişe gitmek tehlikelidir. Bazen geçmiş ormanında ortalığı göz gözü görmez bir sis basabilir, ve siste şimdi’ye dönüş yolunu bulamayabiliriz. - [Abhazya ve Adigey Notları (5)](https://erolanar.org/abhazya-ve-adigey-notlari-5/) - Öğle vakti sahil kenarında bir pizza yedik. Genellikle aileler vardı plaj kıyısında. Oturduğumuz restoran ise tam plajın kıyısında idi. Restoranın ikinci katına çıktık ve dışarıda taraçada denizi gören bir masaya oturduk, birer de buz gibi bira içtik orada sakince. Soçi’yi çok beğenmiştik, çok güzel, yeşil ve mimarisi ve planlı yerleşimiyle oldukça güzel ve görmeye değer bir kentti. O gün hava güneşliydi ve denizin rengi ise masmavi idi. Uzak maviliklerde top top bulutlar denizin mavisi ile bütünleşiyordu. Martılar uçuyordu bir o yana bir bu yana. - [Gerçek, Simülasyon ve Sanal Hayatlar](https://erolanar.org/gercek-simulasyon-ve-sanal-hayatlar/) - Ve bence bu simülasyon o kadar güçlüdür ki, artık gerçek hayattan kopmuş, sanal hayat için yaşıyoruz. Örneğin bir restorana, konsere, dışarıda yemeğe gittiğimizde onun tadını çıkarmak yerine, hemen sosyal medyadaki sayfalarımıza orada o an orada olduğumuz ile ilgili mesaj ve fotoğraf atıyoruz. Daha doğrusu bu bizim herkes tarafından kıskanılan bir yaşama -nasıl içi boş, sahte, ama mutluymuş gibi görünen bir yaşama- sahip olduğumuzun göstergesi oluyor. yani göstergeler çağı; göstergeler gerçeğin yerini almış durumda. - [Van Gogh: “İnsan Doğayı Gerçekten Sevince Her Yerde Güzellik Bulur”](https://erolanar.org/van-gogh-insan-dogayi-gercekten-sevince-her-yerde-guzellik-bulur/) - Mektuplar’a baktığımızda entelektüel yanı olan bir Van Gogh ile karşılaşırız. Sanattan, edebiyattan söz eder. Birçok ressamın yapıtlarını değerlendirir. Birçok yazara ve onların yapıtlarına ilişkin düşüncelerini açıklar. Görürüz ki okudukça Mektuplar’ı, karşımızdaki hiç de köylü bir ressam değildir. Gel git ruh halleri, bitmek tükenmek bilmeyen coşkusu ve sanat aşkına da tanıklık ederiz bu Mektuplar’da. Gauguin ile yaşadıkları da bir biçimde Mektuplar’a yansımıştır. Gauguin henüz Arles’teyken, hastanede olan Van Gogh’u ziyaret etmemiştir. - [Varoluşumuzun Yükü ve Acısı](https://erolanar.org/varolusumuzun-yuku-ve-acisi/) - İnsanın zaten kendisi ve varoluşunun acısı bu kadar fazla iken, nasıl bir başkasının yükünü de taşıyabilir? İşte bence bu insanı içinde bulunduğu koşullarda güçlü olmaya iten bir durum. Güçlü olmaya ihtiyacınız varsa, bunu yapabilirsiniz bence. İnsan başka insanların yükünü de bir yere kadar taşıyabiliyor bu nedenle, en azından bunu deniyor. Ama en iyisi insanlara yardım etmek, ama onları sırtında taşımadan, onların kendi ayaklarının üzerinde durmasına destek olmaktır bence. - [Anna Freud’u Nereden Biliyorsunuz?](https://erolanar.org/anna-freudu-nereden-biliyorsunuz/) - Bu toplumda eğer herhangi bir alanda bir süre araştırma yaparsınız, o alanda uzman ve otorite olarak tanınan birisi ile rahatlıkla tartışabilirsiniz. Özellikle o alandaki dünyadaki yeni tartışmaları izlemeniz, o kişiyle tartışmanızda size üstünlük kazandıracaktır. Çünkü otorite olarak bilinen insanların çoğu kendi alanlarındaki gelişme ve yenilikleri takip etmiyorlar. - [Avrupa Anıları (3)](https://erolanar.org/avrupa-anilari-3/) - Bu kez tren değil, otobüs ile gitmeye karar vermiştim. Otobüsle gitme kararı almamın nedeni, karayoluyla giderek yol üstündeki ülkeleri de görmekti böylece. İstanbul Topkapı’dan, Hollanda’ya Bosfor Turizm Seyahat firmasının otobüsleri kalkıyordu. Otobüs, Bulgaristan, Macaristan, Avusturya ve Almanya üzerinden son durak olan Hollanda’ya ulaşıyordu. - [Ayrılık Yabancılaşma ve Tükenen İlişkiler](https://erolanar.org/ayrilik-yabancilasma-ve-tukenen-iliskiler/) - [Sıkışma](https://erolanar.org/sikisma/) - [Porto Alegre Notları (1)](https://erolanar.org/porto-alegre-notlari-1/) - İspanyolca da çalışmıştım biraz gelmeden önce. İspanyolca ve Portekizce birbirine çok yakın iki dil, ama yine de biraz farklılıklar; buna rağmen basit bir şekilde konuşacak kadar İspanyolcayı kıvırmıştım. Özellikle bir kitap ve sözlük alarak, orada konuşmak için çalışmıştım evde bir süre gitmeden önce. Ve böylece birçok sivil toplum örgütünden insanlarla tanıştım Brezilya, Uruguay, Arjantin Kolombiya, Meksika ve birçok ülkeden insanlarla sohbet edebilme olanağı buldum, biraz İspanyolca biraz da Portekizce. İngilizce ise dediğim gibi yaygın olarak kullanılmıyordu. Eğer İngilizcenize güvenerek Latin Amerika’ya gelirseniz hata edersiniz. - [Sana Mektuplar: Yıldız Tozuyduk Bir Zamanlar](https://erolanar.org/sana-mektuplar-yildiz-tozuyduk-bir-zamanlar/) - [“Hiçbir şey Gerçek Değilse, Her şeye İzin Verilmiştir”](https://erolanar.org/481/) - Burada gerçek kavramı, toplumun hafızasında sanal gerçeklik ile yer değiştirmiştir. Daha doğrusu sisteme göre toplumun hafızası yoktur, tek tek bireylerin de… O hafızayı, sistemin kendisi oluşturur. Buna göre, gerçek olan tek şey sistemin kendisidir, bireyler bir vida işlevi bile görmezler bu anlayışa göre. Sahi kendi gerçekliğimizi mi yaşıyoruz, yoksa simulakr bir dünyada mıyız? - [Kuzey Amerika Notları (4)](https://erolanar.org/kuzey-amerika-notlari-4/) - [Sana Mektuplar: Tatminsiz Birey Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/sana-mektuplar-tatminsiz-birey-uzerine-birkac-not/) - Bu monotonluk ve sıkıcılık hayatı da anlamsızlaştırıyor. Yolculuk yapmak bile sıkıcı bir rutine dönüşebiliyor. Çünkü artık çaba yok erişilmesi gereken şeye. Her şey zaten elinin altında. Derin bir tatminsizlik, giderek de derinleşiyor. Mutluluk rolü yapmaktan, gerçek küçük mutlulukları elimizden kaçırıyoruz sürekli. Yani mutlu insan rolü yapmaktan sosyal medyada ve gerçek hayatımızda mutluluğun ne olduğunu unuttuk neredeyse sevgilim. - [Bir Irmak Gibi Akıp Giden Çocukluğumuz](https://erolanar.org/bir-irmak-gibi-akip-giden-cocuklugumuz/) - Siddhartha yıllar sonra kayıkçının yanına döner ve onunla birlikte yaşamaya başlar. Kayıkçı, binlerce insanı kayığıyla karşıya geçirdiğini, ancak yalnızca dört beş kişinin ırmağın farkına varabildiğini belirtir. Kayıkçı ona ırmağın sesini dinlemesini öğütler ve gizi ancak böyle çözebileceğini söyler. Yıllar sonra Siddhartha, ırmağa sorduğu soruların yanıtını almıştır: Giz, zaman diye bir şeyi olmadığıdır. - [Kuzey Amerika Notları (3)](https://erolanar.org/kuzey-amerika-notlari-3/) - Sonraki günlerde gündüzleri şehir merkezine, ya da müzelere giderek vakit geçiriyordum. Başka bir kentte de böyle mi bilmiyorum, ama Washington’da bazı müzeler herkese ücretsiz hizmet sunuyorlar. Genellikle Uzay Müzesi’ne gidiyordum. Burada uzay mekiklerinin maketleri, uzayla ilgili bilgiler ve videolar, astronatların elbiseleri ve daha birçok uzay malzemesi vardı. Burada dolaşmayı çok seviyordum. Amerikan Tarih Müzesi’ne de birkaç kez gitmiştim. Lincoln Anıtı da dahil olmak üzere, daha önce görmediğim birçok müzeyi de bu fırsatla gezdim. - [Beni Etkileyen Kitap ve Yazarlar (2)](https://erolanar.org/beni-etkileyen-kitap-ve-yazarlar-2/) - Bertrand Russell’a da ilgim özel oldu. Özellikle dört ciltten oluşan “Batı Felsefesi Tarihi” bu anlanda derli toplu ve vazgeçilmez kaynaklardan birisi oldu benim için. Yine “Dünya Görüşüm”, “Mutlu Olma Sanatı”, Özellikle “Sorgulayan Denemeler” kitabını yıllar önce okuduğumda etkilendiğimi anımsıyorum. Yine onun “iktidar” adlı kitabını okuduğumda bu konuya ilişkin özel ilgim olduğundan faydalandığım bir kitap olmuştu. Özellikle kendisiyle yapılmış bir röportajdan oluşan “Dünya Görüşüm” kitabında kendi görüşlerini açıkça ortaya koyar. Din, politika, mutluluk ve birçok konuya da değinir kısaca bu kitapta. Yine, “Neden Hristiyan Değilim”, “Aylaklığa Övgü” kitapları da ilginçtir. Russell konusunda bir makale de hazırlıyorum, o yüzden geniş biçimde incelediğim bir düşünürdür o. - [Amazon Ormanlarının Özgür İnsanları](https://erolanar.org/amazon-ormanlarinin-ozgur-insanlari/) - [Herkesin İçinde Bir Sibirya Vardır](https://erolanar.org/herkesin-icinde-bir-sibirya-vardir/) - İçindeki Sibirya’da, kendi düşlerinin kar fırtınasında donmamayı başaran insan, güçlü insan olma yolundadır. - [“Büyülü Mutluluk Araştırması”](https://erolanar.org/buyulu-mutluluk-arastirmasi/) - Oysa ben cebimde cevapların sınırlılığı ve ağırlığıyla değil, soruların verdiği sonsuz hafiflikle gezmek istiyorum artık. Soruları çıkarıp, hiç kolaycı çözümlere yönelmeden, tıpkı bir koyunu çengele asar gibi, onları odamın tavanına asmak ve günlerce etraflarında yürümek istiyorum. İşte böyle dostum, her gün içimdeki sonsuz kapılardan birisinin anahtarını ele geçirirsem mutlu oluyorum. Bence sözü edilen büyülü mutluluk araştırması bu. Her anahtar beni daha mutlu ediyor. - [Olay, Olgu, Kavram ve Korelasyon Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/olay-olgu-kavram-ve-korelasyon-uzerine-birkac-not/) - Değişkenleri iyi tanımlayabilmek için de hemen hemen hiç durmadan okuyorum. Bunu en iyi şekilde yapabilmek için okumak vazgeçilmez bir yöntemdir. Felsefe, sosyoloji, psikoloji, sanat, sanat, antropoloji vs… çeşitli alanlarda okumak gerekiyor. Kavramsallaştırma kapasitesi ancak okuyarak oluşuyor. Yazmak aslında en iyi öğrenme yöntemlerinden birisidir. Ben yazarak öğreniyorum. Yine olgu, olay ve kavram arasında diyalektik bir ilişki kurabilmek için de çeşitli okumak ve okuduklarını içselleştirmek gerekiyor. Sadece olaylar üzerinden değerlendirme yaparsanız yazı, tek boyutlu kalacak ve nedensel zincirleri açıklamaktan da uzak olacaktır. - [Avrupa Anıları (2)](https://erolanar.org/avrupa-anilari-2/) - Gerçekte gitmek istediğim yer İtalya´dan çok, kendi içimdi. İki tren gidiyordu aynı anda: Birisinde ben vardım ve İtalya´ya doğru yol alıyordum. Diğer trende de ben vardım, bu tren kendi iç dünyama doğru yol alıyordu. Kendimi yapabilirliklerimi ve hayatın karşısındaki cesaretimi sınamaya başlamıştım bu yolculukta. Denildiği gibi, belki de insan kendisini en iyi yolculuklarda tanır. Böyle birkaç yıl geçti. Avrupa’ya gitmeyi hâlâ istiyordum, ama bu isteğimi gerçekleştirme yolunda pek adım da atmıyordum. - [O Kasabalar Uzaktır Şimdi](https://erolanar.org/o-kasabalar-uzaktir-simdi/) - Yıllar sonra kasabamıza gittiğimde, mahallemizde dolaştığımda, bir iki küçük değişiklik dışında binaların hemen hemen aynı olduğunu gördüm. Öyleyse neden burada doğduğum büyüdüğüm mahallede kendimi bir yabancı gibi hissediyordum. Binalar belki yerli yerindeydi ama, komşularımızın tamamı kasabayı terk ederek çeşitli şehirlere göç etmişlerdi. Belki kendimi bunun için bir yabancı gibi hissetmiştim. Artık mahallemizde benim için yalnızca giderek büyüyen bir hüzün vardı. Sanki kayıp kent Atlantis’in kayıp insanları gibi, mahallemizin insanları da bir anda yitip kim bilir nereye gitmişlerdi? Hayat bizleri bir anda savurmuştu değişik yerlere. O insanlar neredeydiler şimdi? O kasabalar nerede? O saygılı ilişkiler, o paylaşımcı dost insanlar hangi bilinmezliğe göç etmişlerdi? O kasabalar samanyolunun en ucundaki bir yıldız kadar uzaktır şimdi. - [Avrupa Anıları (1)](https://erolanar.org/avrupa-anilari-1/) - Birkaç sorudan sonra pasaportuma giriş damgası vurdular. Tren yeniden hareket etti. Sofya’ya doğru gidiyorduk. Bulgaristan deyince aklıma ilk olarak uçsuz bucaksız mısır tarlaları geliyor. Trenden baktığımda her yerde mısır tarlası görüyordum. Süt mısırların kokusu havaya karışarak yayılıyor, iç gıcıklıyor ve insanda hoş duygular uyandırıyordu. - [Abhazya ve Adigey Notları (1)](https://erolanar.org/abhazya-ve-adigey-notlari-1/) - 1993 yılında arkadaşım Paşa (Dipşow Berkuk) ile Abhazya ve Adigey’i ziyaret etmeye karar verdik. Ben o zamanlar gönüllü olarak İnsan Hakları Derneği’nde çalışıyordum. Dernek yönetimi aldığı bir kararla, Abhazya - Gürcistan savaşı sırasında yaşanan insan haklari ihlalleri konusunda, dernek adına bir inceleme yapmamıza izin verdi. - [Dostoyevski’nin Köpeği](https://erolanar.org/dostoyevskinin-kopegi/) - Hepimiz bir anlamda Dostoyevski’nin köpeğine benziyoruz. Gerçek sevgiye yeterince değer vermiyor, sevgimizi göstermiyoruz. Bize sevgi gösterenleri ise kırıyor ve itiyoruz. - [Sana Mektuplar: İnsanı Öldüren İşte Bu Ukalalığıdır](https://erolanar.org/sana-mektuplar-insani-olduren-iste-bu-ukalaligidir/) - İki tür yazar var bence: Geçmişte okuyup da değerli bulduğumuz ve yıllar geçtikçe şarap gibi daha da değerli hale gelenler ile önceden değerli bulduğumuz ama şimdi bize hiçbir şey ifade etmeyen yazarlar. Bazı yazarların yapıtlarını yeniden okuduğumuzda sığ buluruz ve ‘ben bunu nasıl sevmişim’ diye sorarız kendimize. Bazı kitaplarda ise daha önce keşfetmediğimiz hazineler keşfederiz, görmediklerimizi görürüz. Bu tür kitapları her okuduğumuzda yeni şeyler görürüz. Örneğin benim için bir örnek vvermek gerekirse daflarca okuduğum kitaplar vardır hayatımın çeşitli dönemlerinde ve bu kitaplarda her saferinde yeni şeyler keşfetmişimdir kendi açımdan. - [Her Soytarının Bir Kralı Vardır](https://erolanar.org/her-soytarinin-bir-krali-vardir/) - Entelektüelin ruhu, kurumlardan, güç odaklarından bağımsızdır. Eğer bir entelektüel bağımsızlığını yitirmiş ve hükümetin, güç odağının yanında yer almışsa, o artık entelektüel değildir.Gerçek bir entelektüel asla soytarılık yapmaz, kendi bireysel çıkarlarını diğer insanların ve toplumun önüne koymaz. Güç odaklarına şirin görünme, yaranma çabası içinde olmaz. Bağlı olduğu tek şey gerçeklik, birey ve toplumun özgürlüğü, eşitliği ve etik değerler ve vicdanıdır. - [Geleceğin Toplumu: Varlık, Hiçlik ve Gerçeklik](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-varlik-hiclik-ve-gerceklik/) - Çünkü bugün bildiğimiz bir bilginin yanlış olabileceğini bize söyleyen tek şey bilimdir. Ne ideolojiler, ne de dinler bunu yapabilir. Ama bilim bunu kanıtlamışsa, kolaylıkla yapar. Çünkü bilim gerçekliğin arayışıdır. Bilim, dün doğru olarak bilinen bir bilginin, aslında yanlış olduğunu hiçbir komplekse kapılmadan açıklar. Fakat ideoloji, din ve inançlar bu noktada bunu kabul etmekte sıkıntı çeker ve gerçeği dışarı atabilirler. Bu nedenle ideolojiler de, tıpkı dinler ve inançlar gibi skolastik, dogmatik bir yapıya dönüşebiliyor. - [Nesnel Gerçeklik ve Sanallık Felsefesi: Gerçek Gerçek midir?](https://erolanar.org/966/) - [Sosyal Psikoloji Nedir?](https://erolanar.org/sosyal-psikoloji-nedir/) - ABD'li psikoloji profesörleri Elliot Aronson Timothy D. Wilson Robin ve M. Akert tarafından kaleme alınan "Sosyal Psikoloji" başlıklı kitaptan söz etmek istiyorum. Normal kitap standartıyla yaklaşık 1600 sayfalık geniş kapsamlı bir kitap. Sosyal psikoloji zaten ABD'de gelişen ve sosyoloji ile kişilik psikolojisi arasında yer alıyor. Kitap ABD'de ders kitabı olarak da okutuluyor. Ama kitabın dili gayet akıcı, örneklerle canlı tutulmuş ve keyifle okunuyor. “Psikolog Gordon Allport'a göre, sosyal psikoloji 'insanların nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve bireyin davranışlarının diğer insanların tavırlarından ne kadar etkilendiğini anlama ve açıklamayı amaçlayan bilimsel metotları kullanan bir disiplindir. (1985) Sosyal psikoloji büyük oranda sosyal konularla ilgilenir. Örnek olarak: grup davranışları, sosyal algı, liderlik, sözsüz davranışlar, saldırganlık ve önyargı. Sosyal psikoloji yalnızca sosyal etkileri incelemez. Sosyal algı ve iletişim, sosyal davranışı anlamak için hayati bir önem taşır.” - [Bir Tuğla Bile Bir Şey Olmak İster](https://erolanar.org/bir-tugla-bile-bir-sey-olmak-ister/) - Bir tuğla aslında yapıdaki kendi yerini almadığında aslında hiçbir şeydir. O, hiçbir işe yaramayan yalnızca yer işgal eden işlevsiz bir nesnedir. O ancak, bir yapının kendine düşen yükünü taşıdığında anlamını bulmuştur. İşte bir insan da hayatın içinde kendi rolünü oynamadığında hiçbir şeydir. O insanda tıpkı bir kenara atılmış bir tuğla parçası gibi işlevsizdir. Hayatı değiştirmekten ve dönüştürmekten yoksundur, edilgendir. - [Her İktidar Korku Üzerine Kuruludur](https://erolanar.org/her-iktidar-korku-uzerine-kuruludur/) - [Martin Heidegger: 1933’te Neler Oldu?](https://erolanar.org/martin-heidegger-1933te-neler-oldu/) - Der Spiegel dergisi Heidegger ile bir söyleşi yapar. Ancak Heidegger’in bu söyleşinin ancak o öldükten yayınlanması şartını ileri sürer. Ve böylece söyleşi Heidegger’in ölümünden birkaç gün sonra bu dergide yayınlanır. Daha sonra da kısa soluklu bir kitaba dönüşür. Naziler iktidara geldiklerinde, bütün üniversitelere Nazi karşıtı afişlerin asılmasını talep etmişlerdir. Freiburg Üniversitesi rektörü ise sosyal demokrat bir insandır ve bu afişi asmayı reddeder. Bunun üzerine Rektör görevden alınır ve yerine Heidegger atanır. Heidegger, kendisinin de bu afişin asılmasına izin vermediğini söylüyor, ama bunun inandırıcı biçimde yapamıyor bence. Yine Hitler’e yönelik övgü dolu sözlerini inkâr edemiyor. Ama yine de kaçamak bir yanıt veriyor. - [Geleceğin Toplumu (10): Sanatın Yeri ve İşlevi](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-10-sanatin-yeri-ve-islevi/) - Özellikle postmodernist sanat anlayışına bakarsak, gelecekte sanatın yeri ve işlevi konusunda da bir fikre sahip olabiliriz. Sanatın, neoliberal dünyada bir işlevi vardır, sanat abartılı ritüellerle pazarlanan postmodern bir metaya dönüştürülmüştür. İçeriğinden çok alınıp satılan bir meta olarak maddi değeri önemlidir. Daha doğrusu bir içerik falan da kalmamıştır. Etik, estetik ve içerik dışarı atılmıştır postmodern yapıtta. Hatta sanat diğer bir yönüyle bir kara para aklama alanına dönüşmüştür neredeyse. - [Kuzey Amerika Notları (2)](https://erolanar.org/kuzey-amerika-notlari-2/) - Yolculuklarda, uluslararası toplantılarda bazen bu tür şeyler oluyordu. Daha önce de bu tür olaylara, toplantılarda, havaalanlarında ve uçaklarda tanık olmuştum. Havaalanında yanımda yeni tanışan iki kişinin, beş dakika sonra kırk yıllık sevgili gibi el ele gezerek öpüştüklerini görmüştüm. Bazı insanlar özgür kaldıklarında, dünyanın öbür ucunda hemen her şeyi yapabilecek bir ruh haline bürünüyorlardı. Ve bu tür insanların içlerindeki bastırılmış duygular açığa çıkıyordu. Orada bir süreliğine, tanıdık dünyadan, kurallardan ve insanlardan uzakta diledikleri gibi yaşıyorlardı. - [Vatan, Devlet, Millet Manipülasyonu ve İktidar Üzerine Notlar](https://erolanar.org/vatan-devlet-millet-manipulasyonu-ve-iktidar-uzerine-notlar/) - Milliyetçilik bu konuda dinden daha etkilidir. Din bayrağı açtığınızda, size muhalif olan herkesi arkanızda göremezsiniz. Ama milliyetçilik bayrağı açtığınızda size en muhalif görünen kesimler hemen arkanızda bir asker gibi sıraya girerler. Hitler de bunu bildiği için hayati boyunca savaş durumunda kalmış ve savaşı sürdürmüştü. Özellikle totaliter rejimlerde bu durum daha da baskındır. Bu noktada iktidar sahibi şu manipülasyona başvurur: “Bu vatan, devlet sorunudur. Dolayısıyla benim arkamda olmayan, düşmanımdır. Benim düşmanım değil ulusun düşmanıdır. Çünkü ben kendi çıkarlarımı değil, ulusun çıkarlarını savunuyorum.” - [Sana Mektuplar: Sadece Sonsuzluktur Geriye Kalan](https://erolanar.org/sana-mektuplar-sadece-sonsuzluktur-geriye-kalan/) - Ve hayatımın anlamını geç de olsa kavramıştım. Bir yere yıllarca uçan, ama oraya vardığında geç kalmış olmanın pişmanlığı yaşayan bir kuş gibi hissediyordum kendimi. Ama ne olursa olsun varmıştım yine de oraya. Öyle hissediyordum. Ama sonra yine anlamıştım. Varmak diye bir şey yoktu aslında. Bir şeylere vardığımızı, ulaştığımızı sanmamız tamamen bir yanılsamaydı. Varmak bir noktaydı, ama aslında sonsuzluk vardı sadece. Çünkü sadece sonsuzluktur geriye kalan. Geç kalmak, erken ulaşmak gibi bir şey de yoktu. Hiçbir yere, hiçbir zaman varamayacağını, ulaşamayacağını anladığımızda belki de yaşamımızın anlamını çözmeye yakınlaşıyorduk. - [Syriza Üzerine Birkaç Not: “Yok Edemiyorsan, Evcilleştir”](https://erolanar.org/syriza-uzerine-birkac-not-yok-edemiyorsan-evcillestir/) - Syriza, Ursula Le Guin'in "Mülksüzler" kitabında söylediği "Yok edemiyorsan, evcilleştir." politikasına bir örnektir. Yunanistan'da ne değişti? PASOK yerine Syriza markalı copları ve gaz bombalarını kullanıyor artık polisler. Bir de durum öncekinden daha geriye gidiyor işçi ve emekçiler açısından. Manipülasyon ve politikalar aynı, yalnız bu kez "sol" etiketli. Yakında o "sol" etiketi de çıkarabilirler. - [Gölgede Bir Yazar](https://erolanar.org/golgede-bir-yazar/) - Romanlarda, yazılarda kendimizi bulduğumuzda mutlu oluruz. Yazılarımda kendini bulan okurlar olduğunu görmek de beni mutlu ediyor. Her gün okurlarımın birer ikișer 'sizi yeni keșfettim.' diyerek gelmesi beni mutlu ediyor. Kendimi her zaman sloganlarla ifade etmekten kaçındım. Hep özü aradım, arıyorum. Çünkü esas değișim sloganlarda değil, özde gizlidir. Esas olan yazmak da değildir, yazmak hayata soru sormaktır. Esas olan onurlu, gelișken ve ileriye dönük bir biçimde sürekli öğrenerek yașamaktır. - [Sana Mektuplar: “Başın Öne Eğilmesin”](https://erolanar.org/sana-mektuplar-basin-one-egilmesin/) - Her şeye cevap vermeyi, herkese tek tek laf yetiştirmeyi bırakıp; iğnelemek, ima etmek, laf sokmak yerine söylemek istediğin bir şeyi dolaysız dürüstçe ifade etmeyi öğrendiğinde, işte o an olgunlaşma yoluna girer hayatın. Ve sadece dudaklarında belli belirsiz bir gülümseme ile bakarsın artık insanlara. - [Nesnel Gerçeklik ve Sanallık Felsefesi: Gerçek ve Doğru Bilgi Var mıdır?](https://erolanar.org/969/) - [Sana Mektuplar: Her Zaman İzleyecek Bir Hayalimiz Vardır](https://erolanar.org/sana-mektuplar-her-zaman-izleyecek-bir-hayalimiz-vardir/) - Her zaman izleyecek bir yolumuz yoktur belki hayatımızın içinde, ama inan bana sevgilim her zaman izleyecek bir hayalimiz vardır. Eğer hayallerimiz yoksa izleyecek, zaten yaşayan bir ölüden başka bir şey değiliz biz. Hayatımız da bir çöplükten ibaret demektir. Hayallerin ve sevginin bulunmadığı bu çöplükte insanı bitiren şeyler bulunur, kemik ve kuru kafalar gibi: İktidar, para, kariyer ve ün isteği. İzleyecek hayalleri, düşleri olan insanlar ise bir anlam arayışına girerler. Seninle de konuşmuştuk bu konuyu ya hatırlarsan. “Ne kadar da yoksuldur hayalleri olmayan, ama parası, mevkisi ve ünü olan insan.” demiştin. - [İnsan Davranıșlarını Anlamak](https://erolanar.org/insan-davranislarini-anlamak/) - Siz siz olun masalsız kalmayın! Her șey, hayatın gizi bile orada saklıdır. - [Sana Mektuplar: Kayıp Bir Eldiven Gibiydin](https://erolanar.org/sana-mektuplar-kayip-bir-eldiven-gibiydin/) - Nefes alacak, günlük hayattan bir anlığına olsa da kaçıp kurtulacak, içimizdeki denizin dalgalarının ve martıların çığlık çığlığa seslerini duyabileceğimiz bir adaya ihtiyacımız var. Eğer gerçekte böyle bir adamız yoksa, hayalimizde böyle bir ada yaratmalıyız. Gün gelir hayal gerçeğe karışır. Artık o zaman neyin hayal neyin gerçek olduğunun bir önemi kalmaz. Hayaline o kadar gömülürsün ki, gerçek umurunda bile değildir artık. İşte böyle bir gerçekliktir bir ada yaratmak. - [Karlı Norveç Günleri](https://erolanar.org/karli-norvec-gunleri/) - Kentte diz boyu kar vardı ve yağmaya da devam ediyordu. Daha sonra beni kalacağım eve götürdüler. İki hafta süresince bu evde misafir olacaktım. Ev sahibi bir tarih profesörü idi, karısı ise hemşire bir Rus idi. Ev sahibimin, -sonradan bana gösterdiği-, bu kent ile ilgili tarihsel bir kitabı da yayınlanmıştı. On altı ve on yedi yaşlarında iki kızları vardı. Bana kalacağım odayı gösterdikten sonra evi gezdirdiler, çok içten davrandılar. - [Bol Şairli Bir Günün Öyküsü…](https://erolanar.org/bol-sairli-bir-gunun-oykusu/) - Bir gün arkadaşım Erdem Balcı ile İstanbul TÜYAP Kitap Fuarı’na gitmiştik. Sabah erkenden fuar alanının girişinde dolaşırken şair Yılmaz Odabaşı’na rastladık. Erdem kendisini tanıyordu, ben ise şahsen tanımıyordum. Erdem bizi tanıştırdı. Bir süre dolaştık, çay içtik ve sohbet ettik. - [Düşler ve Bumeranglar](https://erolanar.org/dusler-ve-bumeranglar/) - Düşler, düş olarak kaldıkça, bir süre sonra bizi yaralayan bumeranglara dönüşüyorlar. Bumerangı, yani düşümüzü gelecekte gerçekleştirmek üzere ileriye doğru fırlatıyoruz, fakat genellikle o yolda adımlar atmadığımız için, o bumerang dönüp yüzümüzde patlıyor. - [Boynumdaki Görünmez Kravat](https://erolanar.org/boynumdaki-gorunmez-kravat/) - Zaten kravat takmayı sevmezdim. Ama o kravatı görünmez bir biçimde hâla boynumda taşıyorum: İnsanların ne kadar küçük şeylere tenezzül edebilecekleri dersiyle birlikte. Ve hayatım boyunca böyle küçük şeylere tenezzül etmemiş olmanın kıvancıyla. - [Bir Yazarı Gerçekten Tanımak Mümkün mü?](https://erolanar.org/bir-yazari-gercekten-tanimak-mumkun-mu/) - Foucault’nun bir kitabında okumuştum. Gazeteci ona sürekli, “Siz 1966 yılında şunu demiştiniz, yazmıştınız. Oysa şimdi farklı şeyler söylüyorsunuz. Bu bir çelişki değil mi?” Foucault da şuna benzer bir yanıt veriyordu: “Bana sürekli geçmişte yazdıklarımı söylemeyin. Onlar geçmişte kaldı. Şimdi bunları söylüyorum.” Bazı yazarları kişi olarak tanıdığımızda çoğunlukla hayal kırıklığına uğrarız. Çünkü hayatın içindeki yazar, yazdıkları gibi mükemmel ve kusursuz değildir. Herkes gibi eksikleri, yanlışları, hataları olan bir kişiliktir. Ve yazdıklarıyla çelişir bir oranda. Bütün yazarlar yazdıklarıyla çelişirler. Yüzde yüz uyum sağlayan hiçbir yazar olamaz yazdıklarıyla. - [“Gezi Asla Sona Ermez”](https://erolanar.org/gezi-asla-sona-ermez/) - Lao Tzu, öyküsünü şu nasihat ile tamamlarmış, etrafına anlattığında, "Acele karar vermeyin. O zaman sizin de herkesten farkınız kalmaz. Hayatın küçük bir parçasına bakıp tamamı hakkında karar vermekten kaçının. Karar aklın durması halidir. Karar verdiniz mi, akıl düşünmeyi, dolayısı ile gelişmeyi durdurur. Buna rağmen akıl insani daima karara zorlar. Çünkü gelişme halinde olmak tehlikelidir ve insanı huzursuz yapar. Oysa gezi asla sona ermez. Bir yol biterken yenisi başlar. Bir kapı kapanırken başkası açılır. Bir hedefe ulaşırsınız ve daha yüksek bir hedefin hemen oracıkta olduğunu görürsünüz. - [Zapatistalar Üzerine Notlar](https://erolanar.org/3437/) - Zapatistalar son yıllarda insan hakları, kültür ve politik yönde çalışmalara da ağırlık veriyorlar. Örneğin bu etkinliklerden birisi “Barış, adalet ve onur için yaşayan sesler.” Müzik konserlerinden sanatsal sergilere kadar birçok etkinlik yapılıyor. 2011 yılında, Şair Javier Sicila’nın başlattığı barış yürüyüşüne destek verdiler ve 20 bin Zapatista yürüdü. Zapatistalar hâlâ bir güç, Chiapas eyaletinde mücadele yürütüyorlar. Gerillalar, son olarak 2007 yılında Chiapas eyaletindeki bir hapishaneye saldırdılar. Adaletsizlik, sömürü,neoliberalizm ve baskı olduğu sürece EZLN’ler ve halk hareketleri de olacaktır. - [Güney Amerika’da Topraksız Köylüler Hareketi](https://erolanar.org/guney-amerikada-topraksiz-koyluler-hareketi/) - Özellikle Brezilya’da topraksız köylüler hareketi, aileleriyle birlikte milyonlarca kişiden oluşuyor. Bundan beş-altı yıl önce Brezilya’da yaşadığım kente biraz uzakta kalan bir çiftliği ziyaret etmiştim. Topraksız Köylüler Hareketi (MST) üyelerinin bazılarını tanıyan Brezilyalı bir sosyolog arkadaşımın aracılığıyla oraya gitmiştim. Bu bir komün çiftliği idi ve Topraksız Köylüler Hareketine (MST) aitti. Çiftliği topraksız köylüler işgal etmiş, daha sonra da üyeler arasında kamulaştırmışlardı. - [Tüketim Toplumunun Kutsal Mekânları AVM’ler](https://erolanar.org/tuketim-toplumunun-kutsal-mekanlari-avmler/) - Fransız düşünür Jean Baudrillard’a göre, tüketim toplumu, tüketicinin ihtiyaç ve talepleri tarafından değil, aşırı üretim kapasitesi tarafından yönlendirilir. (Baudrillard: “The Consumer Society”, s. 41) Bu mekânlarda, insanlar arasında sosyal bir ilişki biçimi yoktur özünde. Çünkü insan bir “şey”e dönüşmüştür, o artık algılamadan tüketen bir makinedir. Buralarda dolaşan, oturan, tüketen insanlar birer ada olarak bulunurlar. Burası nesnelerin, insanları tutsak ettiği alanlardandır. - [Geleceğin Toplumu (8): İktidar Biçim ve İlişkileri Üzerine](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-8-iktidar-bicim-ve-iliskileri-uzerine/) - Deniliyor ki, yapay zekaya sahip robotların ürettiği ürünleri kim satın alacak, bu ürünler ne olacak? Bir kez kapitalizmin biçim değiştireceğini düşünüyorum. Üretim azalacak, ama farklı tipte, daha teknolojik örneğin nanoteknoloji gibi üretimlere yönelinecek. Elitlerin iktidarında da, elitler arasında çelişkiler olabilir. Bütün bu üretim yalnızca elit sınıfa yönelik yapılacak. - [Seçimlerin Hemen Ardından Paraguay](https://erolanar.org/secimlerin-hemen-ardindan-paraguay/) - [Paraguay Notları](https://erolanar.org/paraguay-notlari/) - Paraguay’dan dönerken Perla’nın “Mi Terra (Benim Toprağım) adlı şarkısı kulaklarımızda yankılanıyor: “Üç renkli bayrağımı taşıyarak Hep mutlu yaşayacağım. Yüce gökyüzü kırmızı, beyaz ve mavi renklerle bezeli Paraguaylı yerli Amerikalı olmanın onuruyla...” - [Ölü Canlar İmparatorlukları](https://erolanar.org/olu-canlar-imparatorluklari/) - İnsanlar öldürülecek, su ve gaz yiyecek, coplanacak sonra da sokağa çıkıp bunu protesto edince “kışkırtılmış olacaklar.” İnsanlar robot değiller. İsteniyor ki, ölümler de protesto edilmesin, köle gibi tam olarak itaat edilsin. İktidar yanlısı medya mensuplarının çoğu ise, kendi çıkarlarını kaybetmekten korkuyor. Çünkü tersi durumda, birçok gazeteci gibi işten atılabilir ve televizyon programları sona erebilir. - [Liberallerin Sefaleti ya da Sefaletin Liberalizmi](https://erolanar.org/liberallerin-sefaleti-ya-da-sefaletin-liberalizmi/) - Çıkarın çek defterlerinizi! Yazın oraya 100 bin ölü can! Yazın oraya 1 milyar dolar! Yoksul genç ölüleri gömmekten ve elleriniz yazmaktan yoruluncaya kadar yazın efendiler!.. - [Gūney Amerika’da Sinema Sanatı Üzerine (1)](https://erolanar.org/guney-amerikada-sinema-sanati-uzerine-1/) - Gūney Amerika'da sinema sanatı, genel olarak iki ülkede yoǧunlaşmıştır: Arjantin ve Brezilya. Bu iki ülkede sinema sanatı önemlidir ve son yıllarda özellikle Gūney Amerika sinemasını dünyaya tanıtmaya başlamıştır. Daha sonra ise, Şili sineması gelir. Son yıllarda Kolombiya sinemasında da iyi örnekler görülmektedir. Kıta ülkelerindeki ekonomik krizler ve ekonomik izolasyon, bir Latin Amerika sinema pazarının oluşumunu engelledi. Böylece üretim, her ülkenin ekonomik kapasitesi ve kendi iç pazarlarının büyüklüğüne bağlı oldu. Latin Amerika'da Arjantin, Brezilya ve Meksika önemlidir bu anlamda: 1930 yılından, sesli film kaynağından bu yana, film, toplam üretiminin % 89'u sadece bu üç ülkede yoğunlaşmıştır. - [Güney Amerika’da Siyasetin Dinamikleri ve Krizin Etkileri](https://erolanar.org/guney-amerikada-siyasetin-dinamikleri-ve-krizin-etkileri/) - Sonuç olarak Gūney Amerika’da rūşvet ve yolsuzluǧun kökeni kolonizasyon dönemine uzanmakta, ABD destekli darbelerle giderek artmış ve gūnūmūzde ise çok uluslu şirketler ve Dūnya Bankası, IMF gibi kūresel sermaye kurumlarınca körūklenmektedir. Ekonomik kriz ise bu kıtada birçok ūlkede siyasal krizi beslemiş ve bu ūlkelerşimdiden şiddetli etkilere açık hale gelmiştir. Ayrıca bu kıtada hūkūmete gelen “sol” ya da “ilerici” görūnūmlū hūkūmetler de hayal kırıklıǧı yaratmıştır ve bu yūzden bir bir sahip oldukları iktidarı kaybetmektedirler; halkın gūvenini yitirmişlerdir. - [Brezilya İşçi Partisi Gerçekten Sosyalist mi?](https://erolanar.org/brezilya-isci-partisi-gercekten-sosyalist-mi/) - Görünen o ki, PT 2014’te Lula ya da Dilma ile yine yoksulların oylarıyla iktidara gelecek ve en az iki dönem daha bu ülkede iktidarda kalabilir. Fakat on bir yıllık performansına baktığımda PT’den yoksullar adına birşey beklemek çok da gerçekçi görünmüyor. Şu da başka bir gerçek ki, Brezilya’da düşünce ve ifade özgürlüğü Türkiye’den çok daha ileri. Düşüncelerinden dolayı hapiste olan yazar ve gazeteci yok. Köşe yazarları, işlerinden olmaktan korkmadan devlet başkanını eleştirebiliyor ve kitaplar sansür edilmiyor. - [Fark etmez...](https://erolanar.org/fark-etmez/) - O gece tekrar Otobüsle Ankara’ya döndük. Sabah, Ankara Otogarı’ndan yeniden taksiye bindik. Kızılay’da taksiden inmeden önce, bin lira olan ücreti ben vermek istedim. Ama Erdem ödemekte ısrar etti. Beş bin lirayı iki eliyle açarak şoföre sordu: “Bu kaç lira?” “Beş bin lira.” “Öyleyse ver dört bin lira.” Taksici dört bin lirayi verdikten sonra, ona beşbinlik banknotu uzattı. Sütten ağzımız yanmıştı, yoğurdu üfleyerek yiyorduk. - [Fazıl Say Yerinde Say!](https://erolanar.org/fazil-say-yerinde-say/) - Rosa Luxemburg'un dediği gibi düşünce özgürlüğü muhalefet özgürlüğüdür. Muhalif ya da aykırı düşüncenin kendisini ifade edemediği bir ortamda, özgürlüklerden de söz etmek mümkün değildir. Bir zamanlar herşeye hükmeden kudretli generaller bile bugün düşünce özgürlüklerinin olmadığından şikayet edebiliyorlar. Düşünce özgürlüğü gün gelir herkese gerekli olur; onu kısıtlayanlara ve baskı altına alanlara bile... Evet ceza almamın üzerinden tam on altı yıl geçmiş ve özünde hiçbir şey değişmemiş, ülke adeta yerinde saymış. Yani, Fazıl Say yerinde say! - [Çerkes Soykırımının Gölgesinde Soçi Olimpiyatları](https://erolanar.org/cerkes-soykiriminin-golgesinde-soci-olimpiyatlari/) - Bir Çerkes atasözü şöyle diyor: “Atı kaybolanın kulağından at sesi gitmez.” Tarihlerini, atalarını, dillerini yitiren ve diyasporada da asimile edilen Çerkeslerin kulaklarından bu acılı tarihin ağıtları eksik olmuyor. Soykırımın gölgesinde ve Çerkeslerin kemiklerinin üzerinde yakılacak bir olimpiyat meşalesi hiçbir yeri aydınlatmayacaktır. Fakat yine de bir gün gerçekler ortaya çıkacak ve aydınlatılacaktır. Şimdi intikam değil, ama adalet zamanı! - [Ermeni Tabusuyla Yüzleşmek](https://erolanar.org/ermeni-tabusuyla-yuzlesmek/) - Peki neden Ermeniler hedef alındı? Aslında hedef alınan gayrımüslimlerdi: Ermeniler, Rumlar ve Yahudiler. Daha őnce Osmanlı kimligi içerisinde kendisine yer bulabilen bu kimlikler, Pan Türkizm tarafından dışarıya atılıyordu. İttihatın 3. Kongresi’nde Türkçülük karşıtı (aslında müslüman olmayan azınlıklar kastediliyor) her düşüncenin cezalandırılması őǧütleniyordu. Müslüman olan Çerkesler, Abhazlar, Çeçenler, Kürtler, Lazlar, Gürcüler ve diǧerlerinin Türklük potası altında eritilebileceǧi őngőrülüyordu. Her alanda bir Türkleştirme politikası yürürlüǧe sokuluyordu. Jőntürk devrimini destekleyen Ermeniler, paradoksal bir biçimde onlar tarafından kurban seçiliyorlardı. Bu olayda, Hamidiye alayları ve Kürt çeteleri de kullanılıyordu, fakat asıl sorumlu kararı alan ve uygulamaya koyan İttihat hükümetiydi. - [Hayatın İşaretleri](https://erolanar.org/hayatin-isaretleri/) - Hayatın kendine özgü işaretleri vardır. Birden karşınıza çıkıverir ve şaşırırsınız. Bunlar öyle işaretlerdir ki, gerçekleşmesi milyarda bir olasılık dahilindedir. Bu işaretlerin özel bir anlamı olduğunu –ya da olması gerektiğini- düşünürsünüz. Nasıl hayatın içinde insanlarla ikili ilişki halindeysek, hayatla da ikili ilişki içinde yaşarız. O günlerde hayat bana sürekli mesajlar yollamaktaydı. Her mesajı beklerken bir çocuk gibi sabırsız ve heyecanlıydım. - [Kuzey Amerika Notları (1)](https://erolanar.org/kuzey-amerika-notlari-1/) - Kolejden kasabaya on beş yirmi dakikalık bir yürüyüş ile ulaşılıyordu. Kasabada küçük bir yat kulübü, restoranlar ve kafeteryalar vardı. Sonraları birçok kez kasabaya yürüdüm. Montreal’e gitmediğim zamanlar, akşam yemeklerini burada yiyordum. Sokaklarda çok fazla insan göremiyordunuz. Evlerin önü de boştu genelde, sanki hayalet bir kasaba gibi idi. Daha sonraları kasabanın bu ıssızlığına bakarak, “Acaba burada insan yaşıyor mu?” diye sormuştum kendi kendime. - [Yeniden Darbe Günlerine mi Döndük?](https://erolanar.org/yeniden-darbe-gunlerine-mi-donduk/) - Bu insanlar sokağa silahlarıyla, tanklarıyla, toplarıyla darbe yapmak için çıkmıyorlar. Kuşkusuz bunların içinde çok küçük bir kesim darbe arzusu içinde olmuş olabilir. Ama gostericiler arasında yapılan araştırmalarda darbe isteyenlerin oranı çok düşük. Gerçekte ortada bir darbe var, o da hükümetin muhaliflerine orantısız şiddetle davranarak onların gösteri ve muhalefet özgürlüklerini engelleyerek hukuka ve demokrasiye yaptığı darbe. - [Elif Şafak, Orhan Pamuk ya da Vicdan Ne Yana Düşer Usta?](https://erolanar.org/elif-safak-orhan-pamuk-ya-da-vicdan-ne-yana-duser-usta/) - Ama insanın bu dünyaya gelmesinin amacı sadece bunları mı yaşamaktır? Yoksa arasıra da olsa kendi halkının ve diğer halkların daha iyi, daha özgür yaşaması için katkıda bulunmak mı? Düşünce özgürlüğünü sadece kendi için değil, herkes için savunmak gerekmez mi? Hepsi sadece ödüllerden ve “bir pazar başarısı öyküsü”nden ibaret olarak mı kalacak? Şu soruyu sormadan da duramıyorum, aynı Dostoyevski'nin “Suç ve Ceza” adlı kitabında olduğu gibi: “Peki ya vicdan ne olacak?” - [Welcome to Reality!](https://erolanar.org/welcome-to-reality/) - Babasıyla birlikte ABD’nin gördüğü en idiot başkanlardan birisi olan George W. Bush bir zamanlar, “kapitalizmin insanlığın icat ettiği en iyi sistem olduğunu” söylemişti. Ȍyleyse insanlığa açlıktan, şiddetten, savaşlardan, polis copundan gazından ve baskılardan başka birşey getirmeyen bu “en iyi” sisteminizi alın başınıza çalın! - [Parana Gerçeği, Belleği ve Adaleti Kurtarma Forumu Neler Yapar?](https://erolanar.org/parana-gercegi-bellegi-ve-adaleti-kurtarma-forumu-neler-yapar/) - Bu suçları işleyenlerin belirlenmesi ve yargılanması, zamana bağlı değildir. Bu gerçekleşirse, Brezilya için büyük bir sosyal ve politik ilerleme olacaktır. Fakat sadece geçmişe bakıp kalmayalım, işkence bugün de cezaevlerinde tutuklulara yaygın olarak uygulanmaktadır. Dün, bugün ya da yarın, işkence gibi igrenç bir suçun failleri yargılanmalıdır. - [İlişkiler Toprakta Açılmış Kuyulara Benzer](https://erolanar.org/iliskiler-toprakta-acilmis-kuyulara-benzer/) - Zeki bir insan öyle bir an gelir ki çok aptalca bir davranışta bulunabilir. Ya da çevresinde aptal olarak bilinen bir insan bazen hiç kimsenin göremeyeceği gerçekleri görebilecek kadar mantıklı davranabilir. Her insanın bir düğmesi vardır, uygun zamanda o düğmeye basmayı bilirsen o insan bir anda içsel dünyasını sana açar. - [McDonald’s Bolivya’da Neden İflas Etti?](https://erolanar.org/mcdonalds-bolivyada-neden-iflas-etti/) - Bolivya, Güney Amerika’nın en yoksul ülkelerinden birisi. Bu nedenle bu insanlar ilk fırsatta iş bulmak umuduyla, Güney Amerika’nın finans merkezi olan Brezilya’nın São Paulo kentine gidiyorlar. Burada özellikle tekstil sektöründe bir çeşit çağdaş köle olarak çok az bir ücrete çalışıyorlar. Bu tekstil atölyelerinin sahipleri de çoğunlukla Bolivyalılardan , oluşuyor; yani Bolivyalı Bolivyalıyı sömürüyor aslında. Bu insanlar, yemeden içmeden asgari düzeyde harcama ile insanlık dışı koşullarda yaşıyorlar. - ['İnsanı İnsana Kırdırdılar...'](https://erolanar.org/insani-insana-kirdirdilar/) - Her savaş, mülteciler yaratır. Onlar sırtlarında acılarla, dilini bile bilmedikleri bir ülkeye sığınırlar. Ȍlümden kurtuldukları için belki biraz sevinçlidirler. Ama bir cehennemden diğerine gelmişlerdir yalnızca. Mültecilik belki de dünyanın en zor işidir. Çünkü mülteci yok insandır. Pir Sultan Abdal‘ın dediği gibi, “Demiri demirle dövdüler; biri sıcak biri soğuktu. İnsanı insanla kırdılar; biri aç biri toktu." İşte insanlık tarihinin ve savaşların özeti bu. - [Beyni Olmayan Deniz Yıldızı](https://erolanar.org/beyni-olmayan-deniz-yildizi/) - Bir deniz yıldızı öyküsü duymuştum: Bir adam, okyanus sahilinde yürüyüş yaparken, denize telaşla birşeyler atan birisine rastlar. Biraz daha yaklaşınca, bu kişinin sahile vurmuş deniz yıldızlarını okyanusa geri attığını fark eder ve, “Niçin bu deniz yıldızlarını okyanusa atıyorsunuz?” der. Topladıklarını hızla okyanusa atmaya devam eden kişi, “Yaşamaları için.” yanıtını verince, adam sakinlikle şöyle söyler:“İyi ama, burada binlerce deniz yıldızı var. Hepsini okyanusa geri atmanıza imkan yok. Hem sizin bunları denize atmanız neyi değiştirecek ki?” Yerden bir deniz yıldızı daha alarak okyanusa atan kişi, “Bak onun için çok şey değişti.” yanıtını verir. - [Kırmızı Muz](https://erolanar.org/kirmizi-muz/) - İnternetin bu kadar yaygın olduğu ve iletişimin olanaklarının genişlediği söylenen bu çağda, kırmızı muz olduğundan haberiniz var mıydı? Açıkçası benim Brezilya’ya gidene kadar bundan haberim yoktu. Brezilya’da 42 çeşit muz var ve kırmızı muz da bunlardan birisi. - [Türkiye Diasporası Çerkesleri Ne İstiyor?](https://erolanar.org/3173/) - Biz Çerkeslerin 19. Yüzyılda Rus-Çerkes savaşları sonrası soykırımdan geçirilerek Osmanlı topraklarına sürgün edilmiş bir halk olduğumuzun, ulusal "krar anavatanımıza dönme konusunda RF (Rusya Federasyonu) ile amarelecer başlanması, anavatana dönüş sürecinin devlet tarafından desteklenmesi öncelikli taleplerimizdir." - ['Tanrı Bütün Halkları Özgür ve Mutlu Kılsın,Fakat Çerkesleri de Unutmasın!' (3)](https://erolanar.org/tanri-butun-halklari-ozgur-ve-mutlu-kilsinfakat-cerkesleri-de-unutmasin-3/) - Çerkes Halkı inkar, ırkçılık ve asimilasyon politikaları sonucunda yok oluşun eşiğine gelmiştir. İnsanlık tarihinin ortak mirası, dünyanın en zengin alfabesine, en çok sessiz harfe sahip dili "Ubıhca" Anadolu topraklarında yok oldu. Anayasanın ruhu Çerkes Halkı'na ve benzeri durumdaki diğer halklara "pozitif ayırımcılık" ilkesini tarif ve kabul etmesi ile belirlenecektir. Pozitif ayırımcılık; insanlık tarihinin ortak hazinelerine sahip çıkması gereğinden ötürü eşitlikçi ve özgürlükçü bir anayasada yer almalıdır. - [Dağların Boyun Eğmez Çocukları: Çerkesler (2)](https://erolanar.org/daglarin-boyun-egmez-cocuklari-cerkesler-2/) - “Öteki kimdir? Öteki, ‘bizden olmayandır.’ Öteki, ‘ben, sen ve onun’ dışındakidir. Öteki, dışarıda olan, marjinal insandır. Öteki, azınlıkta olandır. Öteki, daima kimliksizleştirilmeye çalışılandır. Sarayların, konakların görkemli odalarında üretilir, onlar için yeni ihanetler. Öteki, daima ihanete uğrayandır. Onlar dünyanın ve Türkiye'nin ‘bizden olmayan’, ‘ötekileridir.’ - [Artık Medya Sensin!](https://erolanar.org/artik-medya-sensin/) - İnterneti tamamen denetim altına almak ve onun getirdiği özgürlüğü yok etmek olası degildir. Çin’de internet yasaklarına karşı gizli yeraltı internet kafeler var. Ȍyleyse artık medya sensin, ne yazılı basına ihtiyaç var, ne de yalanın sözcüsü televizyon kanallarına. Yeni çağ kendi medyasını da yarattı. Bu kaos ortamında, yolda yürüyen insan, artık yazılı ve görsel basındır; bu insanın elindeki cep telefonu da sisteme karşı bir silaha dönüşebiliyor. Toplumların tarihine baktığımızda, kaos dönemlerinin arkasından insanların daha özgür ve önceye göre daha çok haklara sahip olduklarını görebiliriz. - [Şerif Mardin ve Bir Öteki Mahalle Hikâyesi](https://erolanar.org/serif-mardin-ve-bir-oteki-mahalle-hikayesi/) - Sonuçta sadece devlet insanları kategorize ederek, onların düşünce özgürlüğünü engellemiyor. Bunu "aydın" insanlar da yapıyor. Onların çoğunun kafasında da, devletin verdiği önyargılar ve resmi ideolojinin izleri duruyor. Ve insanları bu bakış açısıyla yargılıyor, “öteki mahalle”ye sürgün ediyorlar. - [Alman Usulü Hesap](https://erolanar.org/alman-usulu-hesap/) - Bundan yıllar önceydi, Ankara’da Çankaya Belediyesi Mithatpaşa konferans salonunda “Gözaltında Kayıplar Sempozyumu” yapılacaktı. Sempozyum, iki gün boyunca çeşitli etkinlik ve bildiri sunumlarıyla sürecekti. Bu amaçla her yerden sempozyuma katılmak üzere insan hakları aktivistleri ve kayıp yakınları gelmişlerdi. İstanbul’dan da Ragıp Zarakolu ve diger arkadaşlar gelmişlerdi. Onunla ikimiz, İnsan Hakları Derneği (İHD) merkez yönetim kurulu üyesi idik. O gün akşama dek çalıştık ve sempozyumu izledik. Akşam olunca, ertesi gün buluşmak üzere herkes dağıldı. - ["Orhan Pamuk benim şiirim gibi bir şiir yazsın da görelim lan!"](https://erolanar.org/orhan-pamuk-benim-siirim-gibi-bir-siir-yazsin-da-gorelim-lan/) - Dostoyevski genç yaşında ilk kitabı olan “İnsancıklar”ı yayınladığında Rus edebiyat dünyasında büyük bir ilgi ve övgüyle karşılaştı. Ȍzellikle zamanın ünlü edebiyat eleştirmeni Belinski onu yere göğe koyamadı. Fakat daha sonraki kitaplarından bazıları yayınlanınca da aynı eleştirmenler onu yerin dibine soktular. Oysa Dostoyevski aynı kişi idi, yapıtı farklı olsa da, aynı çizgide edebiyat serüvenini sürdürüyordu. Dostoyevski ölene dek edebiyat eleştirmenleri ve diğer yazarların eleştirilerinden sıkıntı çekti. - [Şerif Mardin ve Erol Anar - İsmail Beşikci](https://erolanar.org/serif-mardin-ve-erol-anar-ismail-besikci/) - Türkiye’de, Türk düşün hayatı, Türk düşün tarihi gibi konularda çalışan öğretim üyeleri düşün yasaklarına hiç değinmemektedirler. Bu da devletçi bir tutumdur. Düşün yasakları hiç dert edilmeden, düşün yasakları eleştirilmeden, özgür eleştiri savunulmadan düşün hayatı, düşün tarihi incelenebilir mi? - [Bir İngiltere Vizesi Hikâyesi](https://erolanar.org/bir-ingiltere-vizesi-hikayesi/) - 1996 yılında dilimi güçlendirmek altı aylığına Londra’ya gitmeye karar vermiştim. Bu amaçla hazırlık yapmıştım. Uluslararası Af Örgütü’nün Türkiye’deki ilk üyelerinden birisiyim. O zamanının Af Örgütü Türkiye Masası Temsilcisi Jonathan Sugden bana kurum adına bir davetiye yollamıştı. Bu süre içerisinde hem Af Örgütü’nde gönüllü olarak çalışacak, hem de dil kursuna gidecektim. Londra’da yaşayan çocukluk arkadaşım Can ise bana hem davetiye yollamış, hem de bir dil kursuna kaydımı yaptırmıştı. Daha önce kendisini Londra’da ziyaret etmiştim. İşyerimden de ücretsiz izine ayrılacaktım. Yine Londra’da yaşayan İskoç bir arkadaşımdan da davetiye gelmişti. Bütün belgelerim hazırdı. - [Irmak Çocukları](https://erolanar.org/irmak-cocuklari/) - Irmak çocukları... İşte onlar bizlerdik ve anlatılan bizim, biraz da hepimizin hikâyesiydi. O ırmak hâlâ düşlerimde uzaklara doğru akmaya devam ediyor. Kim bilir belki de bize masumiyet çağından geride kalan bir imge. Bir de o gizli elma bahçeleri... - [Hayvanlar ve İnsanlar](https://erolanar.org/hayvanlar-ve-insanlar/) - Hayvanlar insanlardan çok daha fazla özgürdür. Örneğin hayvanlar, sürü içerisinde diğerlerinin göreceği endişesine kapılmadan tuvaletini yapar, gaz çıkarır veya çiftleşirler. Yani istedikleri an, istedikleri şeyi yapmaya çalışırlar, fazla hesap yapmazlar. İnsanlık gelecek yüzyılda insan ya da hayvan haklarının ötesinde, “canlı hakları” bilincine ulaşacaktır. Evrende yaşayan her canlının yaşamaktan doğan hakları vardır, tıpkı insanların haklarının olduğu gibi. - [Hayvan Haklarının Sırası mı?](https://erolanar.org/hayvan-haklarinin-sirasi-mi/) - Daha yazıya başlarken, başlıktaki soruya, “Evet hayvan haklarını savunmanın tam da sırası.”diye yanıt verecegim. Ne zaman hayvan haklarını savunanlar gündeme gelse, toplumun bir kesimi şuna benzer sözler söylüyor: “Hayvan haklarını bırakın. Önce insan hakları lazım. İnsanın değerinin olmadığı bir yerde, hayvanın değeri mi olur? Bu sözler daha birçok gerekçeye sığınılarak devam ediyor: “Biz karnımızı doyuramıyoruz, siz hayvan haklarından söz ediyorsunuz!” - [Pablo Neruda’nın Evinden Notlar](https://erolanar.org/pablo-nerudanin-evinden-notlar/) - Hava iyice kararınca evden çıkıyor ve kendimizi yokuş aşağıya okyanusa doğru vuruyoruz. Kulaklarımızda bir fısıltı gibi esen rüzgâr bize Neruda’nin şiirlerini okuyor: “Bir attır rüzgâr: denizde, gökte devineni dinle. Götürmek ister beni: dinle nasıl devinir dünyada taşımak için beni uzaklara.” - [Mayıs Anneleriyle buluşma ve Che Guevara'nın evinden notlar](https://erolanar.org/mayis-anneleriyle-bulusma-ve-che-guevaranin-evinden-notlar/) - Daha önce buradaki motosikletin, “Bir Motosiklet Günlüğü” adlı filmde kullanılan motosiklet olduğunu duymuştuk. Bunu müze müdüresine sorduğumuzda, bunun filmdeki motosiklet olmadığını, ama 1933 model Che’nin kullandığı ile hemen hemen aynı özelliklere sahip olduğunu söylüyor. Müzenin müdüresi kadın ile tanışıp, ona gezimiz hakkında bilgi veriyoruz. Bizimle oldukça ilgileniyor. Daha önce burayı Fidel Castro, Venezuela eski Devlet Başkanı Hugo Chavez ile ziyaret etmiş. Müdüre hanım, bize onlarla çekilmiş fotoğraflarını gösteriyor. - [La Boca Cumhuriyeti’nde](https://erolanar.org/la-boca-cumhuriyetinde/) - Daha sonra yine bir gece otobüsüyle, saatler süren bir yolculuktan sonra Mendoza’ya ulaşıyoruz. Burası ülkenin batısında kalan Şili sınırına yakın, üzüm bağları ve şaraplarıyla ünlü bir bölge. Zeytinyağ üretimi de yapılıyor ayrıca. Zaten kente girişte yolun her iki yanında,güzelliğiyle bakanları büyüleyen uçsuz bucaksız üzüm bağları yer alıyor. - [Fadime (II)](https://erolanar.org/fadime-i-ya-da-tuvale-asili-bir-huzun-imgesi/) - merhaba ve hoşça kal fadime sen artık fadime değilsin belki bir gün yine yazarım sana bir katil şefkatini taşıyan kirli beyaz bir manifesto - [Sana Mektuplar: Ertelenmiş Düşler, Ertelenmiş Hayatlar](https://erolanar.org/sana-mektuplar-ertelenmis-dusler-ertelenmis-hayatlar-2/) - [Sana Mektuplar: İki Kişilik Galaksi](https://erolanar.org/sana-mektuplar-iki-kisilik-galaksi/) - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (VIII)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-viii/) - Oradan sonra düşüncelerle dolu ilerlerken, yine bir köşede karşılaştığım Theokritos’tan pastoral şiirler dinlemeyi arzu ederdim. Daha sonra bahçenin gizli bir köşesinde “hüzün beyitlerinin hocası” olarak bilinen Ovidius’tan sana olan aşkımı anlatan en hüzünlü siirini benim için yazmasını dilerdim. Ve onun “Metamorfozlar” adlı yapıtını kutsal bir emanetmiş gibi, seni buluncaya dek yanımda taşımayı isterdim: kutsal, okunmuş bir tuz ya da ekmek gibi. - [Siz de Çok Meşgul müsünüz?](https://erolanar.org/siz-de-cok-mesgul-musunuz/) - Paul Aster şöyle diyor: “İnsanlar asla söyledikleri kadar meşgul değillerdir. İnsanların öncelikleri vardır ve bazen sıra sana gelmez.” - [Hayata Dair Notlar](https://erolanar.org/hayata-dair-notlar/) - Sosyal medya, fiziksel ve içsel yalnızlıkların, sanal kalabalıklarla çarpıştıǧı yerdir. Sanal kalabalıklar, yalnızlık duygusunu geçirmez, tam tersine derinleştirir. Sanal kalabalıklar, çoǧalmış yalnızlıklardır. Bu da çaǧımız insanına fiziksel yalnızlıǧın yanısıra sanal yalnızlık duygusunu da yaşatır ve onu daha da kendisine yabancılaştırır. Bazı kișiler daha keskin, daha radikaldirler ya da öyle görünürler. Ancak bu, o kișinin, daha devrimci, etkili ve dönüștürücü olduğu anlamına gelmez. Gerçek devrimci, her gün yeniden kendini kanıtlama eylemine ve sloganlara sığınarak ucuz gösterilere girmeyen, kendi dahil her seyi sorgulayan, uzun soluklu olarak mücadele yürütebilen insandır. - [Erol Anar Yazını: ‘Uzaklara Mektuplar’ Üzerine](https://erolanar.org/erol-anar-yazini-uzaklara-mektuplar-uzerine/) - [Seçmemeyi Seçmek](https://erolanar.org/secmemeyi-secmek/) - Toplumsal yaşam, çoğu zaman insanları, iki ya da daha fazla seçenek arasında tercihe zorlar. İnsanlarsa, çeşitli kaygılarla seçeneklerden birisini tercih ederler. Sistem bizim önümüze hep seçenekler koyar ve bizi onlarla oyalar. Bu seçeneklerin, çoğunlukla hepsi olumsuzdur. Bunlardan herhangi birini tercih etmek, sizin için çoğu zaman yararsız bir çabadır. Yine de insanlar, bunlardan kendileri için daha yararlı olduǧunu düşündüklerini seçerler. Bu gibi durumlarda hemen hemen hiç aklımıza gelmeyen üçüncü bir seçenek vardır oysa: Hiçbirini seçmemek. Yani seçmemeyi seçmek. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (VI)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-vi/) - Kolombiya’da Aracata’da Garcia Marquez’in doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği nehir kasabasında seninle karşılaşmayı isterdim. Bir hazine gibi taşıdığımız yalnızlığımızın ağır yükü sırtımızda “Yüzyıllık Yalnızlık”ın geçtiği sokaklarda seninle elele yürümeyi, ve aşk ve yalnızlığın muhteşem karışımından doğan büyülü duygusunu tatmayı arzu ederdim. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (V)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-v/) - Sonra bir tüy kadar kadar hafif vücudumu yüzlerce metre yukarıdan, asla şaşmaz bir incelikle hesapladığım yedinci dalgaya bırakmayı isterdim; tıpkı “Kelebek” gibi. Vücudum havada süzülerek aşağıya dalgalara doğru yaklaştıkça özgürlüğe ve sana giderek daha da yaklaşmış olduğumu bilerek hiç olmadığım kadar mutlu olmayı isterdim... - [Dostoyevski Nedir?](https://erolanar.org/dostoyevski-nedir/) - [Sokrates'in Bastonu (III)](https://erolanar.org/sokratesin-bastonu-iii/) - Sınırların önemi ortadan kalkıyor deniliyor. Ama yine de, ben buna en azından bugün için pek ihtimal vermiyorum. Avrupa Birliği (AB) içinde, her geçen gün ekonomik problemlerin yanısıra kültürel çatışma ve problemler de büyüyor. Ayrıca AB, kendi içinde yeniden sınırların korunması ve denetlenmesini tartışıyor. Son olarak İngiltere’de AB karşıtı parti yüzde 14 oy aldı. Kapitalizmin var olan krizinin daha da büyümesi ile, AB’nin daǧılması sürpriz olmaz. - [Sokrates'in Bastonu (II)](https://erolanar.org/sokratesin-bastonu-ii/) - Türkiye’de iken ünlü Brezilyalı yazar Jorge Amado’nun bir kitabını okumuştum: “Amerika’nın Türkler Tarafından Keşfi” Tabii burada yazarın “Türk” olarak nitelediǧi topluluk, aslında Araplardan başkası değil. Brezilya’daki Araplar, müslüman ve hristiyanlar olarak ikiye ayrılıyorlar. Müslüman ve hristiyan Arapların, genelde birbirleri ile ilişkisi yok, birbirlerinden hoşlanmıyorlar. Yani burada din faktörü, ulus faktörünün önüne geçmiş durumda. - [Sokrates'in Bastonu (I)](https://erolanar.org/2880/) - Halkların, etnik, dinsel grup ve azınlıkların kendi kültürlerini yaşamaları ve kendi ana dillerinde eğitim yapmaları o ülkeye yalnızca zenginlik katar. “Bir ülkede birden fazla resmi dil olmaz.” diyenlere de şunu sőyleyeceğim: Őrnegin Bolivya’da 32 resmi dil vardır. - [Tarihe ve aşka dair düşler (X)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-x/) - Sonra o kırılgan Kuzey tanrıları gibi, İdun’un altın elmalarını arar gibi senden en küçük bi iz bulmak için gençliğimi bu yolda gözümü kırpmadan harcamayı dilerdim. Sonra altın elmalara ulaşamadan gençliğini yitirmiş bir tanrı gibi çok yorgunmuş gibi yere uzanıp sonsuz ve kesintisiz bir uykuya dalıp bir daha hiç uyanmamayı dilerdim. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (IX)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-ix/) - Sonra yüreği yaralı Felix’in Madame de Mortsauf’a yazdığı mektuplar gibi, sana bir yığın mektup yazmayı ve aşkımı anlatmayı isterdim. “Vadideki Zambak” adını verdiğim sana, platonik aşkımı bir acı çiçegi gibi sunar ve karşılık beklemeden seni sevmeyi dilerdim. Sonra acılar içinde ölen, zambaktan ve ölümcül güzellikteki vadiden uzaklaşır ve anlamsız hayatımı boş işlere adardım. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (IV)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-iv/) - Dostoyevski’nin “Kumarbaz” romanının kahramanı gibi, kazanacağımdan mutlak şekilde emin olarak cebimdeki son parayla kumar oynayıp gerçekten de hatırı sayılır bir miktar kazanmayı ve kazandığım tüm parayı zerre kadar değer vermeden, paraya şiddetle ihtiyacı olan sevdiğim, ama ne yazık ki beni sevmeyen kadının ayakları dibine atabilmeyi ve hiçbir şey söylemeden arkamı dönüp odadan çıkmayı isterdim. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (III)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-iii/) - Sonra binbir tehlikeyi aşarak, zorlukla uğursuz ve o korkunç iki dudağının arasında hayatınızı taşıyan bir cadıdan çaldığım geleceği haber veren sihirli bir küreye bakışlarımı kilitleyerek, dudaklarımda en büyülü sözcüklerle senin nerede dünyanın hangi köşesinde olduğunu ve o an ne yaptığını görebilmeyi isterdim. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler (II)](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler-ii/) - Rodos adasında bir yel değirmeni olmayı isterdim; yaşlanmış kanatlarım yavaş yavaş rüzgârla birlikte dönerken, karşımda her an, aşkının ve özgürlüğünün meşalesini onurla taşıyan Helios heykelini görebilmeyi dilerdim. Ve yine bir gün Helios heykelinin ayakları dibinden her yıl denize atılan dört atlı arabanın içinde olmayı ve tüm evreni seni bulabilmek amacıyla dörtnala gezebilmeyi isterdim. - [Tarihe ve Aşka Dair Düşler](https://erolanar.org/tarihe-ve-aska-dair-dusler/) - Ruhunu huzura kavuşturmam için yalvaran sana, tıpkı kral oğlu Bodhidharma gibi, “Bir ruhun olduğunda bunu yapacağım.” demeyi, peşinden gittiğin ama aradığında bulamadığının farkına varıp huzura kavuştuğunu görmeyi, evetin ve hayırın ötesinde olanı, bir kez görülüp bir daha görülmeyeni çiçek bahçesine benzeyen eteklerine sermeyi ve senin tenine, etine, kemiklerine, sessizliğine ve özüne sahip olmayı isterdim. - [Bilişsel Çelişkilerimiz ve Yanılsamalarımız](https://erolanar.org/bilissel-celiskilerimiz-ve-yanilsamalarimiz/) - Kendimizi hiç de kimseden aşağıya görmeyiz. Bu eğer aşağılık kompleksinden ya da diğer sorunlu davranış biçimlerinden kaynaklanmıyorsa normal ve doğal bir davranıştır. Ama çoğunlukla bunun arkasında kompleksler yatar. Örneğin bir konuyu araştırmadan, öğrenmeden bile sanki biliyormuş gibi rol yapmayı seçer ya da o konuyu iyi bilenleri dahi küçümsemeye çalışırız. Sosyal medyadaki bazı haberlere yapılan yorumlarda bu tür kompleksli davranışlara yönelik birçok örnek bulabiliriz. - [Yayıncılar Gerçekten Edebiyattan Anlıyorlar mı?](https://erolanar.org/yayincilar-gercekten-edebiyattan-anliyorlar-mi/) - Ȍrneğin Brezilya’da büyük yayınevlerinin, kitabevlerinin içinde kendi standları var. Bastıkları kitap, direkt olarak kendi standlarından kapaktan sergileniyor. Bunun için kitabevlerine ücret ödüyorlar. Diğer küçük ve orta ölçekli yayınevlerinin kitapları ise binlerce kitabın arasında gözden kaybolup gidiyor; kıyıda köşede ya da depoda tezgâh altında duruyor. Ayrıca kitabevinin vitrinine, kitabınızın konulması için kitabevine hatırı sayılır bir miktar ödeme yapmanız gerekmektedir. - [Yakın Tarihe Bir Tanıklık: Bir Kontrgerilla Hikâyesi](https://erolanar.org/yakin-tarihe-bir-taniklik-bir-kontrgerilla-hikayesi/) - Çiller döneminin hesabı sorulmadı Özellikle Çiller’in başbakanlığı döneminde, pekçok suikast ve “faili meçhul” cinayet gerçekleştirildi. Bu dönemin üzeri kapatıldı ve hesap sorulmadı. Çiller, Kürt sorununu şiddet politikalarıyla çözmek için her yolu denedi. Ancak yangını büyütmekten başka bir iş de yapmadı. - [Kırık Kollular Coğrafyasından Notlar](https://erolanar.org/kirik-kollular-cografyasindan-notlar/) - Demokrasi açıklık rejimidir diyoruz, ama kendimize gelince bunu uygulamıyoruz. Demokrasiyi nedense hep başkalarının uygulaması gereken bir kavram olarak görüyoruz. Bizim onu uygulamamıza gerek yok bu düşünce biçimine göre. Güçsüz ve mağdur olduğumuzda demokrasiyi talep ediyor, bir şekilde iktidarı ya da gücü ele geçirdiğimizde demokrasinin d’sini uygulama düşüncesi aklımızdan dahi geçmiyor. - [Latin Amerika’da Anarşist Bir Deneyim: Cecília Komünü](https://erolanar.org/latin-amerikada-anarsist-bir-deneyim-cecilia-komunu/) - "Her şeyin ortak olduǧu ve aile egoizminin yıkıldıǧı, bir anarşist - sosyalist çekirdek oluşturmanın zorluǧunun yanında, İtalya’da bunun için arazi edinimi de çok zordu. Bu nedenle Rossi, okyanus őtesi toprakları düşündü. Grup içinde en çok kabul gőren düşünce Porto Alegre’den sonra Uruguay’a gidip yerleşmekti. Fakat denizde uzun süre seyretmekten de kaynaklanan saǧlık sorunları nedeniyle, Brezilya’nın Parana eyaletinin Paranaguá limanında gemiden inildi." - [Sanat Sonsuz mudur?](https://erolanar.org/sanat-sonsuz-mudur/) - Ȍzellikle teknoloji alanındaki gelişmeler ve internet dünyası, sanata yeni olanaklar sunmakla birlikte, aynı zamanda onu bir anlamda da tüketmeye başladı. Ȍrneğin müzeler sanal ortama girdi, sanat sergileri de. Ancak internet ortamında görülecek yapıtlar ile orijinal yapıtların farklılığı kıyas edilemez. Ayrıca insanlar daha az müzeye ve sanat sergilerine gidiyorlar. Turistlerden başka çok az insan müzeye gidiyor. En son ne zaman bir müzeye gittiniz? - [Sen Üç Yanlış Bir Doğru Etmezsin!](https://erolanar.org/sen-uc-yanlis-bir-dogru-etmezsin/) - Yanındaki insan ayağı takılıp yere düştüğünde, ilk tekmeyi atan da sensin. “Ben böyle biri miyim?” dediğini duyar gibiyim. Bunu lütfen bana değil de, iş yerindeki, partideki, dernekteki, sendikadaki arkadaşlarına ya da bir zahmet kendi eşine ve çocuklarına sor. Onlar sana gerçekte kim olduğunu söyleyeceklerdir. O kadar küçülüyorsun ki zaman zaman, mikroskobun altına koysalar seni, eminim görünmezsin. - [Küresel Kapitalizm Evrensel İnsanı Öldürüyor](https://erolanar.org/kuresel-kapitalizm-evrensel-insani-olduruyor/) - Evrensel insan, çok yőnlü insandır; psikolojiden felsefeye, sanata edebiyata, birçok alanda őğrenir - [Yalnızlık Adası](https://erolanar.org/yalnizlik-adasi/) - Yalnızlık adasında, yaratıcılık ırmağında düşler avlarsın. - [Occam'ın Usturası ve İkili İlişkiler](https://erolanar.org/occamin-usturasi-ve-ikili-iliskiler/) - İşte Occam'ın usturasını elimize alarak "Unsurlar gereğinden çok çoğaltılmamalıdır." ilkesinden hareketle "İkili ilişkiler ister gerçek hayatta, isterse sanal ortamda olsun gereğinden çok çoğaltılmamalıdır." ilkesini uygulayabiliriz. Vururuz usturayı kesip atarız ilişkinin bizi saran iplerini. Böylece daha özgür ve rahatlamış hissederiz kendimizi de. - [Diktatör ve Yazar](https://erolanar.org/diktator-ve-yazar/) - Kuşkusuz bir insan büyük bir yazar ya da sanatçı olabilir. Ama önemli olan, bir sanatçı ya da yazar olmaktan çok yaşam serüvenini onurlu, dürüst, adaletsizliğe boyun eğmeyen bir insan olarak tamamlamaktır bence. Sadece bir sanatçı olarak değil, bir insan olarak hatırlanmak da önemlidir. - [Yeni Bir Los Angeles Ayaklanması Olabilir mi?](https://erolanar.org/yeni-bir-los-angeles-ayaklanmasi-olabilir-mi/) - Politik bilinçten yoksun bilinçsiz kitleler, devlete değil, onun politikalarıyla birbirlerine yőnlendirilir. Los Angeles ayaklanmasında olduğu gibi. O ayaklanmada finans kapitalin simgeleri değil de, Koreli ve diğer azınlıkların küçük dükkânlarının hedef seçilmesi, yağmalanması bu politikanın bir ürünüdür. Ezilenlerin, sosyal, ırksal ve sınıfsal açıdan, bunun sorumlusu olan devlet yerine, diğer bir ezilen grubu hedef alması bu tür olaylarda sık sık gőrülmektedir. - [Uruguay Günlüğü III: Yağmurlu bir günde tarihi sokaklarda yürümek](https://erolanar.org/uruguay-gunlugu-i-yagmurlu-bir-gunde-tarihi-sokaklarda-yurumek/) - Montevideo, yaşam kalitesi ve güvenlik açısından dünyanın en güvenli otuz kentinden birisi olarak seçilmiş. Zaten Uruguaylılarla konuştuğunuzda, hemen ülkelerinin ne kadar güvenli olduğundan söz ediyorlar. Haklılar da, ama Uruguay çok küçük bir ülke. O yüzden çevresindeki diğer ülkelere göre daha güvenli. Bu kent aynı zamanda bir kongre merkezi. - [Marx ve Bakunin Üzerine Notlar](https://erolanar.org/marx-ve-bakunin-uzerine-notlar/) - O, fanatik bir özgürlük sevdalısı olduğunu söylerken, aynı zamanda da özgürlüğü insan zekasının ve mutluluğunun içinde filizlenebileceği biricik ortam olarak değerlendirir. [VII] Anarşizmin farkı da budur. Çeşitli ülkelerde yaşanan reel sosyalizm deneyimleri, özgürlüğün en önemli sorun olduğunu tarihsel olarak ortaya koymuştur. Bu konuda da Bakunin haklı çıkmıştır. - [Geleceğin Toplumu 5: İnsanın En Büyük Devrimi Ölümsüzluk Olacaktır](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-5-insanin-en-buyuk-devrimi-olumsuzluk-olacaktir/) - Bilim insanlarına göre bugün insanlıǧı dört teknoloji deǧiştirmektedir: Bunlar nanoteknoloji, bilişim teknolojisi, enformasyon teknolojisi ve biyoteknolojidir. İşte bunların tümü gelecekte insanın ölümsüz olma düşüncesini gerçekleştirmesine yardımcı olmaktadır. Yine bazı bilim insanlarına göre, gelecek 20 yılda, 2000 yıldır sahip oldugumuz gelişmeye eşit bir gelişme yaşayabiliriz. - [Geleceǧin Toplumu 7: Robotlar Geleceǧimizi mi Çalacak?](https://erolanar.org/geleceǧin-toplumu-7-robotlar-geleceǧimizi-mi-calacak/) - İktidarı elinde bulunduran elitlerin üretim için, insan emeǧine ihtiyaçları kalmayabilir. Gelecekteki ayrım, elitler ve yoksullar arasında olacaktır, çeliski ise, elit sınıflar ile işsiz yoksullar arasında olacaktır. Bu yoksullar ise üretim sürecine doǧrudan katkı sunamayan, bir meslek sahibi olmayan kadın, erkek, çocuk toplumun büyük çoǧunluǧunu oluşturacaktır. - [Geleceğin Toplumu 6: Post-endūstriyel Toplumda İdeolojiler Ölecek mi?](https://erolanar.org/gelecegin-toplumu-6-post-endustriyel-toplumda-ideolojiler-olecek-mi/) - İdeolojinin sonu demek, aslında insanın daha iyi bir toplum ve yaşama ideallerinin de sonu demek anlamına gelir. İnsanı ayakta tutan ve onun zorluklara dayanmasını saǧlayan tek şey geleceǧe olan umududur. İşte o da ortadan kalkarsa, o zaman distopik, umutsuz bir toplumdan başka bir şey geriye kalmaz. Bu da insanın tarihsel gelişim çizgisine aykırıdır. - [Egzistansiyalist Kahvaltı](https://erolanar.org/egzistansiyalist-kahvalti/) - Hayat bazen egzistansiyalist bir kahvaltıdır. Çok sert geçer, - [Geleceǧin Toplumu (2): Yapay Zekâya Sahip Olan Geleceǧe de Sahip Olur](https://erolanar.org/geleceǧin-toplumu-2-yapay-zekaya-sahip-olan-geleceǧe-de-sahip-olur/) - Bazı bilim insanları yapay zekânın (artificial intelligent = AI) insanlıǧın kıyameti olacaǧına dikkat çekiyorlar bu baǧlamda. - [Geleceǧin Toplumu (3): İkili İlişkiler](https://erolanar.org/geleceǧin-toplumu-3-ikili-iliskiler/) - Yalnızlıǧın diǧer boyutu ise, kişideki yabancılaşmayı yakıcı bir dozda arttırmasıdır. - [Tūrk Medyası Üzerine Bir Otopsi Denemesi](https://erolanar.org/turk-medyasi-uzerine-bir-otopsi-denemesi/) - Sonuç olarak, alternatif olan dıșındaki ana akım medya daima iktidarın, devletin, resmi ideolojinin ve sistemin yanındadır. - [Neoliberalizme Karşı Yeniden Ayağa Kalkışın Olanakları](https://erolanar.org/neoliberalizme-karsi-yeniden-ayaga-kalkisin-olanaklari/) - [Güney Amerika'da Siyaset ve Kültür](https://erolanar.org/guney-amerikada-siyaset-ve-kultur/) - “Gūney Amerika insanı, bir yandan sömürgecilikle, darbelerle, acıyla ve kanla yazılmış bir yazgının çocuğudur. Diğer yandan ise, coşkusuyla, çocuk neşesiyle ve karnavalıyla alabildiğine hayatın tadını çıkaran bir insandır. Yarını düşünmez; anı yaşar. Yoksul da olsa, her zaman dudaklarında, bir uçurtma gibi asılı bir gülücük taşır. Bitmeyen enerjisi ve hayata bağlılığı vardır.” - [Ben Kendi Cehennemime Odun Taşıyorum](https://erolanar.org/ben-kendi-cehennemime-odun-tasiyorum-2/) - CEHENNEM ÖTEKİ DÜNYADA DEĞİL, BU DÜNYADADIR. CEHENNEM YANI BAŞIMIZDA, İÇİMİZDE VE DIŞIMIZDADIR. BİZE HÜKMEDEN HER ŞEY CEHENNEMİMİZDİR. DAHA DA ÖTESİ ÇOĞU ZAMAN CEHENNEM KENDİMİZDİR. Derler ki, “Cehenneme herkes kendi odununu taşır.” Bazen kendi yarattığımız cehennemde, başkalarını da yakmaya çalışırız. Oysa herkes kendi yarattığı cehennemde yanar. - [Ana Akım Medya: Manipülasyon ve Retorik](https://erolanar.org/ana-akim-medya-manipulasyon-ve-retorik/) - Ȍyleyse artık medya bireyin kendisidir; ne yazılı basına ihtiyaç var, ne de yalanın sözcüsü televizyon kanallarına. Yeni çağ kendi medyasını da yarattı. Bu kaos ortamında, yolda yürüyen insan, artık yazılı ve görsel basındır; bu insanın elindeki cep telefonu da sisteme karşı bir araca dőnüşebilir. - [Tuvale Şizofren Vuruşlar: Vincent Van Gogh](https://erolanar.org/tuvale-sizofren-vuruslar-vincent-van-gogh/) - Gerçekte onun yaşamı ölüm ile yaşam arasında bir yerde geçmiştir. Belki de bu yüzden daha otuz yedi yaşındayken tabancayla kendisini göğsünden vurarak intihar etmiştir. Van Gogh, resim sanatının Dostoyevski’sidir. - [Sistemin Doǧrusu Bizim Yanlışımızdır](https://erolanar.org/sistemin-doǧrusu-bizim-yanlisimizdir/) - [Podemos, Syriza ve İktidar Oyunları Üzerine](https://erolanar.org/podemos-syriza-ve-iktidar-oyunlari-uzerine/) - [Üç Devrimci Kadın ve Bir Döneme Bakış](https://erolanar.org/uc-devrimci-kadin-ve-bir-doneme-bakis/) - [Anarşist Aforizmalar](https://erolanar.org/anarsist-aforizmalar/) - [Yalnızca Biraz Rüzgâra İhtiyacımız Vardı](https://erolanar.org/yalnizca-biraz-ruzgara-ihtiyacimiz-vardi/) - [Sana Mektuplar: Dostoyevski Okuyan Kız](https://erolanar.org/sana-mektuplar-dostoyevski-okuyan-kiz/) - Bazen bir gerçeği sanki bir rüya görürmüş gibi yaşarız; bir rüyayı ise o derece hissederiz ki, sanki kaskatı bir gerçeğin ortasındaymışız gibi ürpeririz. - [Katya](https://erolanar.org/katya/) - “Aşklar ve Kuşlar Azalırken” - [İslâmcı ”Aydın” Prototipine Dair Bir Analiz](https://erolanar.org/islamci-aydin-prototipine-dair-bir-analiz/) - Sanata olan ilgisi yok denecek kadar azdır, bu yüzden estetik duygusu da gelişkin deǧildir. - [Edebiyat Baronlarının ya da “Aydının İktidarının” Sonu](https://erolanar.org/edebiyat-baronlarinin-ya-da-aydinin-iktidarinin-sonu/) - [Hayat Bir Toro’dur Sevgilim](https://erolanar.org/hayat-bir-torodur-sevgilim/) - Bazen bir ıslık hızıyla boynuzlar gövdemizi yalar geçer, soğuk terler dökerek ürpeririz. - [Gerçeklerden Önce Ütopyalara İhtiyacımız Var](https://erolanar.org/gerceklerden-once-utopyalara-ihtiyacimiz-var/) - Siz siz olun, ekmeksiz kalın ama asla ütopyasız kalmayın… - [Kavakların Gölgesinde Dinlenen Çocukluk](https://erolanar.org/kavaklarin-golgesinde-dinlenen-cocukluk/) - Çocukluk - [Herkes Kendi Yolunda Yürür](https://erolanar.org/herkes-kendi-yolunda-yurur/) - [Bir Milyon Sayfa Kitap](https://erolanar.org/bir-milyon-sayfa-kitap/) - Şunu öǧrendim, öz disiplin ile bir insan hedeflediǧi her şeye olmasa da, çoǧu şeye erişir. - [Hapishanenin Olmadıǧı Bir Toplum Mümkün mü?](https://erolanar.org/hapishanenin-olmadiǧi-bir-toplum-mumkun-mu/) - Sokaǧa çıkıp yürümeye başladıǧımızda, her on metrede bir görünmeyen duvara çarparız. - [Sana Mektuplar](https://erolanar.org/sana-mektuplar/) - Yașam her zaman güçlü olmayı gerektirir. - [Değişen İlişkiler, Alışkanlıklar ve Sosyal Medya](https://erolanar.org/degisen-iliskiler-aliskanliklar-ve-sosyal-medya/) - Diǧer yandan ana akım medyadaki manipülasyon gibi, sosyal medyada da manipülasyon vardır. - [Sorgulanmamış, Yaşanmamış Hayatlar, İzdüşümler...](https://erolanar.org/sorgulanmamis-yasanmamis-hayatlar-izdusumler/) - [İnsan Kazandıkça Değil, Kaybettikçe Olgunlaşır](https://erolanar.org/insan-kazandikca-degil-kaybettikce-olgunlasir/) - Kaybetmek de bazen kazanmaktır. İnsan aslında kazandıkça değil, kaybettikçe olgunlaşır. - [İçimizdeki Otoriter](https://erolanar.org/icimizdeki-otoriter/) - Otoriteye karşı çıkmak için, önce kendi içimizdeki otoriter eǧilimi yok etmemiz gerekiyor. - [Chomsky’nin Anarşizm Anlayışına Eleştirel Bir Yaklaşım](https://erolanar.org/chomskynin-anarsizm-anlayisina-elestirel-bir-yaklasim/) - Ancak hiçbir ideoloji ve hayat pratikte düz bir çizgi izlemez. - [Arayışımızın Bittiǧi Nokta Tükendiǧimiz Yerdir](https://erolanar.org/arayisimizin-bittiǧi-nokta-tukendiǧimiz-yerdir/) - Aramaktan vazgeçtiğinde bulduğunu sanırsın. - [Nazi Kampında Bir Çadır: Stuthofluların Çadırı](https://erolanar.org/nazi-kampinda-bir-cadir-stuthoflularin-cadiri/) - Stuthoflular, umudun kırıntısının bile olmadığı, insanlığın en karanlık yanlarının açığa çıktığı bir çadırdaydılar. - [Yalnızlığın Başkentinden Notlar](https://erolanar.org/yalnizligin-baskentinden-notlar/) - Yalnızlığına çarparak parçalanıyor insan… - [Gūney Amerika’da Darbeler Tarihine Bir Bakış](https://erolanar.org/guney-amerikada-darbeler-tarihine-bir-bakis/) - [İktidar Savaşları ve Entelektüel Tavır](https://erolanar.org/iktidar-savaslari-ve-entelektuel-tavir/) - Tarih manipülasyona, egemenlerin kendi iktidar savaşlarını yürütmek amacıyla yaptıkları işgal ve savaşlara karşı direnişin de tarihidir aynı zamanda. - [‘Her İlişki Bıçak Sırtında Bir Yolculuktur’](https://erolanar.org/her-iliski-bicak-sirtinda-bir-yolculuktur/) - He ilişki, ihanet sūrecinden geçer, bu sūreçten sonra ya tökezler ya da sonsuza kadar sūrecek bir baǧa dönūşūr. - [Herkesin Denizi Kendisine Okyanustur](https://erolanar.org/herkesin-denizi-kendisine-okyanustur-2/) - Evet, limanda gemilerimiz hâlâ bizi bekliyor sevgili dostum. Ama ne yazık ki sonsuza kadar beklemeyecekler… - [Paulo Coelho’nun Tragedyası](https://erolanar.org/paulo-coelhonun-tragedyasi/) - Brezilya Yazarlar Akademisi, yıllarca Coelho’yu kapı önünde bekletti - [İktidar ve Hegemonya](https://erolanar.org/iktidar-ve-hegemonya/) - [El Tren de la Muerte: Düşlerin Bașladığı ve Sona Erdiği Nokta](https://erolanar.org/el-tren-de-la-muerte-duslerin-basladigi-ve-sona-erdigi-nokta/) - [İnsanın ve Düşüncenin Gelişimine Bir Bakış](https://erolanar.org/insanin-ve-dusuncenin-gelisimine-bir-bakis-2/) - [Tutsaklık ve Özgürlük](https://erolanar.org/tutsaklik-ve-ozgurluk/) - Sınırsız őzgürlüğümüzün karșılığı, sadece bir avuç nefestir. - [Hayata Dair Notlar: Anlam Arayışı](https://erolanar.org/hayata-dair-notlar-anlam-arayisi/) - [Bizi Eksikliklerimiz Değil Fazlalarımız Öldürüyor](https://erolanar.org/bizi-eksikliklerimiz-degil-fazlalarimiz-olduruyor/) - Sanki herkes kirli de bir tek biz temiziz. - [İçimizdeki Devlet ve İktidar Tutkusu](https://erolanar.org/icimizdeki-devlet-ve-iktidar-tutkusu/) - Őzgürlük, yarının değil, bugünün şimdiki an’ın sorunudur. - [Günümüz Toplumunda Yabancılaşma Sorunu](https://erolanar.org/gunumuz-toplumunda-yabancilasma-sorunu/) - [Resmi İdeolojinin Yarattıǧı Prototip Üzerine](https://erolanar.org/resmi-ideolojinin-yarattiǧi-prototip-uzerine/) - Bu yūzden bu prototip, insani deǧerlere de yabancılaşmıştır. - [Her İlişki Bir Akıştır](https://erolanar.org/her-iliski-bir-akistir/) - [İçimizdeki Faşizm](https://erolanar.org/icimizdeki-fasizm/) - Bir ötekileştirme politikasıdır bu. Sisteme aykırı olan her şey ötekileştirilir. - [Hayata Dair Aforizmalar](https://erolanar.org/hayata-dair-aforizmalar/) - l Kendisini göremeyen ve kendi gerçeǧini başkalarından işiten kişi ne kadar da zavallı ve acınasıdır. - [Zaman Kavramı Üzerine Bir Deneme](https://erolanar.org/zaman-kavrami-uzerine-bir-deneme/) - Ama kaval kemiğinin altında bir anlık karıncalanmadır zaman… - [Kentler ve Katiller](https://erolanar.org/kentler-ve-katiller/) - [Burjuva Sanat Değerlerine Bir Başkaldırı: DADAİZM](https://erolanar.org/burjuva-sanat-degerlerine-bir-baskaldiri-dadaizm/) - Bu yüzyılda artık Mona Lisa bıyıklı ve keçi sakallıdır. - [Nesneler Dünyasında İnsan Olmak…](https://erolanar.org/nesneler-dunyasinda-insan-olmak/) - Dervişlerin felsefesini de bu bakış oluşturur: Bir lokma, bir hırka… - [“Yağmurlu Űlkenin Sürgün Konuğu” Ahmet Kaya](https://erolanar.org/yagmurlu-ulkenin-surgun-konugu-ahmet-kaya/) - Bu ülkede bugüne dek birçok sürgünler çıktı, şairler, yazarlar, sinemacılar, ses sanatçıları ve besteciler. O, sürgünde ölen Nazım Hikmet, Yılmaz Güney ile aynı kaderi paylaştı. - [Osmanlı-Türk Aydınında Yabancılaşma Sorunu (II)](https://erolanar.org/osmanli-turk-aydininda-yabancilasma-sorunu-ii/) - İki tür davranış biçimi belirmiştir: Birincisi dinsel bir karşı çıkışla “Batılı” değerleri reddetmek. İkincisi ise, kendi kültür ve değerlerini yadsıyarak “Batı” değerleri içinde kaybolmak. - [Osmanlı Türk Aydınında Yabancılaşma Sorunu (I)](https://erolanar.org/osmanli-turk-aydininda-yabancilasma-sorunu-i/) - Enver, Talat ve Cemal Paşalar yargılanacakları korkusuyla; 1 Kasım 1918’de Alman torpidobotuyla İstanbul’dan ayrıldılar. Bu őrnek bile tek başına İttihatçıların ne kadar Avrupa merkezci olduklarını gősterir. - [Hippi İsyanı Günleri: WOODSTOCK](https://erolanar.org/hippi-isyani-gunleri-woodstock/) - Woodstock, savaşa, insanlığın acılarına, devlet şiddetine karşı bir isyandır. - [Seni Ben Uzaklarda Unuttum](https://erolanar.org/seni-ben-uzaklarda-unuttum/) - Ve artık neyi unuttuğunu unutacak kadar unutuyorum seni - [Yaralı Bir Yüreğin Güncesi](https://erolanar.org/yarali-bir-yuregin-guncesi/) - Her yürek yaralıdır ve bu hiçbir zaman kapanmayan, iyileşmeyen bir yaradır. - [Gri Yağmurlar, Ölü Kuşlar ve Yakamozlar](https://erolanar.org/gri-yagmurlar-olu-kuslar-ve-yakamozlar/) - Saba Melikesi kadar güçlü ve yaralı, Troya’nın tahta atı kadar güçsüz ve onun üzerine yağan yağmurlar kadar yalnızdı. - [Sessizlik Evlerinde Dinlenmek](https://erolanar.org/sessizlik-evlerinde-dinlenmek/) - [Aynalar ve Camlar](https://erolanar.org/aynalar-ve-camlar/) - Anadolu’da, “Su gibi aziz ol.” derler. Ben de diyorum ki kendime sevgili dostum, cam kadar şeffaf, ayna kadar gerçekçi ol. - [İnsanlar En Çabuk Arayışlarından Vazgeçerler](https://erolanar.org/insanlar-en-cabuk-arayislarindan-vazgecerler/) - Bazen ise kaybetmeyi göze alabilsek, hayatımız çok daha yaşanılası olacaktır. - [Hayat Doksan Dakikadır](https://erolanar.org/hayat-doksan-dakikadir/) - Çoğu zaman bir şeylerin bizim olduğunu düşünüyoruz ve ona yönelik çaba harcamaktan kaçınıyor, zamanı değerlendirmiyoruz. - [Hayat Dört Gözle Bizi Bekliyor](https://erolanar.org/hayat-dort-gozle-bizi-bekliyor/) - Yandaki evin bahçesinden çok sevdiğim şarkıcı Mercedes Sosa’nın büyüleyici sesi yükseliyor. Hayatı ve aşkı anlatıyor Sosa mükemmel yorumuyla. - [Liberter Komünizm Üzerine Düşünceler](https://erolanar.org/liberter-komunizm-uzerine-dusunceler/) - “Yıkmak yaratıcı bir dūrtūdūr.” diyen Bakunin’e karşı Kropotkin “Yalnızca yıkmak yetmez.” der. - [Tūketim Kūltūrū İçinde Sıkışan Birey](https://erolanar.org/tuketim-kulturu-icinde-sikisan-birey/) - O zaman insan neyi umut edeceğini iyi bilmeli ve bunun gerçekleşmesi için mücadele etmeli. - [Auschwitz’den Sonra](https://erolanar.org/auschwitzden-sonra/) - Eva Schloss, kampta babasını ve kardeşini yitirir, ama annesi ile birlikte sağ kalmayı başarırlar. - [Gönūllū Köle İki Kere Köledir](https://erolanar.org/gonullu-kole-iki-kere-koledir/) - Çūnkū Goethe’nin dediǧi gibi, “En ūmitsiz kölelik kendini özgür sandığındır." - [Sürgün](https://erolanar.org/surgun/) - Sürgün, giderek büyüyen bir hüznün yorgun tașıyıcısıdır. - [Aradığımız Tek Şey Kendimizdi](https://erolanar.org/aradigimiz-tek-sey-kendimizdi/) - Sen gittin, sonra yağmur geldi, yağmurlar… - [Depresyondayımmmm](https://erolanar.org/depresyondayimmmm/) - kendi çok bilinmeyenli denklemlerinde kaybolup gitmișlerdi sessizce - [“Herkes Dünyayı Değiștirmeye Çalıșıyor, Kendisini Değiștirmeye Çalıșan Yok”](https://erolanar.org/1584/) - Herzen, “Herkes dünyayı değiștirmeye çalıșıyor, kendisini değiștirmeye çalıșan yok.” derken yerden göğe kadar haklı. (Bu söz, Tolstoy'a ait olarak bilinir, ama gerçekte Herzen'in sözüdür.) - [Sevgiden Yoksun Bir Hayat Beș Para Etmez](https://erolanar.org/sevgiden-yoksun-bir-hayat-bes-para-etmez/) - Oysa sevgi, aşktan çok daha uzun sürecek bir süreci ifade eder. Sevgide, aşktaki gibi mantığa dayanmayan bir tutku ve kayıtsız şartsız bağlanma yoktur. - [Bizim Temel Hastalığımız Her șeyi Küçümsemektir](https://erolanar.org/bizim-temel-hastaligimiz-her-seyi-kucumsemektir/) - Küçümseme ayrıca kişinin kendisini tanıdığı yanılsamasından da kaynaklıdır. Böylece birey bașkalarını da kolaylıkla tanıdığını düşünür ve insanları yargılar, değerlendirir ve küçümsemeye bașlar. - [Bilgiye Ulaşmak Kolaylaştıkça İdiotluk da Artıyor](https://erolanar.org/bilgiye-ulasmak-kolaylastikca-idiotluk-da-artiyor/) - Peki okumak tek başına yeterli midir? Elbette deǧil, eǧer okuduklarımızı, başkalarının deneyimlerini, kendi içsel yolculuǧumuz, arayışımız ve öz deneyimlerimizle birleştirip içselleştiremezsek, o zaman okuduklarımızın gelişimimize çok büyük katkısı olmayacaktır. - [Özgürlük Ekmekten Daha Değerlidir](https://erolanar.org/1510/) - Ekmek, özgürlükten daha mı değerlidir? Tarihe bakarsak, yoksulların, ezilenlerin özgürlük için, iktidarlara başkaldırdıklarını, tiranları devirdiklerini ve insanlıǧın sürekli bir özgürlük arayışı içinde olduǧunu da görebiliriz. - [Kendini Keşfetmek İsteyen İnsan Kendine Soyunur](https://erolanar.org/kendini-kesfetmek-isteyen-insan-kendine-soyunur/) - Oysa kendinden memnun olan insan, ileriye deǧil, geriye doǧru giden insandır. Bu şuna benzer: Bir kum saatini sıfırdan başlatarak ters çevirirsiniz ve ulaşabileceǧi en yüksek seviyeden en aza doǧru bir hareket başlar kum saatinde. İnsan da kendisinin en ileriye noktaya ulaştıǧını düşünürse, onda da bir çöküş kaçınılmazdır. Giderek eriyecek, kumları aşaǧıya doǧru düşecek, kendisini bitirecektir her saniye. - [Sanal Ölüler Mezarlıǧı](https://erolanar.org/sanal-oluler-mezarliǧi/) - [Kendini Arama Serüvenine Dair](https://erolanar.org/kendini-arama-seruvenine-dair/) - [Samimiyetinden Kuşku Duyulan Her Şey Değerini Kaybeder](https://erolanar.org/samimiyetinden-kusku-duyulan-her-sey-degerini-kaybeder/) - [Hayatın Görünmez Eli](https://erolanar.org/hayatin-gorunmez-eli/) - [“Aklı Uçkurunda Bir Filozof: Charles Bukowski”](https://erolanar.org/akli-uckurunda-bir-filozof-charles-bukowski/) - [Son İnsan](https://erolanar.org/son-insan/) - [Mutsuzluk bulaşıcıdır: Bireyleri Mutsuz Olan Bir Toplum Mutlu Olamaz](https://erolanar.org/mutsuzluk-bulasicidir-bireyleri-mutsuz-olan-bir-toplum-mutlu-olamaz/) - [Herkesin Duvarı Kendisidir](https://erolanar.org/herkesin-duvari-kendisidir/) - [Bir Hayatı Değil, Bir Yanılsamayı Yaşadınız Siz](https://erolanar.org/bir-hayati-degil-bir-yanilsamayi-yasadiniz-siz/) - [Sisler İçindeki Yüzler](https://erolanar.org/sisler-icindeki-yuzler/) - [Bazen İnsan da Tıpkı Bir Saat Gibi Durur](https://erolanar.org/bazen-insan-da-tipki-bir-saat-gibi-durur/) - [Bir İnsanın En Değerli Hazinesi Uzaklarıdır](https://erolanar.org/bir-insanin-en-degerli-hazinesi-uzaklaridir/) - [Bireysel Tarihim Üzerine Notlar](https://erolanar.org/bireysel-tarihim-uzerine-notlar/) - [Kıyılar](https://erolanar.org/kiyilar/) - [Eleştiri, Özeleştiri ve Kapitalizmin Krizi Üzerine Notlar](https://erolanar.org/elestiri-ozelestiri-ve-kapitalizmin-krizi-uzerine-notlar/) - [Umutlu Olmak İçin, Önce Umutsuzluğun Dibine Vurmak Gerekir](https://erolanar.org/umutlu-olmak-icin-once-umutsuzlugun-dibine-vurmak-gerekir/) - [İki Kişi Arasında Kalırsanız Üçüncüyü Seçin](https://erolanar.org/976/) - [Nesnel Gerçeklik Ve Sanallık Felsefesi](https://erolanar.org/960/) - [Karşı-kimliklerin Sistem İçinde Eritilmesi](https://erolanar.org/karsi-kimliklerin-sistem-icinde-eritilmesi-2/) - [Bazı İnsanlar Mezar Gibidir](https://erolanar.org/bazi-insanlar-mezar-gibidir/) - [Dostoyevski Üzerine Notlar (7): İçimizdeki duvar](https://erolanar.org/dostoyevski-uzerine-notlar-7-icimizdeki-duvar/) - [Dostoyevski Üzerine Notlar (5): Rus Edebiyatı Dersleri](https://erolanar.org/807/) - [Dostoyevski Üzerine Notlar (4): Dostoyevski, Turgenyev ve Tolstoy](https://erolanar.org/dostoyevski-uzerine-notlar-4-dostoyevski-turgenyev-ve-tolstoy/) - [Dostoyevski Üzerine Notlar (3): Bir Sanatçı Olarak Dostoyevski](https://erolanar.org/dostoyevski-uzerine-notlar-3-bir-sanatci-olarak-dostoyevski/) - [Dostoyevski Üzerine Notlar (2): Sibirya Hapishane Günleri](https://erolanar.org/dostoyevski-uzerine-notlar-2-sibirya-hapishane-gunleri/) - [Dostoyevski Üzerine Notlar (1): Hayatına Bir Bakış](https://erolanar.org/dostoyevski-uzerine-notlar-1-hayatina-bir-bakis/) - [Ben Robot Deǧilim Google](https://erolanar.org/ben-robot-deǧilim-google/) - [Güneşe Sıkılmış Bir Kurşundur 21 Mayıs](https://erolanar.org/gunese-sikilmis-bir-kursundur-21-mayis/) - [Kuşatma](https://erolanar.org/kusatma/) ## Páginas - [Beyaz Zenciler - Ingvar Ambjörnsen](https://erolanar.org/kitaplik/beyaz-zenciler-ingvar-ambjornsen/) - Norveç'in karşı kültür, yeraltı edebiyatının en önemlisidir. Ingvar Ambjörnsen günümüzde “yerleşik bir toplum dışı” olarak ve uyumsuz, eşcinsel, depresif, bağımlı, yalnız yaşayan kahramanları anlatmasıyla tanınan bir yazar. İskandinavya'nın Chuck Palahniuk'u bence. Severek okuduğum kitaplardan birisi oldu bu kitap. Yazarın tarzı, biraz Beat kuşağı yazarlarını anımsatıyor bana, özellikle de William S. Burroughs'u. "Gençliğinde upuzun saçları ile Hair müzikalinden çıkma bir figüre benzetilen Ambjörnsen, “Esrar serbest bırakılsın” türünden demeçler vermekten çekinmedi. Özel hayatını medyaya asla yansıtmayan, Beyaz Zenciler’in gördüğü olağanüstü ilgi yüzünden hippi ile punk arası bir kuşağı temsil ettiği söylenen, “uyuşturucu maddeler yazarı” olarak anılan bir yazar. - [Sisin İçinden Notlar](https://erolanar.org/gunun-sozu/sisin-icinden-notlar/) - Hayat da bir sise benzemiyor mu, sis dağıldığında ölüyoruz… - [WP File download search](https://erolanar.org/wp-file-download-search/) - [Özgürlük Hemen, Şimdi ve Burada!](https://erolanar.org/gunun-sozu/ozgurluk-hemen-simdi-ve-burada/) - [İletişim](https://erolanar.org/iletisim/) - [Sanatın Sonu - Donald Kuspit](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/sanatin-sonu-donald-kuspit/) - Pahalı işleriyle tanınan popüler İngiliz sanatçı Damien Hirst'ün Salı günü bir Mayfair galerisinin vitrinine yerleştirdiği enstalasyon çalışması, aynı gece, eseri çöp sandığını söyleyen bir temizlik görevlisi tarafından kaldırılıp çöpe atıldı. - [Yatak Odasında Felsefe](https://erolanar.org/kitaplik/yatak-odasinda-felsefe/) - [La Boétie: "Siyasal İktidarın Özü Tiranlıktır Hep."](https://erolanar.org/kitaplik/la-boetie-siyasal-iktidarin-ozu-tiranliktir-hep/) - Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev, Etienne de La Boétie - [Friedrich Nietzsche: “Bütün Soğuk Canavarların En Soğuğuna Devlet Denir”](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/friedrich-nietzsche-butun-soguk-canavarlarin-en-soguguna-devlet-denir/) - [Mutlu Olma Sanatı - Bertrand Russell](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/mutlu-olma-sanati-bertrand-russell/) - ... Mutluluğun sırrı şudur: İlgilerinizi olabildiğince genişletin; sizi ilgilendiren şeylere karşı tepkilerinizin düşmanca değil, olabildiğince dostça olmasına bakın. - [Sanat ve İdeoloji Kitapları](https://erolanar.org/kitaplik/1369-2/) - [Açık Düşman – Jean Genet](https://erolanar.org/kitaplik/acik-dusman-jean-genet/) - "Açık Düşman" başlıklı kitap, onun bu sosyal yöndeki mücadelesinin belgesidir. - [Hiç Kimseyi Sizi Isıracak Mesafeye Yaklaştırmayın!](https://erolanar.org/gunun-sozu/hic-kimseyi-sizi-isiracak-mesafeye-yaklastirmayin/) - Yarışmaya bayılır insanlar. Hepsinin nedeni Adler’in ortaya koyduğu gibi, aşağılık kompleksi ve üstünlük eğilimidir. Aslında birer zavallılar. O yüzden yarışmak istiyorlar. Geçemedikleri olduğunda itaat edip boyunlarını uzatırlar sessizce, eğer birini geçerlerse sidik yarışında onu ezip yok etmeden rahat edemezler. - [Pis Moruğun Notları - Charles Bukowski](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/pis-morugun-notlari-charles-bukowski/) - "herkesin mutlu olma biçimi farklıdır...” - [Fernando Pessoa: “Düş Kurmakla Geçti Ömrüm”](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/fernando-pessoa-dus-kurmakla-gecti-omrum/) - [Kimdir Başkaldıran İnsan? – Albert Camus](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/kimdir-baskaldiran-insan-albert-camus/) - "Her başkaldırmada, haksıza karşı bir tiksintiyle birlikte, insanın kendi benliğinin herhangi bir yanına tam ve birdenbire bir katılışı vardır…” - [Ömür Ulutaşlı Döner Bursu](https://erolanar.org/omur-ulutasli-doner-bursu/) - ["Büyük Lokma Yut, Büyük Laf Söyleme"](https://erolanar.org/buyuk-lokma-yut-buyuk-laf-soyleme/) - Asla yapmam dediğimiz şeyleri yaparken, bunun ne kadar doğal olduğunu da ister istemez içselleştiriyoruz. İşte hayattan öğrendiğim, en azından öğrenmeye çalıştığım en önemli derslerden birisi bu: Gereksiz yere , laf olsun diye konuşma ve büyük laflar etme. Laf edeceksen de bir yanılma payı bırak her zaman. Asla yapmam yerine, yapmak istemiyorum diyebiliriz örneğin. İkisi birbirinden çok farklıdır. - [Anarşist Bir Antropoloji](https://erolanar.org/kitaplik/anarsist-bir-antropoloji/) - Şu sıralar okuduğum David Graeber'in "Anarşist Bir Antropolojiden Parçalar" adlı kitabında ilginç düşünceler yer alıyor. Yazar, günümüzde birçok insanın anarşizm düşüncesinden felsefesinden etkilenmekle birlikte kendisini "anarşist" olarak tanımlamaktan kaçındığına dikkat çekmiş. Aslında bu kökeni 2500 yıl önceye dayanan bir felsefeye inananların, "sağa sola bomba koyan suikastçı" gözü dönmüş bir kişiliğe sahip olarak yansıtılmasından ileriye geliyor. Anarşizm içinde birçok kanat var - [Burukluk - Emil Michel Cioran](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/burukluk-emil-michel-cioran/) - Temel bir yanılgı olmasından da evvel, hayat, ne ölümün ne de şiirin düzeltmeyi başarabildiği bir zevksizliktir. - [Özgür Düşünce ve Akademik Üretim](https://erolanar.org/gunun-sozu/ozgur-dusunce-ve-akademik-uretim/) - Akademik yazıların sıkıcılığı bir yana, şablonlara ve kuralara uyma zorunluluğu onu kısıtlar ve içerisindeki özgün düşüncenin de neredeyse yok edilmesi sonucunu doğurur. Burada akademisyen, alıntlarla, göndermelerle kendi özgür düşüncesine gidecek yolu açmaktan ziyade, yazıyı bir alıntılar ve göndermeler bütünü olarak kurallara uygun biçimde inşa eder. Özgün düşüncesi yok denecek kadar azdır. İşte onun için akademik yazılarda ruh yoktur, özgür düşünce ise hiç yoktur. En azından çoğunlukla bu böyledir. - [Ne Mutlu Liderleri, Önderleri Olmayanlara...](https://erolanar.org/gunun-sozu/ne-mutlu-liderleri-onderleri-olmayanlara/) - Ne mutlu çifte standartları olmayan insanlara, gerçeği yalnızca gerçeği nedensiz, bahanesiz görmek ve o gerçeklik üzerinden hayatı tanımlamak ve üretmek isteyenlere. Ne mutlu kendi kirini de görüp temizlemeye çalışanlara. İşte gerçekliğe en yakın olanlar onlardır. - [İşte Bu Aynılıktır Öldüren Bizi](https://erolanar.org/gunun-sozu/iste-bu-ayniliktir-olduren-bizi/) - Her şey anlamsız geliyor o noktada insana. Ve anlıyor ki hiçbir şey yukarıya konulmamalı. İnsanın üzerine... Kutsanmamalı... - [Kırılgan İlişkilere Dair Birkaç Not](https://erolanar.org/gunun-sozu/kirilgan-iliskilere-dair-birkac-not/) - Seneca’nın dediği gibi, "Ancak gösterişsiz ve kibirsiz bilge olunabilir."[2] Bilge olabilmek için, başkalarını küçültmeye çalışmaktan, kibirden ve bildiğini sanma yanılsamasından kaçınmak gerekir. Eleştirmek ise yargılamaktan farklı bir şeydir. - [Tek Tabanca Olmak…](https://erolanar.org/gunun-sozu/tek-tabanca-olmak/) - Bazen en iyisi, hiç kimseye boyun eğmemek ve insanların iktidarlarının önünde eğilmemek için tek tabanca olmaktır. - [Sosyal Medya Sahnesinden Notlar](https://erolanar.org/gunun-sozu/sosyal-medya-sahnesinden-notlar/) - Hata yapmayan, her şeyi en iyi bilen, en devrimci, en ahlâklı, en fedakâr… olumlu değerlerin en'lerin hepsini kendimize yüklüyoruz sosyal medyada. - [Bütün Çerçeveleri Atalım Bizi Sınırlayan](https://erolanar.org/gunun-sozu/butun-cerceveleri-atalim-bizi-sinirlayan/) - Artık bireyin kendisi bizzat çerçeveye dönüşmüştür, postmodern görünmeyen bir çerçevedir bu, birey asla o görünmez çerçevenin dışına adım atmak istemez. İsteyenler ise risk almışlardır. Ve risk alanlar daima az sayıdadırlar, ama tarihin gidişatını da onlar belirlerler. - [Eduardo Galeano’ya Eleştirel Bir Yaklaşım](https://erolanar.org/kitaplik/eduardo-galeanoya-elestirel-bir-yaklasim/) - O yüzden siz siz olun, her okuduğunuz kitaptaki bilgilere bir de kendiniz araştırmadan inanmayınız derim. - [Her İnsan Kendine Çıkan Bir Merdivendir](https://erolanar.org/gunun-sozu/her-insan-kendine-cikan-bir-merdivendir/) - Aragon, ünlü şiirinde, "Yalnız insan merdivendir hiç bir yere ulaşmayan” der. Ama bana göre bir insan yalnız olsa da ulaşabileceği bir yer vardır: Kendisi. Kendi iç dünyasına açılan merdivenleri tırmanırsa insan öz kendini tanıyabilir ve kendini de bütünsel olarak görme şansını elde edebilir. - [Bir Kitap Yazdı Dünyayı Değiştirdi: Michel de Montaigne](https://erolanar.org/gunun-sozu/bir-kitap-yazdi-dunyayi-degistirdi-michel-de-montaigne/) - Kitaptaki en sevdiğim sözlerinden birisi de şudur: “Kanunlar doğru oldukları için değil, kanun oldukları için yürürlükte kalırlar.” - [“Gecenin En Karanlık Zamanı, Sabaha En Yakın Olandır”](https://erolanar.org/gunun-sozu/gecenin-en-karanlik-zamani-sabaha-en-yakin-olandir/) - En umutsuz anlarımız, belki de umuda en yakın olduğumuz anlarımızdır. Kim bilir... - [Bazen Nereye Gittiğinin Hiçbir Önemi Yoktur](https://erolanar.org/gunun-sozu/bazen-nereye-gittiginin-hicbir-onemi-yoktur/) - Gerçekte nereye varırsak varalım, varmak istediğimiz yer orası değildir - [İnsanın da İçi Boşaldı Bu Anlamsızlık Çağında](https://erolanar.org/gunun-sozu/insanin-da-ici-bosaldi-bu-anlamsizlik-caginda/) - Boşluk yaratmak bir yana, artık insanın kendisi boşluk olmuş. Her şeyin olduğu gibi insanın da içi boşaldı bu anlamsızlık çağında... - [“Balık mı Suda, Yoksa Su mu Balıktadır?”](https://erolanar.org/gunun-sozu/balik-mi-suda-yoksa-su-mu-baliktadir/) - “Balint, balığın mı suda yoksa suyun mu balıkta olduğunu soruyordu.”[1] Sahi su mu balıktadır yoksa balık mı suda? Macar psikanalist Michael Balint bu soruyu sorar. Balığı sudan çıkarırsak,su yerinde kalır. Öyleyse balık sudadır diyebilir miyiz? Ama suyu balıktan çıkarsak, aynı şekilde balık da yerinde kalır. O zaman su mu balıktadır? - [Selam Olsun Bir Parça Işığa, Aydınlığa...](https://erolanar.org/gunun-sozu/selam-olsun-bir-parca-isiga-aydinliga/) - İktidar karanlık demektir. Çünkü karanlığı, itaati, disiplini, hiyerarşiyi, eşitsizliği ister. Özgürlük ise aydınlıktır, orada artık ne itaat, ne karanlık, ne hiyerarşi ne de eşitsizlik vardır. Orada artık iki şey vardır: Sınırsız özgürlük ve sonsuz aydınlık... - [Uzaklar](https://erolanar.org/gunun-sozu/uzaklar/) - Denizin üzerinden hırçın bir kanat vuruşuyla havalanarak uzaklarda yiten bir martıya bakarsın; gözlerini kısarak ve hüzünle. Kim bilir çoğu zaman ölümü anımsatır sana. Ölüm hep yakınındadır oysa. ... Çılgınca akan bir nehir, parmaklarından dökülüp gidiveren ve delice bir hızla uzaklaşan yaşamını anımsatır sana; bir daha asla yakalayamayacağın… - [İnsan Değildiler](https://erolanar.org/gunun-sozu/insan-degildiler/) - Nesneleşme, şeyleşme doruk noktasındaydı. Birbirine benzetilen her insan iktidarın, sistemin bir zaferiydi. Ve bu aynı zamanda insanlığın yenilgisiydi. Doğadan da kopuştu bu. Doğadan, kendinden ve insanlıktan kopuş… Bunun ötesi sadece bitkisel bir yaşamdı: Düşünmeden, hissetmeden, algılamadan anlamsızca… Tek eksikleri insan değil, birer nesne olmalarıydı. - [Bazen Kilitler Paslanır da Kapılar Açılmaz](https://erolanar.org/gunun-sozu/bazen-kilitler-paslanir-da-kapilar-acilmaz/) - Ama en kötüsü nedir bilir misin? En kötüsü kendimizi, iç dünyamızda bir hücreye atarak kendi üzerimize kilit vurmamızdır. İşte en kötü tutsaklık budur: Kendi kendini tutsak etmek... Gardiyan da kendimizdir, kilt de, tutsak da... - [Gerçek Asıl Cehennemdir](https://erolanar.org/gunun-sozu/asil-cehennem-gercektir/) - Sonra yavaşça ayağa kalkarak yukarıya çıkarsın merdivenleri tırmanıp. Yeniden hayatına kaldığın yerden devam etmek için. Zamanını tamamlaman gereklidir. Bu sıkıcı bile olsa. Yeniden sahte umutlara, beklentilere, oynayanlara, boş isteklere, arzulara, insanların kaprislerine, aşağılık komplekslerine, içi boş vaatlerine, yalanlarına, iktidar kurma girişimlerine tanık olman gerekecektir bir süre daha. - [Bir Fener Olup Karanlığı Aydınlatabilir İnsan](https://erolanar.org/gunun-sozu/bir-fener-olup-karanligi-aydinlatabilir-insan/) - Bir fener olup karanlığı aydınlatabilir insan, en azından kendi karanlığını. Hatta yeri geldiğinde başkalarına bile ışık olup, onların kendi ışıklarını yaratmalarına yardımcı olabilir. - [Postmodern Bir Masalda Yürüyüştür Artık Yalnızlığın](https://erolanar.org/gunun-sozu/postmodern-bir-masalda-yuruyustur-artik-yalnizligin/) - Gerçeğin yakıcı közü genzinde, kaskatı olmuş bir durumda belirsizliğe yürürsün gerçeğin çölünde. Nereye, neden gittiğini bilmeden. Çünkü artık bütün sorular anlamsızdır ve yanıtlar da… - [“Kıran da Olsa Kırıl Düş, Fakat Eğilme Sakın!”](https://erolanar.org/gunun-sozu/kiran-da-olsa-kiril-dus-fakat-egilme-sakin/) - Eğildikçe eğilir, eğildikçe insanlıktan çıkar. Ama ne kadar eğilirse o kadar küçülür ve en sonunda önünde eğildiği kişi tarafından çöpe atılır. Artık hayatı boyunca haksızlığa uğradığını düşünecektir. - [Bizi Boğan Gözlerimizin Alıştığı Bu Yarı Karanlıktır...](https://erolanar.org/gunun-sozu/bizi-bogan-gozlerimizin-alistigi-bu-yari-karanliktir/) - [İki Paris](https://erolanar.org/gunun-sozu/iki-paris/) - O da bilmiyordu önceden iki Paris olduğunu. Yaşam öğretmişti bütün acımasızlığıyla ve hep arkadaki Paris’i yaşamak zorundaydı. Madalyonun ön yüzündeki Paris ise, bir türlü içine giremediği renkli neon ışıklarıydı onun için… - [Kuzeyden Güneye Amerika'ydı Bizim Çocukluğumuz](https://erolanar.org/gunun-sozu/kuzeyden-guneye-amerikaydi-bizim-cocuklugumuz/) - O zamanlar hiç düşünmemiştim buralarda yaşamayı. Ama sonra güçlü ve uzun soluklu bir rüzgâr beni buralara getirdi; ta kıtanın güneyine kadar. - [Yaşam Sürekli Bir Hesaplaşmadır](https://erolanar.org/gunun-sozu/yasam-surekli-bir-hesaplasmadir/) - Yaşamak senin için sürekli bir yanılsama ve yabancılaşmalar toplamı değilse, kendinle sürekli bir hesaplaşmaya girişmen kaçınılmaz. - [Siz Düşünen Bir İnsan Değil, İtaat Eden Bir Makine İstiyorsunuz](https://erolanar.org/gunun-sozu/siz-dusunen-bir-insan-degil-itaat-eden-bir-makine-istiyorsunuz/) - Birbirine benzettiğiniz her insan, kaybettiğiniz özgün bir kişilik, kazandığınız bir makinedir. - [Feminist Bir Entelektüel: Bell Hooks](https://erolanar.org/kitaplik/feminist-bir-entelektuel-bell-hooks/) - Ona göre feminizm, "cinsiyetçiliği, cinsiyetçi sömürüyü ve baskıyı sona erdirmeye çalışan bir hareket" anlamına gelir. Bell Hooks, insanları feminizmi tanımaya ve anlamaya çalışırken şu sözleri söyler: "Yaklaşın, şunu göreceksiniz: Feminizm herkes içindir." - [İktidar Olmanın Psikolojisi](https://erolanar.org/gunun-sozu/iktidar-olmanin-psikolojisi/) - İktidar olmanın psikolojisi şudur: “Öderint dum metuant (Varsın nefret etsinler, yeter ki korksunlar)”. Yukarıda belirttiğim gibi, iktidar sürekli bir korkutma ve tehdit üzerine kurulu bir korku sanatıdır. Ama paradoksal olarak en çok korkanlar da iktidar sahiplerinin bizzat... - [Önce Özgürlüğünü Sattın Sen!](https://erolanar.org/gunun-sozu/once-ozgurlugunu-sattin-sen/) - Önce özgürlüğünü sattın sen! Hem de en ucuza... Şimdi boynundaki zinciri bir susmuş gibi taşıyorsun sen ve bundan da rahatsız değilsin üstelik… İşte o zincir bin yıllık mutsuzluğunun bir sembolüdür artık… Sen yaşadıkça o boynundaki zincir, bir onursuzluk madalyası gibi sallanacak. - [Hayat Dersleri (I)](https://erolanar.org/gunun-sozu/hayat-dersleri-i/) - Şu hayattan öğrendiğim şeylerden birisi de, eğer herhangi bir iş yapmaya adım atıyorsanız, hiçbir zaman gerçek hayattan tanıdıklarınızdan destek ve yardım beklemeyiniz. Yeni tanıdığınız bir insan bile, tanıdıklardan daha çok yardımcı olmak isteyebilir, ama tanıdığınız insanların - [Kaybolduğun Yerde Bulacaksın Kendini](https://erolanar.org/gunun-sozu/kayboldugun-yerde-bulacaksin-kendini/) - Kaybolmayı göze almayan, yabancı sokakları tanıyamaz. - [Postmodern Bir Gölgedir Artık İnsan...](https://erolanar.org/gunun-sozu/postmodern-bir-golgedir-artik-insan/) - Neredeyse, Nietzsche'nin "son insan"ı kaldı yeryüzünde. Şimdi ellerindeki mobil telefonlara kafalarını gömen insanların çoğu artık bir anlam aramıyor ve hakları için mücadele etmek onlara anlamsız geliyor. Çoktan teslim olmuşlar ve ruhları yitip gitmiş. İnsanın gölgesi yitmiş, artık insanın kendisi bir gölge olmuştur. - [Bozuk Plak Gibidir İnsanların Çoğu](https://erolanar.org/gunun-sozu/bozuk-plak-gibidir-insanlarin-cogu/) - Bir inanca ya da ideolojiye bilmeden inanacağına, oku, araştır, öğren bilerek inanma. - [Sanal Alemde Saldırmanın Dayanılmaz Hafifliği](https://erolanar.org/gunun-sozu/sanal-alemde-saldirmanin-dayanilmaz-hafifligi/) - Kendisiyle barışık olmayan insan, sosyal medyada hemen belli ediyor kendisini. Saldırgan ve kendisiyle barışık olmayan insan, kendi mutsuzluğunu çoğaltmaktan başka bir şey yapamayacaktır. - [Her Zaman Rüzgâr Eserdi Thorn Ülkesinde - Ursula K. Le Guin](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/her-zaman-ruzgar-eserdi-thorn-ulkesinde-ursula-k-le-guin/) - Yine de orayı düşündüğüm zaman, denizin üzerindeki sarp uçurumları, o geniş otlakların üzerinde esen rüzgârı, güney sahilinde granit ve sedirden yapılarıyla uğultulu tepelerden Antarktik Okyanusu ile Güney Kutbuna bakan o en sevdiğim kenti, Barren kentini görebiliyorum. - [Diktatör](https://erolanar.org/gunun-sozu/diktator/) - Kitleler partiden önce Şef’e, yani Diktatöre bağlıdırlar. - [Eşitsizlerin Eşitsizliği ya da Eşitsizler Arasındaki Eşitsizlik](https://erolanar.org/kitaplik/esitsizlerin-esitsizligi-ya-da-esitsizler-arasindaki-esitsizlik/) - [Edebiyat Nedir?](https://erolanar.org/gunun-sozu/edebiyat-nedir/) - Edebiyat nedir? Kimilerince politikanın basit bir aracı olarak görülmüştür. - [Yeraltı Edebiyatı: Burroughs’dan “Çıplak Şölen”](https://erolanar.org/kitaplik/yeralti-edebiyati-burrougsun-ciplak-soleni/) - İktidara, topluma, medyaya, holdinglere, tabulara ve her şeye başkaldırı bu. - [Sanatçı, Şair ve Yazara Dair](https://erolanar.org/gunun-sozu/sanatci-sair-ve-yazara-dair/) - Siz siz olun, hiçbir kimseyi ya da hiçbir şeyi kutsamayın. Çünkü hiçbir şey ve hiç kimse kutsanmaya değmez bu dünyada... - [İktidarın Bir Noktadan Sızmasına İzin Verirseniz, O Sizi Tamamen Ele Geçirir](https://erolanar.org/gunun-sozu/iktidarin-bir-noktadan-sizmasina-izin-verirseniz-o-sizi-tamamen-ele-gecirir/) - [Hayat Zayıfları Affetmez](https://erolanar.org/gunun-sozu/1834-2/) - [Kalbimi Kırabilirsin, Ama Telefonumu Asla!](https://erolanar.org/gunun-sozu/kalbimi-kirabilirsin-ama-telefonumu-asla/) - Nesnelere verdiğimiz değerin binde birini bile insanlara vermiyoruz. - [Her şey Doğadaydı, Sırtını Döndüğün Yerde](https://erolanar.org/gunun-sozu/her-sey-dogadaydi-sirtini-dondugun-yerde/) - Kendi bedenindir artık senin mezarın… - [“Kış Aylarında Nice Severdim Gökyüzünü” – Jean Paul Sartre](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/kis-aylarinda-nice-severdim-gokyuzunu-jean-paul-sartre/) - Kişinin tam kendine yöneleceği bir gün bu - [Parmağımıza Yapışan Teknoloji](https://erolanar.org/gunun-sozu/parmagimiza-yapisan-teknoloji/) - [Özgür Toplumun Mayası Özgür Bireylerdir…](https://erolanar.org/gunun-sozu/ozgur-toplumun-mayasi-ozgur-bireylerdir/) - Özgür toplum, özgür bireylerden oluşur. - [Tarkovski Üzerine Birkaç Not](https://erolanar.org/kitaplik/tarkovski-uzerine-birkac-not/) - Önemli bir sinema yönetmeni olabilir, ama bir yazar olarak ve kullandığı üslupla bana çekici gelmedi. - [En Yaygın Davranış Biçimimiz Kendimizi Kandırmaktır](https://erolanar.org/gunun-sozu/en-yaygin-davranis-bicimimiz-kendimizi-kandirmaktir/) - Dünyada en yaygın davranış biçimi kendimizi kandırmak veya inandırmak... - [John Steinbeck’ten Hayal Kırıklığımdır](https://erolanar.org/kitaplik/john-steinbeckten-hayal-kirikligimdir/) - "Eğer yaşamdan az şey beklerseniz onun size tokat atma yetkisini sınırlandırmış olursunuz." s. 73. - [İktidar, Retorik ve Manipülasyon](https://erolanar.org/gunun-sozu/iktidar-retorik-ve-manipulasyon/) - Ve başkalarının yaptığı iyi şeyleri de kendinize mal etmeyi unutmayın. - [İktidar, Olmayan Düğmeyi İliklettirebilecek Beceriye Sahip Olma Sanatıdır](https://erolanar.org/gunun-sozu/iktidar-olmayan-dugmeyi-iliklettirebilecek-beceriye-sahip-olma-sanatidir/) - [Kitaplık](https://erolanar.org/kitaplik/) - [Özgürlük nedir? Sadece İçiboş Bir Kelime mi?](https://erolanar.org/gunun-sozu/ozgurluk-nedir-sadece-icibos-bir-kelime-mi/) - [Hayatım Boyunca Kalıplara Uymayı Sevmedim](https://erolanar.org/gunun-sozu/hayatim-boyunca-kaliplara-uymayi-sevmedim/) - [İmza Günleri ve Söyleşilerimden](https://erolanar.org/imza-gunleri-ve-soylesilerden/) - [Yalnız İnsan - Aragon](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/yalniz-insan-aragon/) - [Özgürlüğü Elde Edemezsiniz, Özgürlük Olabilirsiniz Ancak](https://erolanar.org/gunun-sozu/ozgurlugu-elde-edemezsiniz-ozgurluk-olabilirsiniz-ancak/) - [Zaten Kendisi Tutsak Olan Ruhlar, Özgürlük Getiremez](https://erolanar.org/gunun-sozu/zaten-kendisi-tutsak-olan-ruhlar-ozgurluk-getiremez/) - [Bilgi, Olay, Olgu, Kavram ve Yorum](https://erolanar.org/gunun-sozu/bilgi-olay-olgu-kavram-ve-yorum/) - [İktidar Olmanın Psikolojisi](https://erolanar.org/iktidar-olmanin-psikolojisi/) - [İki Milyon - Erdem Balcı](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/iki-milyon/) - [Nasıl Kavuşursa - Rabindranath Tagore](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/nasil-kavusursa/) - [Savaşa Karşı Çıkmak](https://erolanar.org/gunun-sozu/1047-2/) - [Foucault: Modern İktidar Büyük Gözaltıdır](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/1041-2/) - [Gönüllü Köle](https://erolanar.org/gunun-sozu/gonullu-kole/) - [Hasretinden Prangalar Eskittim - Ahmed Arif](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/hasretinden-prangalar-eskittim-ahmed-arif/) - [Tarih Okumak Zihni Temizler](https://erolanar.org/gunun-sozu/tarih-zihni-temizler/) - [Yavaş Yavaş Ölürler - Martha Medeiros](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/yavas-yavas-olurler-martha-medeiros/) - [İnsan Neyle Yaşar? - Tolstoy ](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/tolstoy/) - [Bukowski: Kötü adamı sevdim hep, kanunsuzu, hergeleyi...](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/bukowski-kotu-adami-sevdim-hep-kanunsuzu-hergeleyi/) - [İnsan Tipi Üzerine](https://erolanar.org/gunun-sozu/893-2/) - [İris'in Ölümü – Didem Madak](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/irisin-olumu-didem-madak/) - [Sevdiğim Şiirler](https://erolanar.org/sevdigim-siirler/) - [Dostoyevski: “Sizin yasalarınızdan bana ne artık?"](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/785-2/) - [Klasiklerden Alıntılar](https://erolanar.org/klasiklerden-alintilar/) - [Hepimiz Büyük Bir Hapishanedeyiz](https://erolanar.org/gunun-sozu/hepimiz-buyuk-bir-hapishanedeyiz/) - [Kralın Soytarıları](https://erolanar.org/gunun-sozu/kralin-soytarilari/) - [Devrimci Olabilmek Değil, Devrimci Kalabilmek Önemlidir...](https://erolanar.org/gunun-sozu/devrimci-olabilmek-degil-devrimci-kalabilmek-onemlidir/) - [Bir İdolüm, Bir Önderim, Liderim yok Benim...](https://erolanar.org/gunun-sozu/bir-idolum-bir-onderim-liderim-yok-benim/) - Bir idolüm yok benim. Bir önderim, bir liderim yok. Elbette insanlığın özgürlüğü için mücadele edenlere saygım var - [İnandığı Şeyi Bilmeli İnsan, Hem de İyi Bilmeli...](https://erolanar.org/gunun-sozu/inandigi-seyi-bilmeli-insan-hem-de-iyi-bilmeli/) - İnandığı Şeyi Bilmeli İnsan, Hem de İyi Bilmeli... - [Ben Olmadan, Biz Olmaz](https://erolanar.org/gunun-sozu/ben-olmadan-biz-olmaz/) - Özgür bireyin olmadığı ve bireylerin gönüllü olarak bulunmadığı hiçbir topluluk, "biz" değildir - [Bildiğimizi Sandığımız Hiçbir şeyi İyi Bilmiyoruz Aslında](https://erolanar.org/gunun-sozu/bildigimizi-sandigimiz-hicbir-seyi-iyi-bilmiyoruz-aslinda/) - Einstein'ın dediği gibi, "Evrendeki en büyük ziyan sorgulama yeteneğini yitirmiş bir beyindir." - [Yayınlanmış Kitaplarım](https://erolanar.org/yayinlanmis-kitaplari/) - [Öz Hesaplaşma](https://erolanar.org/gunun-sozu/oz-hesaplasma/) - [Devlet ve Sinekler](https://erolanar.org/gunun-sozu/devlet-ve-sinekler/) - [Günlük Notlar](https://erolanar.org/gunun-sozu/) - [Biyografim](https://erolanar.org/mesmerize/) ## Categorias - [Uncategorized](https://erolanar.org/category/uncategorized/) - [Edebiyat](https://erolanar.org/category/edebiyat/) - [Sanat](https://erolanar.org/category/sanat/) - [Felsefe](https://erolanar.org/category/felsefe/) - [Ideoloji](https://erolanar.org/category/ideoloji/) - [Ekoloji](https://erolanar.org/category/ekoloji/) - [Yaşam](https://erolanar.org/category/yasam/) - [Psikoloji](https://erolanar.org/category/psikoloji/) - [Tarih](https://erolanar.org/category/tarih/) - [Ütopya](https://erolanar.org/category/utopya/) - [Gelecek](https://erolanar.org/category/gelecek/) - [İkili ilişkiler](https://erolanar.org/category/ikili-iliskiler/) - [Kültür](https://erolanar.org/category/kultur/) - [Iktidar](https://erolanar.org/category/iktidar/) - [Bilim](https://erolanar.org/category/bilim/) - [Latin Amerika](https://erolanar.org/category/latin-amerika/) - [Medya](https://erolanar.org/category/medya/) - [İnsan hakları](https://erolanar.org/category/insan-haklari/) - [Aşağı Mahalle Öyküleri](https://erolanar.org/category/asagi-mahalle-oykuleri/) - [Dünya Yazarlarından](https://erolanar.org/category/dunya-yazarlarindan/) - [Toplum](https://erolanar.org/category/toplum/) ## Tags - [Erol Anar](https://erolanar.org/tag/erol-anar/) - [Sen](https://erolanar.org/tag/sen/) - [iktidar](https://erolanar.org/tag/iktidar/) - [Foucault](https://erolanar.org/tag/foucault/) - [Aydın](https://erolanar.org/tag/aydin/) - [Sartre](https://erolanar.org/tag/sartre/) - [Gramsci](https://erolanar.org/tag/gramsci/) - [Aristoteles](https://erolanar.org/tag/aristoteles/) - [Manzoni](https://erolanar.org/tag/manzoni/) - [Sanat](https://erolanar.org/tag/sanat/) - [Sanat nedir?](https://erolanar.org/tag/sanat-nedir/) - [Van Gogh](https://erolanar.org/tag/van-gogh/) - [Tolstoy](https://erolanar.org/tag/tolstoy/) - [Marcel Duchamp](https://erolanar.org/tag/marcel-duchamp/) - [Brezilya](https://erolanar.org/tag/brezilya/) - [Amazon Ormanları](https://erolanar.org/tag/amazon-ormanlari/) - [Charles Bukowski](https://erolanar.org/tag/charles-bukowski/) - [Dostoyevski](https://erolanar.org/tag/dostoyevski/) - [Beyaz geceler](https://erolanar.org/tag/beyaz-geceler/) - [amazonlar](https://erolanar.org/tag/amazonlar/) - [Gombrich](https://erolanar.org/tag/gombrich/) - [Jean Baudrillard](https://erolanar.org/tag/jean-baudrillard/) - [Schopenhauer](https://erolanar.org/tag/schopenhauer/) - [Adorno](https://erolanar.org/tag/adorno/) - [Postmodern sanat](https://erolanar.org/tag/postmodern-sanat/) - [dadaizm](https://erolanar.org/tag/dadaizm/) - [Entelektüel](https://erolanar.org/tag/entelektuel/) - [Karl Marx](https://erolanar.org/tag/karl-marx/) - [Julien Benda](https://erolanar.org/tag/julien-benda/) - [Noam Chomsky](https://erolanar.org/tag/noam-chomsky/) - [La Folette](https://erolanar.org/tag/la-folette/) - [Alfred Adler](https://erolanar.org/tag/alfred-adler/) - [La Follette](https://erolanar.org/tag/la-follette/) - [Guy Debord](https://erolanar.org/tag/guy-debord/) - [Gösteri Toplumu](https://erolanar.org/tag/gosteri-toplumu/) - [Clothilde Goujard:](https://erolanar.org/tag/clothilde-goujard/) - [Lydia Smears:](https://erolanar.org/tag/lydia-smears/) - [Postmodern insan](https://erolanar.org/tag/postmodern-insan/) - [gerçek](https://erolanar.org/tag/gercek/) - [gerçek nedir?](https://erolanar.org/tag/gercek-nedir/) - [simulasyon](https://erolanar.org/tag/simulasyon/) - [George Orwell](https://erolanar.org/tag/george-orwell/) - [1984](https://erolanar.org/tag/1984/) - [simülakrum](https://erolanar.org/tag/simulakrum/) - [Jean Paul Sartre](https://erolanar.org/tag/jean-paul-sartre/) - [Cehennem](https://erolanar.org/tag/cehennem/) - [başkalarıdır.](https://erolanar.org/tag/baskalaridir/) - [Sibirya](https://erolanar.org/tag/sibirya/) - [Ölüler Evinden Anılar](https://erolanar.org/tag/oluler-evinden-anilar/) - [Karamazov Kardeşler](https://erolanar.org/tag/karamazov-kardesler/) - [Platon](https://erolanar.org/tag/platon/) - [Marx](https://erolanar.org/tag/marx/) - [HObbes](https://erolanar.org/tag/hobbes/) - [Lenin](https://erolanar.org/tag/lenin/) - [Ursula K. Le Guin](https://erolanar.org/tag/ursula-k-le-guin/) - [Bakunin](https://erolanar.org/tag/bakunin/) - [Nietzshche](https://erolanar.org/tag/nietzshche/) - [Max Stirner](https://erolanar.org/tag/max-stirner/) - [Erich Fromm](https://erolanar.org/tag/erich-fromm/) - [Böyle Buyurdu Zerdüşt](https://erolanar.org/tag/boyle-buyurdu-zerdust/) - [Althusser](https://erolanar.org/tag/althusser/) - [Engels](https://erolanar.org/tag/engels/) - [Hegel](https://erolanar.org/tag/hegel/) - [Kant](https://erolanar.org/tag/kant/) - [Rousseau](https://erolanar.org/tag/rousseau/) - [Sokrates](https://erolanar.org/tag/sokrates/) - [Einstein](https://erolanar.org/tag/einstein/) - [Feynman Tekniği](https://erolanar.org/tag/feynman-teknigi/) - [Hawking](https://erolanar.org/tag/hawking/) - [Resmi ideoloji](https://erolanar.org/tag/resmi-ideoloji/) - [Richard Feynman](https://erolanar.org/tag/richard-feynman/) - [Sosyal Psikoloji](https://erolanar.org/tag/sosyal-psikoloji/) - [Çehov](https://erolanar.org/tag/cehov/) - [“En Tehlikeli İnsan Tipi Az Anlayan Çok İnanandır”](https://erolanar.org/tag/en-tehlikeli-insan-tipi-az-anlayan-cok-inanandir/) - [Sürü psikolojisi](https://erolanar.org/tag/suru-psikolojisi/) - [Bandwagon Effect” (Bando Arabası Etkis](https://erolanar.org/tag/bandwagon-effect-bando-arabasi-etkis/) - [Asch deneyi](https://erolanar.org/tag/asch-deneyi/) - [Stanley Milgram](https://erolanar.org/tag/stanley-milgram/) - [Max Weber](https://erolanar.org/tag/max-weber/) - [Akıl Oyunları (Brain Games) deneyi](https://erolanar.org/tag/akil-oyunlari-brain-games-deneyi/) - [entelektüel olmak](https://erolanar.org/tag/entelektuel-olmak/) - [matrix](https://erolanar.org/tag/matrix/) - [Çerkesler](https://erolanar.org/tag/cerkesler/) - [Çerkes Sürgünü ve Soykırımı](https://erolanar.org/tag/cerkes-surgunu-ve-soykirimi/) - [21 Mayıs](https://erolanar.org/tag/21-mayis/) - [1864](https://erolanar.org/tag/1864/) - [Fernando Pessoa](https://erolanar.org/tag/fernando-pessoa/) - [yapay zeka](https://erolanar.org/tag/yapay-zeka/) - [Gelecek](https://erolanar.org/tag/gelecek/) - [michael albert](https://erolanar.org/tag/michael-albert/) - [Balzac](https://erolanar.org/tag/balzac/) - [Stendhal](https://erolanar.org/tag/stendhal/) - [Belinski](https://erolanar.org/tag/belinski/) - [Petrashevski çevresi](https://erolanar.org/tag/petrashevski-cevresi/) - [Gogol](https://erolanar.org/tag/gogol/) - [İnsancıklar](https://erolanar.org/tag/insanciklar/) - [Palto](https://erolanar.org/tag/palto/) - [Turgenyev](https://erolanar.org/tag/turgenyev/) - [Freud](https://erolanar.org/tag/freud/) - [Dostoyevski ve Psikoloji](https://erolanar.org/tag/dostoyevski-ve-psikoloji/) - [Yeraltından Notlar](https://erolanar.org/tag/yeraltindan-notlar/) - [Sosyal medya](https://erolanar.org/tag/sosyal-medya/) - [Sosyal medya filozofu](https://erolanar.org/tag/sosyal-medya-filozofu/) - [Afred Adler](https://erolanar.org/tag/afred-adler/) - [Veli Saçilik](https://erolanar.org/tag/veli-sacilik/) - [Charles Fourier](https://erolanar.org/tag/charles-fourier/) - [Josiah Warren](https://erolanar.org/tag/josiah-warren/) - [George Woodcock](https://erolanar.org/tag/george-woodcock/) - [Nesnel gerçeklik](https://erolanar.org/tag/nesnel-gerceklik/) - [Nesnel gerçeklik nedir?](https://erolanar.org/tag/nesnel-gerceklik-nedir/) - [grçek](https://erolanar.org/tag/grcek/) - [Bertrand Russell](https://erolanar.org/tag/bertrand-russell/) - [Jose Saramago](https://erolanar.org/tag/jose-saramago/) - [Karen Horney](https://erolanar.org/tag/karen-horney/) - [Nick Bostrom](https://erolanar.org/tag/nick-bostrom/) - [Simulasyon hipotezi](https://erolanar.org/tag/simulasyon-hipotezi/) - [Elom Mask](https://erolanar.org/tag/elom-mask/) - [Baudrillard](https://erolanar.org/tag/baudrillard/) - [Paulo Freire](https://erolanar.org/tag/paulo-freire/) - [geri tepme etkisi](https://erolanar.org/tag/geri-tepme-etkisi/) - [Artırılmış gerçeklik](https://erolanar.org/tag/artirilmis-gerceklik/) - [ikili ilişkiler](https://erolanar.org/tag/ikili-iliskiler/) - [Benlik Kavramı nedir?](https://erolanar.org/tag/benlik-kavrami-nedir/) - [Benlik Kavramı](https://erolanar.org/tag/benlik-kavrami/) - [Rene Descartes](https://erolanar.org/tag/rene-descartes/) - [James](https://erolanar.org/tag/james/) - [Wittgenstein](https://erolanar.org/tag/wittgenstein/) - [Charles Horton Cooley](https://erolanar.org/tag/charles-horton-cooley/) - [Bedia Akarsu](https://erolanar.org/tag/bedia-akarsu/) - [Nietzsche](https://erolanar.org/tag/nietzsche/) - [Soren Kierkegaard](https://erolanar.org/tag/soren-kierkegaard/) - [Irvin D. Yalom](https://erolanar.org/tag/irvin-d-yalom/) - [pablo neruda](https://erolanar.org/tag/pablo-neruda/) - [Kahramanlar](https://erolanar.org/tag/kahramanlar/) - [Yabancılaşma](https://erolanar.org/tag/yabancilasma/) - [Ayrılık](https://erolanar.org/tag/ayrilik/) - [Dostoyevski Nedir?](https://erolanar.org/tag/dostoyevski-nedir/) - [yalnızlık](https://erolanar.org/tag/yalnizlik/) - [sana mektuplar](https://erolanar.org/tag/sana-mektuplar/) - [Dunning-Kruger Etkisi](https://erolanar.org/tag/dunning-kruger-etkisi/) - [uzaklar](https://erolanar.org/tag/uzaklar/) - [sis](https://erolanar.org/tag/sis/) - [Sistina Şapeli](https://erolanar.org/tag/sistina-sapeli/) - [Michelangelo](https://erolanar.org/tag/michelangelo/) - [Sanatın Öykūsū](https://erolanar.org/tag/sanatin-oykusu/) - [Gauguin](https://erolanar.org/tag/gauguin/) - [Pop-art](https://erolanar.org/tag/pop-art/) - [fISCHER](https://erolanar.org/tag/fischer/) - [Andy Warhol](https://erolanar.org/tag/andy-warhol/) - [Edward Hopper](https://erolanar.org/tag/edward-hopper/) - [Fukuyama](https://erolanar.org/tag/fukuyama/) - [Capgras Sendromu](https://erolanar.org/tag/capgras-sendromu/) - [Jamais Vu](https://erolanar.org/tag/jamais-vu/) - [Apati](https://erolanar.org/tag/apati/) - [Deja VU](https://erolanar.org/tag/deja-vu/) - [Tarihin Sonu ve Son İnsan](https://erolanar.org/tag/tarihin-sonu-ve-son-insan/) - [Charles Bukowski’nin Kızıl’ı](https://erolanar.org/tag/charles-bukowskinin-kizili/) - [Pamela Wood](https://erolanar.org/tag/pamela-wood/) - [Mayıs Şiirleri (Diyaloglar)](https://erolanar.org/tag/mayis-siirleri-diyaloglar/) - [tao](https://erolanar.org/tag/tao/) - [tao nedir?](https://erolanar.org/tag/tao-nedir/) - [Chuang Tzu](https://erolanar.org/tag/chuang-tzu/) - [taoizm](https://erolanar.org/tag/taoizm/) - [taoizm nedir](https://erolanar.org/tag/taoizm-nedir/) - [Lao Tzu](https://erolanar.org/tag/lao-tzu/) - [Tao Te Ching](https://erolanar.org/tag/tao-te-ching/) - [Konfüçyüs](https://erolanar.org/tag/konfucyus/) - [hayat](https://erolanar.org/tag/hayat/) - [Viktor E. Frankl](https://erolanar.org/tag/viktor-e-frankl/) - [Maksim Gorki](https://erolanar.org/tag/maksim-gorki/) - [Çevresellik](https://erolanar.org/tag/cevresellik/) - [dostosyevski](https://erolanar.org/tag/dostosyevski/) - [lao tse](https://erolanar.org/tag/lao-tse/) - [Cioran](https://erolanar.org/tag/cioran/) - [Çürümenin Kitabı](https://erolanar.org/tag/curumenin-kitabi/) - [Simülakrlar ve Simülasyon](https://erolanar.org/tag/simulakrlar-ve-simulasyon/) - [Çevre (mahalle) faktörü](https://erolanar.org/tag/cevre-mahalle-faktoru/) - [Albert Einstein](https://erolanar.org/tag/albert-einstein/) - [Blaise Pascal](https://erolanar.org/tag/blaise-pascal/) - [iktidar nedir?iktidar](https://erolanar.org/tag/iktidar-nediriktidar/) - [İktidarın İdeolojisi ve İdeolojinin İktidarı](https://erolanar.org/tag/iktidarin-ideolojisi-ve-ideolojinin-iktidari/) - [Göran Therborn](https://erolanar.org/tag/goran-therborn/) - [Suç ve Ceza](https://erolanar.org/tag/suc-ve-ceza/) - [Rus edebiyati](https://erolanar.org/tag/rus-edebiyati/) - [sevgi](https://erolanar.org/tag/sevgi/) - [jorge amado](https://erolanar.org/tag/jorge-amado/) - [James Joyce](https://erolanar.org/tag/james-joyce/) - [Dublinliler](https://erolanar.org/tag/dublinliler/) - [Rollo May](https://erolanar.org/tag/rollo-may/) - [Bukowski](https://erolanar.org/tag/bukowski/) - [Adler](https://erolanar.org/tag/adler/) - [Engin Geçtan](https://erolanar.org/tag/engin-gectan/) - [Mevlana](https://erolanar.org/tag/mevlana/) - [Abraham Maslow](https://erolanar.org/tag/abraham-maslow/) - [C. G. Jung](https://erolanar.org/tag/c-g-jung/) - [V for Vendetta”](https://erolanar.org/tag/v-for-vendetta/) - [kapitalizm](https://erolanar.org/tag/kapitalizm/) - [Erdal Atabek](https://erolanar.org/tag/erdal-atabek/) - [Schor](https://erolanar.org/tag/schor/) - [JULIET](https://erolanar.org/tag/juliet/) - [Verhaeghe](https://erolanar.org/tag/verhaeghe/) - [PAUL](https://erolanar.org/tag/paul/) - [JEAN](https://erolanar.org/tag/jean/) - [Goethe](https://erolanar.org/tag/goethe/) - [Wolfgang von JOHANN](https://erolanar.org/tag/wolfgang-von-johann/) - [Fromm](https://erolanar.org/tag/fromm/) - [ERICH](https://erolanar.org/tag/erich/) - [Gőlbașı](https://erolanar.org/tag/golbasi/) - [NAFİYE](https://erolanar.org/tag/nafiye/) - [FRIEDRICH](https://erolanar.org/tag/friedrich/) - [Özgürlük](https://erolanar.org/tag/ozgurluk/) - [Zapata](https://erolanar.org/tag/zapata/) - [Proudhon](https://erolanar.org/tag/proudhon/) - [La Liberte](https://erolanar.org/tag/la-liberte/) - [otorite](https://erolanar.org/tag/otorite/) - [neo liberalizm](https://erolanar.org/tag/neo-liberalizm/) - [Friedrich Nietzsche](https://erolanar.org/tag/friedrich-nietzsche/) - [Aragon](https://erolanar.org/tag/aragon/) - [Karl Jaspers](https://erolanar.org/tag/karl-jaspers/) - [Karnick Paula](https://erolanar.org/tag/karnick-paula/) - [Don Kişot](https://erolanar.org/tag/don-kisot/) - [Paulo Coelho](https://erolanar.org/tag/paulo-coelho/) - [Bertolt Brecht](https://erolanar.org/tag/bertolt-brecht/) - [Anton Çehov](https://erolanar.org/tag/anton-cehov/) - [Jack LOndon](https://erolanar.org/tag/jack-london/) - [Jung](https://erolanar.org/tag/jung/) - [Bilim](https://erolanar.org/tag/bilim/) - [Öteki](https://erolanar.org/tag/oteki/) - [mayıs şiirleri](https://erolanar.org/tag/mayis-siirleri/) - [Aşk](https://erolanar.org/tag/ask/) - [Sevgi nedir?](https://erolanar.org/tag/sevgi-nedir/) - [Hugh](https://erolanar.org/tag/hugh/) - [La Fontaine masallari](https://erolanar.org/tag/la-fontaine-masallari/) - [herzen](https://erolanar.org/tag/herzen/) - [depresyon](https://erolanar.org/tag/depresyon/) - [hayat zayıfları affetmez (diyaloglar)](https://erolanar.org/tag/hayat-zayiflari-affetmez-diyaloglar/) - [Tleps](https://erolanar.org/tag/tleps/) - [Buda](https://erolanar.org/tag/buda/) - [Dharma](https://erolanar.org/tag/dharma/) - [Thomas More](https://erolanar.org/tag/thomas-more/) - [Montaigne](https://erolanar.org/tag/montaigne/) - [Erasmus](https://erolanar.org/tag/erasmus/) - [Aşklar ve Kuşlar Azalırken](https://erolanar.org/tag/asklar-ve-kuslar-azalirken/) - [medya](https://erolanar.org/tag/medya/) - [sürgün](https://erolanar.org/tag/surgun/) - [Edward Said](https://erolanar.org/tag/edward-said/) - [Hapishanenin Doǧuşu](https://erolanar.org/tag/hapishanenin-doǧusu/) - [Rachel Aliene Corrie](https://erolanar.org/tag/rachel-aliene-corrie/) - [Holocaust](https://erolanar.org/tag/holocaust/) - [Yahudi soykırımı](https://erolanar.org/tag/yahudi-soykirimi/) - [Anne Frank’ın Hatıra Defteri](https://erolanar.org/tag/anne-frankin-hatira-defteri/) - [Anne Frank](https://erolanar.org/tag/anne-frank/) - [Auschwitz’den Sonra)](https://erolanar.org/tag/auschwitzden-sonra/) - [Eva Schloss](https://erolanar.org/tag/eva-schloss/) - [”Umut](https://erolanar.org/tag/umut/) - [kőtülüklerin en kőtüsüdür](https://erolanar.org/tag/kotuluklerin-en-kotusudur/) - [çünkü işkenceyi uzatır.”](https://erolanar.org/tag/cunku-iskenceyi-uzatir/) - [fordizm](https://erolanar.org/tag/fordizm/) - [post fordizm](https://erolanar.org/tag/post-fordizm/) - [Meta fetişizmi](https://erolanar.org/tag/meta-fetisizmi/) - [Tüketim kültürü](https://erolanar.org/tag/tuketim-kulturu/) - [Kaptan Yemeğe Çıktı Tayfalar Geminin Kontrolünü Ele Geçirdi](https://erolanar.org/tag/kaptan-yemege-cikti-tayfalar-geminin-kontrolunu-ele-gecirdi/) - [Ekmek Arası](https://erolanar.org/tag/ekmek-arasi/) - [Cehennem őtekilerdir.](https://erolanar.org/tag/cehennem-otekilerdir/) - [Liberter Komünizm](https://erolanar.org/tag/liberter-komunizm/) - [Hölderlin](https://erolanar.org/tag/holderlin/) - [Tanrı ve Devlet](https://erolanar.org/tag/tanri-ve-devlet/) - [Hayatımı Yaşarken](https://erolanar.org/tag/hayatimi-yasarken/) - [Emma GOldman](https://erolanar.org/tag/emma-goldman/) - [Ekmeǧin Fethi](https://erolanar.org/tag/ekmeǧin-fethi/) - [Kropotkin](https://erolanar.org/tag/kropotkin/) - [Colson](https://erolanar.org/tag/colson/) - [Daniel](https://erolanar.org/tag/daniel/) - [Mehring](https://erolanar.org/tag/mehring/) - [Franz](https://erolanar.org/tag/franz/) - [Harman](https://erolanar.org/tag/harman/) - [Chris](https://erolanar.org/tag/chris/) - [J. J](https://erolanar.org/tag/j-j/) - [Le Bon](https://erolanar.org/tag/le-bon/) - [Gustave](https://erolanar.org/tag/gustave/) - [Kitleler Psikolojisi](https://erolanar.org/tag/kitleler-psikolojisi/) - [Binbir Gece Masalları](https://erolanar.org/tag/binbir-gece-masallari/) - [Şehrazad](https://erolanar.org/tag/sehrazad/) - [Mercedes Sosa](https://erolanar.org/tag/mercedes-sosa/) - [Faşizm](https://erolanar.org/tag/fasizm/) - [Sıradan Delilik Öyküleri](https://erolanar.org/tag/siradan-delilik-oykuleri/) - [Aigeus](https://erolanar.org/tag/aigeus/) - [Agartha](https://erolanar.org/tag/agartha/) - [Wu-Wei’](https://erolanar.org/tag/wu-wei/) - [Taoculuk](https://erolanar.org/tag/taoculuk/) - [Michel Foucault](https://erolanar.org/tag/michel-foucault/) - [Bir yerde herkes birbirine benziyorsa](https://erolanar.org/tag/bir-yerde-herkes-birbirine-benziyorsa/) - [Aşklar ve Yalnızlıklar](https://erolanar.org/tag/asklar-ve-yalnizliklar/) - [Zen Budizm](https://erolanar.org/tag/zen-budizm/) - [Zen Budizm nedir?](https://erolanar.org/tag/zen-budizm-nedir/) - [Budizm](https://erolanar.org/tag/budizm/) - [Suzuki](https://erolanar.org/tag/suzuki/) - [D.T](https://erolanar.org/tag/d-t/) - [Meutes](https://erolanar.org/tag/meutes/) - [A – Bossert](https://erolanar.org/tag/a-bossert/) - [J](https://erolanar.org/tag/j/) - [Hermann Hesse](https://erolanar.org/tag/hermann-hesse/) - [The Tibetan Book of Living and Dying](https://erolanar.org/tag/the-tibetan-book-of-living-and-dying/) - [Bodhidharma (c. 440 – c. 528)](https://erolanar.org/tag/bodhidharma-c-440-c-528/) - [Huike (487 – 593)](https://erolanar.org/tag/huike-487-593/) - [Sengcan (? – 606)](https://erolanar.org/tag/sengcan-606/) - [Daoxin (580 – 651)](https://erolanar.org/tag/daoxin-580-651/) - [Hongren (601 – 674)](https://erolanar.org/tag/hongren-601-674/) - [Huineng](https://erolanar.org/tag/huineng/) - [Yaşam Çemberi nedir?](https://erolanar.org/tag/yasam-cemberi-nedir/) - [Yaşam Çemberi](https://erolanar.org/tag/yasam-cemberi/) - [Sangha](https://erolanar.org/tag/sangha/) - [Dalai Lama](https://erolanar.org/tag/dalai-lama/) - [Sidarta](https://erolanar.org/tag/sidarta/) - [Tibet’in Ȍlüm ve Yaşam Kitabı](https://erolanar.org/tag/tibetin-ȍlum-ve-yasam-kitabi/) - [Yaralı Bir Yüreğin Güncesi](https://erolanar.org/tag/yarali-bir-yuregin-guncesi/) - [Buscaglia](https://erolanar.org/tag/buscaglia/) - [Seni ben uzaklarda unuttum](https://erolanar.org/tag/seni-ben-uzaklarda-unuttum/) - [Leonardo da Vinci](https://erolanar.org/tag/leonardo-da-vinci/) - [Thomes More](https://erolanar.org/tag/thomes-more/) - [Feuerbach](https://erolanar.org/tag/feuerbach/) - [postmodernizm](https://erolanar.org/tag/postmodernizm/) - [Leo Huberman](https://erolanar.org/tag/leo-huberman/) - [Durkheim](https://erolanar.org/tag/durkheim/) - [hippi](https://erolanar.org/tag/hippi/) - [Vietnam savaşı](https://erolanar.org/tag/vietnam-savasi/) - [Martin Scorsese](https://erolanar.org/tag/martin-scorsese/) - [Cemal Paşa](https://erolanar.org/tag/cemal-pasa/) - [Enver Paşa](https://erolanar.org/tag/enver-pasa/) - [Talat Paşa](https://erolanar.org/tag/talat-pasa/) - [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://erolanar.org/tag/ittihat-ve-terakki-cemiyeti/) - [Abdulllah Cevdet](https://erolanar.org/tag/abdulllah-cevdet/) - [Sadık Rıfat Paşa](https://erolanar.org/tag/sadik-rifat-pasa/) - [Celal Nuri İleri](https://erolanar.org/tag/celal-nuri-ileri/) - [Namık Kemal](https://erolanar.org/tag/namik-kemal/) - [Şinasi](https://erolanar.org/tag/sinasi/) - [Jőn Türkler](https://erolanar.org/tag/jon-turkler/) - [Ermeni aydınları](https://erolanar.org/tag/ermeni-aydinlari/) - [Krikor Zohrab](https://erolanar.org/tag/krikor-zohrab/) - [Arşag Alboyacıyan](https://erolanar.org/tag/arsag-alboyaciyan/) - [Rupen Zartaryan](https://erolanar.org/tag/rupen-zartaryan/) - [eorl anar](https://erolanar.org/tag/eorl-anar/) - [Incil](https://erolanar.org/tag/incil/) - [Isa](https://erolanar.org/tag/isa/) - [Ahmet Kaya](https://erolanar.org/tag/ahmet-kaya/) - [Nazım Hikmet](https://erolanar.org/tag/nazim-hikmet/) - [Yılmaz Güney](https://erolanar.org/tag/yilmaz-guney/) - [nesneler](https://erolanar.org/tag/nesneler/) - [Amerikan Beauty](https://erolanar.org/tag/amerikan-beauty/) - [John Locke](https://erolanar.org/tag/john-locke/) - [Thomas Hobbes](https://erolanar.org/tag/thomas-hobbes/) - [Isaac Newton](https://erolanar.org/tag/isaac-newton/) - [David Hume](https://erolanar.org/tag/david-hume/) - [1789 Fransız devrimi](https://erolanar.org/tag/1789-fransiz-devrimi/) - [İngiliz Devrimi](https://erolanar.org/tag/ingiliz-devrimi/) - [Anti-Dühring](https://erolanar.org/tag/anti-duhring/) - [Bodin](https://erolanar.org/tag/bodin/) - [Machiavelli](https://erolanar.org/tag/machiavelli/) - [Nicholas Oresme](https://erolanar.org/tag/nicholas-oresme/) - [Montchtiten](https://erolanar.org/tag/montchtiten/) - [Jean Jacques Rouesseau](https://erolanar.org/tag/jean-jacques-rouesseau/) - [Jakobenler](https://erolanar.org/tag/jakobenler/) - [Jirondenler](https://erolanar.org/tag/jirondenler/) - [Duchamp](https://erolanar.org/tag/duchamp/) - [Kübizm ve Sürrealizm](https://erolanar.org/tag/kubizm-ve-surrealizm/) - [Fellini](https://erolanar.org/tag/fellini/) - [Guernica](https://erolanar.org/tag/guernica/) - [DOn Carleone](https://erolanar.org/tag/don-carleone/) - [Woody Allen](https://erolanar.org/tag/woody-allen/) - [Zaman](https://erolanar.org/tag/zaman/) - [Zaman nedir?](https://erolanar.org/tag/zaman-nedir/) - [Heidegger](https://erolanar.org/tag/heidegger/) - [Kuantum Fiziği](https://erolanar.org/tag/kuantum-fizigi/) - [Dasein](https://erolanar.org/tag/dasein/) - [şiir](https://erolanar.org/tag/siir/) - [iktidar nedir?](https://erolanar.org/tag/iktidar-nedir/) - [hegemonya nedir?](https://erolanar.org/tag/hegemonya-nedir/) - [hegemonya](https://erolanar.org/tag/hegemonya/) - [Etienne de la Boetie](https://erolanar.org/tag/etienne-de-la-boetie/) - [Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev](https://erolanar.org/tag/gonullu-kulluk-uzerine-soylev/) - [El Tren de la Muerte](https://erolanar.org/tag/el-tren-de-la-muerte/) - [ölüm  treni](https://erolanar.org/tag/olum-treni/) - [Tur dağı](https://erolanar.org/tag/tur-dagi/) - [Francis Bacon](https://erolanar.org/tag/francis-bacon/) - [Nietsche](https://erolanar.org/tag/nietsche/) - [aforizmalar](https://erolanar.org/tag/aforizmalar/) - [Sonra Aşk Bitti](https://erolanar.org/tag/sonra-ask-bitti/) - [Yașam nedir?](https://erolanar.org/tag/yasam-nedir/) - [devlet](https://erolanar.org/tag/devlet/) - [Zapatista Ulusal Kurtuluș Ordusu](https://erolanar.org/tag/zapatista-ulusal-kurtulus-ordusu/) - [Horkheimer](https://erolanar.org/tag/horkheimer/) - [Guy Deboerd](https://erolanar.org/tag/guy-deboerd/) - [Walter Benjamin](https://erolanar.org/tag/walter-benjamin/) - [Denis de Rougement](https://erolanar.org/tag/denis-de-rougement/) - [Nefret Söylemi](https://erolanar.org/tag/nefret-soylemi/) - [Irkçılık](https://erolanar.org/tag/irkcilik/) - [Brezilya Yazarlar Akademisi](https://erolanar.org/tag/brezilya-yazarlar-akademisi/) - [Honoré de Balzac](https://erolanar.org/tag/honore-de-balzac/) - [yorgo seferis](https://erolanar.org/tag/yorgo-seferis/) - [Harold Pinter](https://erolanar.org/tag/harold-pinter/) - [Howard Zinn](https://erolanar.org/tag/howard-zinn/) - [Norman Mailer](https://erolanar.org/tag/norman-mailer/) - [Robert Lowell](https://erolanar.org/tag/robert-lowell/) - [Sidney Lens](https://erolanar.org/tag/sidney-lens/) - [Dagmar Wilson](https://erolanar.org/tag/dagmar-wilson/) - [Dr. Benjamin Spock](https://erolanar.org/tag/dr-benjamin-spock/) - [e](https://erolanar.org/tag/e/) - [Latin Amerika'da darbeler](https://erolanar.org/tag/latin-amerikada-darbeler/) - [Latin Amerika](https://erolanar.org/tag/latin-amerika/) - [Büyük Tasarım](https://erolanar.org/tag/buyuk-tasarim/) - [Nazi](https://erolanar.org/tag/nazi/) - [Arno Gruen](https://erolanar.org/tag/arno-gruen/) - [Empatinin Yitimi](https://erolanar.org/tag/empatinin-yitimi/) - [itaat](https://erolanar.org/tag/itaat/) - [birey ve toplum](https://erolanar.org/tag/birey-ve-toplum/) - [İoanna Kuçuradi](https://erolanar.org/tag/ioanna-kucuradi/) - [Felsefe](https://erolanar.org/tag/felsefe/) - [Chomsky](https://erolanar.org/tag/chomsky/) - [Anarşizm Üzerine](https://erolanar.org/tag/anarsizm-uzerine/) - [Daniel Guérin](https://erolanar.org/tag/daniel-guerin/) - [Malatesta](https://erolanar.org/tag/malatesta/) - [Herbert Read](https://erolanar.org/tag/herbert-read/) - [iktidar kavramı](https://erolanar.org/tag/iktidar-kavrami/) - [La Fontaine](https://erolanar.org/tag/la-fontaine/) - [Deja Vu nedir?](https://erolanar.org/tag/deja-vu-nedir/) - [Jamais Vu nedir?](https://erolanar.org/tag/jamais-vu-nedir/) - [T.S. Eliot](https://erolanar.org/tag/t-s-eliot/) - [ilber ortayli](https://erolanar.org/tag/ilber-ortayli/) - [emre kongar](https://erolanar.org/tag/emre-kongar/) - [Cumhuriyet aydini](https://erolanar.org/tag/cumhuriyet-aydini/) - [Osmanli aydini](https://erolanar.org/tag/osmanli-aydini/) - [hapishane](https://erolanar.org/tag/hapishane/) - [bauman](https://erolanar.org/tag/bauman/) - [john berger](https://erolanar.org/tag/john-berger/) - [kitap okumak](https://erolanar.org/tag/kitap-okumak/) - [Çocukluk](https://erolanar.org/tag/cocukluk/) - [Yaralı Bir Yüreǧin Güncesi”](https://erolanar.org/tag/yarali-bir-yureǧin-guncesi/) - [Edebiyat](https://erolanar.org/tag/edebiyat/) - [Lyotard](https://erolanar.org/tag/lyotard/) - [İslâmcı aydın](https://erolanar.org/tag/islamci-aydin/) - [Aleksandra Kollontai](https://erolanar.org/tag/aleksandra-kollontai/) - [Murray Bookchin](https://erolanar.org/tag/murray-bookchin/) - [N. K. Krupskaya](https://erolanar.org/tag/n-k-krupskaya/) - [Volin](https://erolanar.org/tag/volin/) - [Podemos](https://erolanar.org/tag/podemos/) - [Çipras](https://erolanar.org/tag/cipras/) - [Syriza](https://erolanar.org/tag/syriza/) - [Zapatista](https://erolanar.org/tag/zapatista/) - [Rembrandt](https://erolanar.org/tag/rembrandt/) - [Monet](https://erolanar.org/tag/monet/) - [Picasso](https://erolanar.org/tag/picasso/) - [Raphael](https://erolanar.org/tag/raphael/) - [Renoir](https://erolanar.org/tag/renoir/) - [Cezanne](https://erolanar.org/tag/cezanne/) - [Vermeer](https://erolanar.org/tag/vermeer/) - [Ana Akım Medya](https://erolanar.org/tag/ana-akim-medya/) - [Özgürlük nedir?](https://erolanar.org/tag/ozgurluk-nedir/) - [Mülksüzler](https://erolanar.org/tag/mulksuzler/) - [Nelson Mandela](https://erolanar.org/tag/nelson-mandela/) - [Egzistansiyalist](https://erolanar.org/tag/egzistansiyalist/) - [Kafka](https://erolanar.org/tag/kafka/) - [Kapadokya](https://erolanar.org/tag/kapadokya/) - [Gūney Amerika](https://erolanar.org/tag/guney-amerika/) - [Dünya Sosyal Forumu](https://erolanar.org/tag/dunya-sosyal-forumu/) - [Ekvador](https://erolanar.org/tag/ekvador/) - [neoliberalizm](https://erolanar.org/tag/neoliberalizm/) - [Geleceğin Toplumu](https://erolanar.org/tag/gelecegin-toplumu/) - [Stephen Hawking](https://erolanar.org/tag/stephen-hawking/) - [Alan Turing](https://erolanar.org/tag/alan-turing/) - [Aldous Huxley](https://erolanar.org/tag/aldous-huxley/) - [Cesur Yeni Dünya](https://erolanar.org/tag/cesur-yeni-dunya/) - [Biz](https://erolanar.org/tag/biz/) - [Daniel Bell](https://erolanar.org/tag/daniel-bell/) - [Francis Fukuyama](https://erolanar.org/tag/francis-fukuyama/) - [Ursula Le Guin](https://erolanar.org/tag/ursula-le-guin/) - [Castells](https://erolanar.org/tag/castells/) - [Martin Ford](https://erolanar.org/tag/martin-ford/) - [Rise of Robots](https://erolanar.org/tag/rise-of-robots/) - [çobanıl iktidar](https://erolanar.org/tag/cobanil-iktidar/) - [Jeremy Bentham](https://erolanar.org/tag/jeremy-bentham/) - [Panoptikon](https://erolanar.org/tag/panoptikon/) - [Orwell](https://erolanar.org/tag/orwell/) - [Bruno](https://erolanar.org/tag/bruno/) - [Ray Kurzweil](https://erolanar.org/tag/ray-kurzweil/) - [Encyclopedia Britannica](https://erolanar.org/tag/encyclopedia-britannica/) - [Sam Dolgoff](https://erolanar.org/tag/sam-dolgoff/) - [Franz Mehring](https://erolanar.org/tag/franz-mehring/) - [Burton Hall](https://erolanar.org/tag/burton-hall/) - [Paul Avrich](https://erolanar.org/tag/paul-avrich/) - [Paris Komünü](https://erolanar.org/tag/paris-komunu/) - [Peter Kropotkin](https://erolanar.org/tag/peter-kropotkin/) - [MOnte VIdeo](https://erolanar.org/tag/monte-video/) - [Uruguay](https://erolanar.org/tag/uruguay/) - [Uruguay'da yaşam](https://erolanar.org/tag/uruguayda-yasam/) - [Jose Mujica](https://erolanar.org/tag/jose-mujica/) - [Tuparamolar](https://erolanar.org/tag/tuparamolar/) - [Uruguay'da yaşam şartları](https://erolanar.org/tag/uruguayda-yasam-sartlari/) - [Madame Bovary](https://erolanar.org/tag/madame-bovary/) - [Vadideki Zambak](https://erolanar.org/tag/vadideki-zambak/) - [Soçi](https://erolanar.org/tag/soci/) - [Aşk ve Ȍbür Cinler](https://erolanar.org/tag/ask-ve-ȍbur-cinler/) - [Garcia Márquez](https://erolanar.org/tag/garcia-marquez/) - [Tom Robbins](https://erolanar.org/tag/tom-robbins/) - [Parfümün Dansı](https://erolanar.org/tag/parfumun-dansi/) - [Ferguson olayları](https://erolanar.org/tag/ferguson-olaylari/) - [Los Angeles isyanı](https://erolanar.org/tag/los-angeles-isyani/) - [Ku Klux Klan](https://erolanar.org/tag/ku-klux-klan/) - [Jorge Luis Borges](https://erolanar.org/tag/jorge-luis-borges/) - [Videla](https://erolanar.org/tag/videla/) - [Arjantin](https://erolanar.org/tag/arjantin/) - [Diktatör](https://erolanar.org/tag/diktator/) - [Alçaklığın Evrensel Tarihine Giriş](https://erolanar.org/tag/alcakligin-evrensel-tarihine-giris/) - [Michio Kaku](https://erolanar.org/tag/michio-kaku/) - [Fizik](https://erolanar.org/tag/fizik/) - [Geleceğin Fiziği](https://erolanar.org/tag/gelecegin-fizigi/) - [Emtia kapitalizmi](https://erolanar.org/tag/emtia-kapitalizmi/) - [entelektüel kapitalizm](https://erolanar.org/tag/entelektuel-kapitalizm/) - [Occam'ın Usturası](https://erolanar.org/tag/occamin-usturasi/) - [Occam'ın Usturası nedir?](https://erolanar.org/tag/occamin-usturasi-nedir/) - [10 Medya Manipulasyon Stratejisi](https://erolanar.org/tag/10-medya-manipulasyon-stratejisi/) - [Cecília Komünü](https://erolanar.org/tag/cecilia-komunu/) - [Giovanni Rossi](https://erolanar.org/tag/giovanni-rossi/) - [Maria Isabel Corrêa](https://erolanar.org/tag/maria-isabel-correa/) - [Avukat Faik Candan](https://erolanar.org/tag/avukat-faik-candan/) - [Avukat Yusuf Ekinci](https://erolanar.org/tag/avukat-yusuf-ekinci/) - [Namık Erdoğan](https://erolanar.org/tag/namik-erdogan/) - [Vedat Aydın](https://erolanar.org/tag/vedat-aydin/) - [Avukat Metin Can](https://erolanar.org/tag/avukat-metin-can/) - [Dr. Hasan Kaya](https://erolanar.org/tag/dr-hasan-kaya/) - [Yüzleşme](https://erolanar.org/tag/yuzlesme/) - [Bilişsel Çelişki](https://erolanar.org/tag/bilissel-celiski/) - [Bilişsel Çelişki nedir?](https://erolanar.org/tag/bilissel-celiski-nedir/) - [Darius](https://erolanar.org/tag/darius/) - [Nart gelini Adıyıf](https://erolanar.org/tag/nart-gelini-adiyif/) - [Bodhidharma](https://erolanar.org/tag/bodhidharma/) - [Helios heykeli](https://erolanar.org/tag/helios-heykeli/) - [Rodos](https://erolanar.org/tag/rodos/) - [Seteney Guaşe](https://erolanar.org/tag/seteney-guase/) - [Nart mitolojisi](https://erolanar.org/tag/nart-mitolojisi/) - [Sosruko](https://erolanar.org/tag/sosruko/) - [Kuban](https://erolanar.org/tag/kuban/) - [KImmerya](https://erolanar.org/tag/kimmerya/) - [Bizans T](https://erolanar.org/tag/bizans-t/) - [Trodora](https://erolanar.org/tag/trodora/) - [Nart Nesren](https://erolanar.org/tag/nart-nesren/) - [Malabadi köprüsü](https://erolanar.org/tag/malabadi-koprusu/) - [amed](https://erolanar.org/tag/amed/) - [Kumarbaz](https://erolanar.org/tag/kumarbaz/) - [Fransız Guyanası](https://erolanar.org/tag/fransiz-guyanasi/) - [Henri Charrière](https://erolanar.org/tag/henri-charriere/) - [Ahın denizi](https://erolanar.org/tag/ahin-denizi/) - [Li Po](https://erolanar.org/tag/li-po/) - [Romalı Lucretius](https://erolanar.org/tag/romali-lucretius/) - [Nart Babinokue](https://erolanar.org/tag/nart-babinokue/) - [Nart Nesren Jake](https://erolanar.org/tag/nart-nesren-jake/) - [Çerkesya](https://erolanar.org/tag/cerkesya/) - [Rabindranath Tagore](https://erolanar.org/tag/rabindranath-tagore/) - [Sappho](https://erolanar.org/tag/sappho/) - [Kral Alobar](https://erolanar.org/tag/kral-alobar/) - [Odin](https://erolanar.org/tag/odin/) - [Nagarjuna](https://erolanar.org/tag/nagarjuna/) - [Nişaburlu Hayyam](https://erolanar.org/tag/nisaburlu-hayyam/) - [Demokritos](https://erolanar.org/tag/demokritos/) - [Amin Maalouf](https://erolanar.org/tag/amin-maalouf/) - [Ölümcül Kimlikler”](https://erolanar.org/tag/olumcul-kimlikler/) - [entegrasyon](https://erolanar.org/tag/entegrasyon/) - [asimilasyon](https://erolanar.org/tag/asimilasyon/) - [Ittihat ve Terakki](https://erolanar.org/tag/ittihat-ve-terakki/) - [Fikret Baskaya](https://erolanar.org/tag/fikret-baskaya/) - [Keyder](https://erolanar.org/tag/keyder/) - [Resmi ideoloji nedir?](https://erolanar.org/tag/resmi-ideoloji-nedir/) - [İnsan Hakları Tarihi](https://erolanar.org/tag/insan-haklari-tarihi/) - [Doç.Dr. Ulaş Başar Gezgin](https://erolanar.org/tag/doc-dr-ulas-basar-gezgin/) - [Hayata Dair Notlar](https://erolanar.org/tag/hayata-dair-notlar/) - [Teknobilim](https://erolanar.org/tag/teknobilim/) - [NASA](https://erolanar.org/tag/nasa/) - [Yeraltı Edebiyatı](https://erolanar.org/tag/yeralti-edebiyati/) - [Yeraltı Edebiyatı nedir?](https://erolanar.org/tag/yeralti-edebiyati-nedir/) - [Jack Kerouac](https://erolanar.org/tag/jack-kerouac/) - [Alan Ginsberg](https://erolanar.org/tag/alan-ginsberg/) - [William S. Burrougs](https://erolanar.org/tag/william-s-burrougs/) - [Naked Lunch](https://erolanar.org/tag/naked-lunch/) - [Fadime](https://erolanar.org/tag/fadime/) - [krallar ve soytarılar](https://erolanar.org/tag/krallar-ve-soytarilar/) - [Buenos Aires](https://erolanar.org/tag/buenos-aires/) - [Mendoza](https://erolanar.org/tag/mendoza/) - [Che GUevara](https://erolanar.org/tag/che-guevara/) - [Alta Gracia](https://erolanar.org/tag/alta-gracia/) - [Santiago](https://erolanar.org/tag/santiago/) - [Şili](https://erolanar.org/tag/sili/) - [And Dağları](https://erolanar.org/tag/and-daglari/) - [hayvan hakları](https://erolanar.org/tag/hayvan-haklari/) - [canlı hakları](https://erolanar.org/tag/canli-haklari/) - [Fernando Francisco de Gois](https://erolanar.org/tag/fernando-francisco-de-gois/) - [SOKAK ÇOCUKLARI](https://erolanar.org/tag/sokak-cocuklari/) - [Tersakan](https://erolanar.org/tag/tersakan/) - [Havza](https://erolanar.org/tag/havza/) - [ırmak](https://erolanar.org/tag/irmak/) - [çocukluğum](https://erolanar.org/tag/cocuklugum/) - [Harold Robbins](https://erolanar.org/tag/harold-robbins/) - [Steinbeck](https://erolanar.org/tag/steinbeck/) - [Gorki](https://erolanar.org/tag/gorki/) - [Zevaco](https://erolanar.org/tag/zevaco/) - [Puzo](https://erolanar.org/tag/puzo/) - [Ismail Besikci](https://erolanar.org/tag/ismail-besikci/) - [Şerif Mardin](https://erolanar.org/tag/serif-mardin/) - [vize](https://erolanar.org/tag/vize/) - [ingiltere vizesi](https://erolanar.org/tag/ingiltere-vizesi/) - [UMberto Eco](https://erolanar.org/tag/umberto-eco/) - [orhan pamuk](https://erolanar.org/tag/orhan-pamuk/) - [kırmızı muz](https://erolanar.org/tag/kirmizi-muz/) - [deniz yıldızı](https://erolanar.org/tag/deniz-yildizi/) - [Çerkes](https://erolanar.org/tag/cerkes/) - [kuzey amerika](https://erolanar.org/tag/kuzey-amerika/) - [İnsan hakları](https://erolanar.org/tag/insan-haklari/) - [Sümer Demirel](https://erolanar.org/tag/sumer-demirel/) - [savaş](https://erolanar.org/tag/savas/) - [mülteciler](https://erolanar.org/tag/multeciler/) - [Bolivya](https://erolanar.org/tag/bolivya/) - [işkence](https://erolanar.org/tag/iskence/) - [Mihail Bakunin](https://erolanar.org/tag/mihail-bakunin/) - [Anarşizm](https://erolanar.org/tag/anarsizm/) - [vicdan](https://erolanar.org/tag/vicdan/) - [Elif Şafak](https://erolanar.org/tag/elif-safak/) - [askeri darbe](https://erolanar.org/tag/askeri-darbe/) - [Curitiba](https://erolanar.org/tag/curitiba/) - [The Godfather (Baba)](https://erolanar.org/tag/the-godfather-baba/) - [Çerkes Soykırım ve Sürgün Günü](https://erolanar.org/tag/cerkes-soykirim-ve-surgun-gunu/) - [Çerkes Soykırımı](https://erolanar.org/tag/cerkes-soykirimi/) - [Soçi Kış Olimpiyatları](https://erolanar.org/tag/soci-kis-olimpiyatlari/) - [Diaspora Çerkesleri](https://erolanar.org/tag/diaspora-cerkesleri/) - [Ermeni soykırımı](https://erolanar.org/tag/ermeni-soykirimi/) - [Fazıl Say](https://erolanar.org/tag/fazil-say/) - [Düşünce özgürlüğü](https://erolanar.org/tag/dusunce-ozgurlugu/) - [Brezilya İşçi Partisi](https://erolanar.org/tag/brezilya-isci-partisi/) - [Kolonizasyon](https://erolanar.org/tag/kolonizasyon/) - [Gabriel García Márquez](https://erolanar.org/tag/gabriel-garcia-marquez/) - [Labirentindeki General](https://erolanar.org/tag/labirentindeki-general/) - [Simon Boliva](https://erolanar.org/tag/simon-boliva/) - [Eduardo Galeano](https://erolanar.org/tag/eduardo-galeano/) - [Gūney Amerika’da Sinema Sanatı](https://erolanar.org/tag/guney-amerikada-sinema-sanati/) - [Walter Salles](https://erolanar.org/tag/walter-salles/) - [Selton Mello](https://erolanar.org/tag/selton-mello/) - [Glauber Rocha](https://erolanar.org/tag/glauber-rocha/) - [Brezilya sinemasi](https://erolanar.org/tag/brezilya-sinemasi/) - [liberaller](https://erolanar.org/tag/liberaller/) - [Ȍlü Canlar](https://erolanar.org/tag/ȍlu-canlar/) - [Paraguay](https://erolanar.org/tag/paraguay/) - [avm'ler](https://erolanar.org/tag/avmler/) - [Topraksız Köylüler Hareketi](https://erolanar.org/tag/topraksiz-koyluler-hareketi/) - [Zapatistalar](https://erolanar.org/tag/zapatistalar/) - [meksika](https://erolanar.org/tag/meksika/) - [Rimbaud](https://erolanar.org/tag/rimbaud/) - [Galya horozu](https://erolanar.org/tag/galya-horozu/) - [çelişkiler](https://erolanar.org/tag/celiskiler/) - [gordon child](https://erolanar.org/tag/gordon-child/) - [Bourdieu](https://erolanar.org/tag/bourdieu/) - [Kandinsky](https://erolanar.org/tag/kandinsky/) - [Düşler](https://erolanar.org/tag/dusler/) - [bumerang](https://erolanar.org/tag/bumerang/) - [Yılmaz Odabaşı](https://erolanar.org/tag/yilmaz-odabasi/) - [Ahmet Telli](https://erolanar.org/tag/ahmet-telli/) - [Norveç](https://erolanar.org/tag/norvec/) - [Trondheim](https://erolanar.org/tag/trondheim/) - [Denemeler](https://erolanar.org/tag/denemeler/) - [Milena'ya Mektuplar](https://erolanar.org/tag/milenaya-mektuplar/) - [hayata dair](https://erolanar.org/tag/hayata-dair/) - [Hayaller](https://erolanar.org/tag/hayaller/) - [Sabahattin Ali](https://erolanar.org/tag/sabahattin-ali/) - [Başın öne eğilmesin](https://erolanar.org/tag/basin-one-egilmesin/) - [yazmak](https://erolanar.org/tag/yazmak/) - [Öz Disiplin](https://erolanar.org/tag/oz-disiplin/) - [Öz Disiplin nedir?](https://erolanar.org/tag/oz-disiplin-nedir/) - [İradi Müdahale](https://erolanar.org/tag/iradi-mudahale/) - [Tsipras](https://erolanar.org/tag/tsipras/) - [Huzursuzluğun Kitabı](https://erolanar.org/tag/huzursuzlugun-kitabi/) - [cHUCK pALAHNIUK](https://erolanar.org/tag/chuck-palahniuk/) - [jACK kEORUAC](https://erolanar.org/tag/jack-keoruac/) - [Kurt Vonnegut](https://erolanar.org/tag/kurt-vonnegut/) - [Lynn Crosbie](https://erolanar.org/tag/lynn-crosbie/) - [J. D Salinger](https://erolanar.org/tag/j-d-salinger/) - [Ingvar Ambjornsen](https://erolanar.org/tag/ingvar-ambjornsen/) - [Kuzey Amerika Notları](https://erolanar.org/tag/kuzey-amerika-notlari/) - [postmodern sanat nedir?](https://erolanar.org/tag/postmodern-sanat-nedir/) - [Geleceğin Toplumunda sanat](https://erolanar.org/tag/gelecegin-toplumunda-sanat/) - [dasein nedir](https://erolanar.org/tag/dasein-nedir/) - [Varlık ve Zaman](https://erolanar.org/tag/varlik-ve-zaman/) - [Naziler](https://erolanar.org/tag/naziler/) - [Sosyal Medyanın Olumsuz Etkileri](https://erolanar.org/tag/sosyal-medyanin-olumsuz-etkileri/) - [Kuçuradi](https://erolanar.org/tag/kucuradi/) - [psikoloji](https://erolanar.org/tag/psikoloji/) - [sosyal psikoloji nedir?](https://erolanar.org/tag/sosyal-psikoloji-nedir/) - [Sosyal psikoloji kitabi](https://erolanar.org/tag/sosyal-psikoloji-kitabi/) - [Elliot Aronson](https://erolanar.org/tag/elliot-aronson/) - [Timothy D. Wilson Robin](https://erolanar.org/tag/timothy-d-wilson-robin/) - [M. Akert](https://erolanar.org/tag/m-akert/) - [entelektüel nedir?](https://erolanar.org/tag/entelektuel-nedir/) - [Ceviz Kabugundaki Evren](https://erolanar.org/tag/ceviz-kabugundaki-evren/) - [her şeyin teorisi](https://erolanar.org/tag/her-seyin-teorisi/) - [Martin Heidegger](https://erolanar.org/tag/martin-heidegger/) - [kuantum mekaniği](https://erolanar.org/tag/kuantum-mekanigi/) - [varlık nedir?](https://erolanar.org/tag/varlik-nedir/) - [hiçlik](https://erolanar.org/tag/hiclik/) - [hiçlik nedir?](https://erolanar.org/tag/hiclik-nedir/) - [Brian Greene](https://erolanar.org/tag/brian-greene/) - [hipergerçeklik](https://erolanar.org/tag/hipergerceklik/) - [solipsizm](https://erolanar.org/tag/solipsizm/) - [Lavoisier](https://erolanar.org/tag/lavoisier/) - [Lomonosov](https://erolanar.org/tag/lomonosov/) - [kovan mantığı](https://erolanar.org/tag/kovan-mantigi/) - [hive mind](https://erolanar.org/tag/hive-mind/) - [Harari](https://erolanar.org/tag/harari/) - [gerçeklik](https://erolanar.org/tag/gerceklik/) - [Birey](https://erolanar.org/tag/birey/) - [sürü](https://erolanar.org/tag/suru/) - [“Büyük Sorulara Kısa Cevaplar”](https://erolanar.org/tag/buyuk-sorulara-kisa-cevaplar/) - [süper insanlar](https://erolanar.org/tag/super-insanlar/) - [post-insan](https://erolanar.org/tag/post-insan/) - [totalitarizm](https://erolanar.org/tag/totalitarizm/) - [biyoiktidar](https://erolanar.org/tag/biyoiktidar/) - [Alice Harikalar Diyarında](https://erolanar.org/tag/alice-harikalar-diyarinda/) - [sicim teorisi](https://erolanar.org/tag/sicim-teorisi/) - [M teorisi](https://erolanar.org/tag/m-teorisi/) - [Paralel Evrenler teorisi](https://erolanar.org/tag/paralel-evrenler-teorisi/) - [Paralel Evrenler teorisi nedir?](https://erolanar.org/tag/paralel-evrenler-teorisi-nedir/) - [Paralel Evrenler](https://erolanar.org/tag/paralel-evrenler/) - [Paralel Evrenler nedir?](https://erolanar.org/tag/paralel-evrenler-nedir/) - [Çoklu Evrenler](https://erolanar.org/tag/coklu-evrenler/) - [M-Kuramı](https://erolanar.org/tag/m-kurami/) - [Her şeyin kuramı](https://erolanar.org/tag/her-seyin-kurami/) - [varoluşçu](https://erolanar.org/tag/varoluscu/) - [Carl Sagan](https://erolanar.org/tag/carl-sagan/) - [boyutlar](https://erolanar.org/tag/boyutlar/) - [solucan deliği](https://erolanar.org/tag/solucan-deligi/) - [kara delik](https://erolanar.org/tag/kara-delik/) - [büyük patlama](https://erolanar.org/tag/buyuk-patlama/) - [Descartes](https://erolanar.org/tag/descartes/) - [antroposantrik](https://erolanar.org/tag/antroposantrik/) - [antroposantrik nedir](https://erolanar.org/tag/antroposantrik-nedir/) - [Many P. Hall](https://erolanar.org/tag/many-p-hall/) - [abhazya](https://erolanar.org/tag/abhazya/) - [adigey](https://erolanar.org/tag/adigey/) - [Mars](https://erolanar.org/tag/mars/) - [Elon Musk](https://erolanar.org/tag/elon-musk/) - [karanlik madde](https://erolanar.org/tag/karanlik-madde/) - [karanlik enerji](https://erolanar.org/tag/karanlik-enerji/) - [Evren’in sonu](https://erolanar.org/tag/evrenin-sonu/) - [Evren’in sonu nasıl olabilir?](https://erolanar.org/tag/evrenin-sonu-nasil-olabilir/) - [Avrupa](https://erolanar.org/tag/avrupa/) - [İnsanlığın sonu](https://erolanar.org/tag/insanligin-sonu/) - [Kasaba](https://erolanar.org/tag/kasaba/) - [10970'li yillar](https://erolanar.org/tag/10970li-yillar/) - [Kafkas Komitesi](https://erolanar.org/tag/kafkas-komitesi/) - [Otomasyon](https://erolanar.org/tag/otomasyon/) - [Avrupa Anıları](https://erolanar.org/tag/avrupa-anilari/) - [Robot Sophia](https://erolanar.org/tag/robot-sophia/) - [“Normal insan kurgudur.”](https://erolanar.org/tag/normal-insan-kurgudur/) - [doğrudan demokrasi](https://erolanar.org/tag/dogrudan-demokrasi/) - [uyumsuzluk](https://erolanar.org/tag/uyumsuzluk/) - [beni etkileyen kitaplar](https://erolanar.org/tag/beni-etkileyen-kitaplar/) - [kitap okuma](https://erolanar.org/tag/kitap-okuma/) - [Tersakan Havza](https://erolanar.org/tag/tersakan-havza/) - [Siddhartha](https://erolanar.org/tag/siddhartha/) - [tatminsiz birey](https://erolanar.org/tag/tatminsiz-birey/) - [Dönüşüm](https://erolanar.org/tag/donusum/) - [Franz Kafka](https://erolanar.org/tag/franz-kafka/) - [Proudhon: Makaleler](https://erolanar.org/tag/proudhon-makaleler/) - [Doğu Bilgeliği](https://erolanar.org/tag/dogu-bilgeligi/) - [porto alegre](https://erolanar.org/tag/porto-alegre/) - [sıkışma](https://erolanar.org/tag/sikisma/) - [Jackson Pollock](https://erolanar.org/tag/jackson-pollock/) - [Ex Machina](https://erolanar.org/tag/ex-machina/) - [Ready-made](https://erolanar.org/tag/ready-made/) - [No 5](https://erolanar.org/tag/no-5/) - [1948](https://erolanar.org/tag/1948/) - [soyut dışavurumculuk](https://erolanar.org/tag/soyut-disavurumculuk/) - [Abstract Expressionism](https://erolanar.org/tag/abstract-expressionism/) - [okumak](https://erolanar.org/tag/okumak/) - [Felsefe Sorunlari](https://erolanar.org/tag/felsefe-sorunlari/) - [Kosmoz](https://erolanar.org/tag/kosmoz/) - [Anna Freud](https://erolanar.org/tag/anna-freud/) - [Ana](https://erolanar.org/tag/ana/) - [Pearl S. Buck](https://erolanar.org/tag/pearl-s-buck/) - [Theo](https://erolanar.org/tag/theo/) - [Mektuplar](https://erolanar.org/tag/mektuplar/) - [Zihnin Geleceği](https://erolanar.org/tag/zihnin-gelecegi/) - [makine insan](https://erolanar.org/tag/makine-insan/) - [Stepançikovo Köyü ve Sakinleri](https://erolanar.org/tag/stepancikovo-koyu-ve-sakinleri/) - [İkili İlişkilerde Duygusal Manipülasyon](https://erolanar.org/tag/ikili-iliskilerde-duygusal-manipulasyon/) - [Kendini Kanıtlama](https://erolanar.org/tag/kendini-kanitlama/) - [kavram nedir?](https://erolanar.org/tag/kavram-nedir/) - [ideoloji](https://erolanar.org/tag/ideoloji/) - [Heywood](https://erolanar.org/tag/heywood/) - [Victor HUgo](https://erolanar.org/tag/victor-hugo/) - [Victor E. Frankl](https://erolanar.org/tag/victor-e-frankl/) - [Soren Kiergegaard](https://erolanar.org/tag/soren-kiergegaard/) - [tarih](https://erolanar.org/tag/tarih/) - [Türk edebiyatı](https://erolanar.org/tag/turk-edebiyati/) - [orhan kemal](https://erolanar.org/tag/orhan-kemal/) - [yasar kemal](https://erolanar.org/tag/yasar-kemal/) - [kemal tahir](https://erolanar.org/tag/kemal-tahir/) - [Cahit Sitki Taranci](https://erolanar.org/tag/cahit-sitki-taranci/) - [Orhan Veli Kanik](https://erolanar.org/tag/orhan-veli-kanik/) - [Prozac Toplumu](https://erolanar.org/tag/prozac-toplumu/) - [Elizabeth Wurtzel](https://erolanar.org/tag/elizabeth-wurtzel/) - [ferhat ile sirin](https://erolanar.org/tag/ferhat-ile-sirin/) - [leyla ile mecnun](https://erolanar.org/tag/leyla-ile-mecnun/) - [iktidar mekanizmalari](https://erolanar.org/tag/iktidar-mekanizmalari/) - [eğitim](https://erolanar.org/tag/egitim/) - [dikili festivali](https://erolanar.org/tag/dikili-festivali/) - [charles dickens](https://erolanar.org/tag/charles-dickens/) - [Oliver Twist](https://erolanar.org/tag/oliver-twist/) - [David Copperfield](https://erolanar.org/tag/david-copperfield/) - [Sefiller](https://erolanar.org/tag/sefiller/) - [Andre GIde](https://erolanar.org/tag/andre-gide/) - [Edward Hallett Carr](https://erolanar.org/tag/edward-hallett-carr/) - [mihail m. bahtin](https://erolanar.org/tag/mihail-m-bahtin/) - [Dostoyevski Poetikasının Sorunları](https://erolanar.org/tag/dostoyevski-poetikasinin-sorunlari/) - [Ölü Bir Evden Hatıralar](https://erolanar.org/tag/olu-bir-evden-hatiralar/) - [Zaman Zaman Içinde](https://erolanar.org/tag/zaman-zaman-icinde/) - [Tarkovski](https://erolanar.org/tag/tarkovski/) - [Edward Hallett Carr: “Dostoyevski”](https://erolanar.org/tag/edward-hallett-carr-dostoyevski/) - [Ecinniler](https://erolanar.org/tag/ecinniler/) - [Delikanlı](https://erolanar.org/tag/delikanli/) - [Bahtin](https://erolanar.org/tag/bahtin/) - [Henry Troyat: Dostoyevski](https://erolanar.org/tag/henry-troyat-dostoyevski/) - [Ezilmiş ve Aşağılanmışlar](https://erolanar.org/tag/ezilmis-ve-asagilanmislar/) - [Raskolnikov](https://erolanar.org/tag/raskolnikov/) - [Henri Troyat](https://erolanar.org/tag/henri-troyat/) - [Henri Troyat: Lev Tolstoy](https://erolanar.org/tag/henri-troyat-lev-tolstoy/) - [Dostoyevski TOlstoy](https://erolanar.org/tag/dostoyevski-tolstoy/) - [Andre Gide: “Dostoyevski”](https://erolanar.org/tag/andre-gide-dostoyevski/) - [Savaş ve Barış](https://erolanar.org/tag/savas-ve-baris/) - [Lewis Carroll](https://erolanar.org/tag/lewis-carroll/) - [varoluş](https://erolanar.org/tag/varolus/) - [Mavi Oktav Defteri](https://erolanar.org/tag/mavi-oktav-defteri/) - [İtaatsizlik Üzerine Denemeler](https://erolanar.org/tag/itaatsizlik-uzerine-denemeler/) - [İnsan Olmanın Psikolojisi](https://erolanar.org/tag/insan-olmanin-psikolojisi/) - [zamanda yolculuk](https://erolanar.org/tag/zamanda-yolculuk/) - [sosyal medyada manipulasyon](https://erolanar.org/tag/sosyal-medyada-manipulasyon/) - [manipülasyon](https://erolanar.org/tag/manipulasyon/) - [İnsanı Tanıma Sanatı](https://erolanar.org/tag/insani-tanima-sanati/) - [Yaşamın Anlamı ve Amacı](https://erolanar.org/tag/yasamin-anlami-ve-amaci/) - [İnsan Hakları Derneği](https://erolanar.org/tag/insan-haklari-dernegi/) - [Özgür Üniversite](https://erolanar.org/tag/ozgur-universite/) - [Halkevleri](https://erolanar.org/tag/halkevleri/) - [toplum 5.0 nedir?](https://erolanar.org/tag/toplum-5-0-nedir/) - [tekilleşme](https://erolanar.org/tag/tekillesme/) - [süperinsanlar](https://erolanar.org/tag/superinsanlar/) - [Raymond Kurzweil](https://erolanar.org/tag/raymond-kurzweil/) - [Entelektüelin Siyasi İşlevi](https://erolanar.org/tag/entelektuelin-siyasi-islevi/) - [İktidarın Gözü](https://erolanar.org/tag/iktidarin-gozu/) - [Toplumu Savunmak Gerekir](https://erolanar.org/tag/toplumu-savunmak-gerekir/) - [masallar](https://erolanar.org/tag/masallar/) - [Hansel ile Gretel](https://erolanar.org/tag/hansel-ile-gretel/) - [Samsun Fuarı](https://erolanar.org/tag/samsun-fuari/) - [Didem Görkay](https://erolanar.org/tag/didem-gorkay/) - [samsun](https://erolanar.org/tag/samsun/) - [Merdivenler](https://erolanar.org/tag/merdivenler/) - [Camus](https://erolanar.org/tag/camus/) - [Cotard sendromu](https://erolanar.org/tag/cotard-sendromu/) - [Entelektüel kimdir?](https://erolanar.org/tag/entelektuel-kimdir/) - [Aşağı Mahalle](https://erolanar.org/tag/asagi-mahalle/) - [eski bayramlar](https://erolanar.org/tag/eski-bayramlar/) - [Öğrenilmiş Çaresizlik](https://erolanar.org/tag/ogrenilmis-caresizlik/) - [Öğrenilmiş Çaresizlik nedir?](https://erolanar.org/tag/ogrenilmis-caresizlik-nedir/) - [Özgür Toplum Arayışları](https://erolanar.org/tag/ozgur-toplum-arayislari/) - [Aşağı Mahalle Öyküleri](https://erolanar.org/tag/asagi-mahalle-oykuleri/) - [Spinoza](https://erolanar.org/tag/spinoza/) - [Marksizm](https://erolanar.org/tag/marksizm/) - [Teknoloji](https://erolanar.org/tag/teknoloji/) - [işçi sınıfı](https://erolanar.org/tag/isci-sinifi/) - [anarşist komünizm](https://erolanar.org/tag/anarsist-komunizm/) - [Alan Badiou](https://erolanar.org/tag/alan-badiou/) - [Rosa Luxemburg](https://erolanar.org/tag/rosa-luxemburg/) - [Kahkaha Benden Yana](https://erolanar.org/tag/kahkaha-benden-yana/) - [Varlık ve Hiçlik](https://erolanar.org/tag/varlik-ve-hiclik/) - [Nedir Bu Felsefe](https://erolanar.org/tag/nedir-bu-felsefe/) - [Ütopya](https://erolanar.org/tag/utopya/) - [Stalin](https://erolanar.org/tag/stalin/) - [Troçki](https://erolanar.org/tag/trocki/) - [Jukov](https://erolanar.org/tag/jukov/) - [Zinoviyev](https://erolanar.org/tag/zinoviyev/) - [Buharin](https://erolanar.org/tag/buharin/) - [Kamanev](https://erolanar.org/tag/kamanev/) - [Krusçev](https://erolanar.org/tag/kruscev/) - [Rikov](https://erolanar.org/tag/rikov/) - [Beria](https://erolanar.org/tag/beria/) - [Osmanlı](https://erolanar.org/tag/osmanli/) - [Prens Scerbatov](https://erolanar.org/tag/prens-scerbatov/) - [“Rus Düşünce Tarihi (Aydınlanmadan Marksizme](https://erolanar.org/tag/rus-dusunce-tarihi-aydinlanmadan-marksizme/) - [Andrjev Walicki](https://erolanar.org/tag/andrjev-walicki/) - [Müraviyev](https://erolanar.org/tag/muraviyev/) - [Dekabristler](https://erolanar.org/tag/dekabristler/) - [Deli Petro](https://erolanar.org/tag/deli-petro/) - [II. Katerina](https://erolanar.org/tag/ii-katerina/) - [Fransız ansiklopedistleri](https://erolanar.org/tag/fransiz-ansiklopedistleri/) - [Diderot](https://erolanar.org/tag/diderot/) - [Kozelski](https://erolanar.org/tag/kozelski/) - [Adam Smith](https://erolanar.org/tag/adam-smith/) - [Anickof](https://erolanar.org/tag/anickof/) - [Novikov](https://erolanar.org/tag/novikov/) - [Gamaleya](https://erolanar.org/tag/gamaleya/) - [Schwarz](https://erolanar.org/tag/schwarz/) - [Kireyevski](https://erolanar.org/tag/kireyevski/) - [Homiyakov](https://erolanar.org/tag/homiyakov/) - [Aksakov](https://erolanar.org/tag/aksakov/) - [Radişçev](https://erolanar.org/tag/radiscev/) - [Karamzin](https://erolanar.org/tag/karamzin/) - [Person of interest](https://erolanar.org/tag/person-of-interest/) - [Sahip olmak ya da Olmak](https://erolanar.org/tag/sahip-olmak-ya-da-olmak/) - [Sosyal Psikolojinin Gelişiminde Bireysel Psikoloji](https://erolanar.org/tag/sosyal-psikolojinin-gelisiminde-bireysel-psikoloji/) - [Marks](https://erolanar.org/tag/marks/) - [Stirner](https://erolanar.org/tag/stirner/) - [Godwin](https://erolanar.org/tag/godwin/) - [Alexander Berkman](https://erolanar.org/tag/alexander-berkman/) - [Peter Marshall](https://erolanar.org/tag/peter-marshall/) - [demokratik kitle örgütleri](https://erolanar.org/tag/demokratik-kitle-orgutleri/) - [Havza- Samsun](https://erolanar.org/tag/havza-samsun/) - [Albert Camus](https://erolanar.org/tag/albert-camus/) - [Varoluşçuluk](https://erolanar.org/tag/varolusculuk/) - [Saint Just](https://erolanar.org/tag/saint-just/) - [Bernard Shaw](https://erolanar.org/tag/bernard-shaw/) - [Aşaǧı Mahalle](https://erolanar.org/tag/asaǧi-mahalle/) - [Anarşizm nedir?](https://erolanar.org/tag/anarsizm-nedir/) - [Gandhi](https://erolanar.org/tag/gandhi/) - [Anarşizmin Tarihi](https://erolanar.org/tag/anarsizmin-tarihi/) - [Anarşizmin Bugünü](https://erolanar.org/tag/anarsizmin-bugunu/) - [Anarşizm kaos mudur?](https://erolanar.org/tag/anarsizm-kaos-mudur/) - [Devletsizlik](https://erolanar.org/tag/devletsizlik/) - [Kronştad 1921](https://erolanar.org/tag/kronstad-1921/) - [Wilhelm Reich](https://erolanar.org/tag/wilhelm-reich/) - [Kölelik](https://erolanar.org/tag/kolelik/) - [Tupamarolar](https://erolanar.org/tag/tupamarolar/) - [Güney Amerika’da Siyaset ve Kültür](https://erolanar.org/tag/guney-amerikada-siyaset-ve-kultur/) - [Devletin tarihi](https://erolanar.org/tag/devletin-tarihi/) - [Devlet nedir?](https://erolanar.org/tag/devlet-nedir/) - [Tarihte ilk devlet](https://erolanar.org/tag/tarihte-ilk-devlet/) - [Homo Erectus](https://erolanar.org/tag/homo-erectus/) - [Homo Sapiens](https://erolanar.org/tag/homo-sapiens/) - [Sümerler](https://erolanar.org/tag/sumerler/) - [Mezopotamya](https://erolanar.org/tag/mezopotamya/) - [Neolitik dönem](https://erolanar.org/tag/neolitik-donem/) - [John Stuart Mill](https://erolanar.org/tag/john-stuart-mill/) - [Bentham](https://erolanar.org/tag/bentham/) - [Locke](https://erolanar.org/tag/locke/) - [Deleuze](https://erolanar.org/tag/deleuze/) - [Catells](https://erolanar.org/tag/catells/) - [devlet kavramı](https://erolanar.org/tag/devlet-kavrami/) - [Samsun anıları](https://erolanar.org/tag/samsun-anilari/) - [Liberalizm](https://erolanar.org/tag/liberalizm/) - [Fyodor Dostoyevski](https://erolanar.org/tag/fyodor-dostoyevski/) - [Ezilenler](https://erolanar.org/tag/ezilenler/) - [BUdala](https://erolanar.org/tag/budala/) - [“Tanrı olmasa her şey mübahtır.”](https://erolanar.org/tag/tanri-olmasa-her-sey-mubahtir/) - [Mihail M. Bahtin: “Dostoyevski Poetikasının Sorunları”](https://erolanar.org/tag/mihail-m-bahtin-dostoyevski-poetikasinin-sorunlari/) - [Aşaǧi Mahalle Öyküleri](https://erolanar.org/tag/asaǧi-mahalle-oykuleri/) - [kendi olmak](https://erolanar.org/tag/kendi-olmak/) - [Saul Newman](https://erolanar.org/tag/saul-newman/) - [Huxley](https://erolanar.org/tag/huxley/) - [Havza-Samsun](https://erolanar.org/tag/havza-samsun-3/) - [Gustave Le Bon](https://erolanar.org/tag/gustave-le-bon/) - [Jose Ortega Y Gasset](https://erolanar.org/tag/jose-ortega-y-gasset/) - [kitleler ve birey](https://erolanar.org/tag/kitleler-ve-birey/) - [Kitlelerin Ayaklanması](https://erolanar.org/tag/kitlelerin-ayaklanmasi/) - [Aşaǧı Mahalle Havza](https://erolanar.org/tag/asaǧi-mahalle-havza/) - [devlet kavramı nedir?](https://erolanar.org/tag/devlet-kavrami-nedir/) - [Körlük](https://erolanar.org/tag/korluk/) - [Haruki Marukami](https://erolanar.org/tag/haruki-marukami/) - [öğrenmek](https://erolanar.org/tag/ogrenmek/) - [araştırmak](https://erolanar.org/tag/arastirmak/) - [sorgulamak](https://erolanar.org/tag/sorgulamak/) - [Tarih nedir?](https://erolanar.org/tag/tarih-nedir/) - [James Billington](https://erolanar.org/tag/james-billington/) - [Eric J. Hobsbawm](https://erolanar.org/tag/eric-j-hobsbawm/) - [Isaac Deutscher](https://erolanar.org/tag/isaac-deutscher/) - [resmi tarih](https://erolanar.org/tag/resmi-tarih/) - [resmi tarih nedir?](https://erolanar.org/tag/resmi-tarih-nedir/) - [Italo Calvino](https://erolanar.org/tag/italo-calvino/) - [İtiraflarım](https://erolanar.org/tag/itiraflarim/) - [Didem Madak](https://erolanar.org/tag/didem-madak/) - [Ah’lar Ağacı](https://erolanar.org/tag/ahlar-agaci/) - [Osho](https://erolanar.org/tag/osho/) - [Postmodern](https://erolanar.org/tag/postmodern/) - [stefan zweig](https://erolanar.org/tag/stefan-zweig/) - [bob marley](https://erolanar.org/tag/bob-marley/) - [Albert Caraco](https://erolanar.org/tag/albert-caraco/) - [E. M. Cioran](https://erolanar.org/tag/e-m-cioran/) - [Kaos’un Kutsal Kitabı](https://erolanar.org/tag/kaosun-kutsal-kitabi/) - [Havza Lisesi](https://erolanar.org/tag/havza-lisesi/) - [D. H. Lawrence](https://erolanar.org/tag/d-h-lawrence/) - [Ölen Adam](https://erolanar.org/tag/olen-adam/) - [Mısır Mitolojisi: İsis ve Osiris](https://erolanar.org/tag/misir-mitolojisi-isis-ve-osiris/) - [Fernando Pessoa: “Huzursuzluğun Kitabı”](https://erolanar.org/tag/fernando-pessoa-huzursuzlugun-kitabi/) - [Oscar Wilde](https://erolanar.org/tag/oscar-wilde/) - [Ciddiye Alınamayacak Kadar Önemlidir](https://erolanar.org/tag/ciddiye-alinamayacak-kadar-onemlidir/) - [Jiddu Krishnamurti](https://erolanar.org/tag/jiddu-krishnamurti/) - [Nietzsche Ağladığında](https://erolanar.org/tag/nietzsche-agladiginda/) - [Yeni Bir Yaşam](https://erolanar.org/tag/yeni-bir-yasam/) - [Deliliğin Tarihi](https://erolanar.org/tag/deliligin-tarihi/)